Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Strategia inwestycyjna. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Strategia inwestycyjna. Pokaż wszystkie posty

3 listopada 2019

44 Zmienność WIG

Fotografia gazety z wykresem indeksu giełdowego Dow Jones na przestrzeni roku
Źródło: https://unsplash.com/

"Pieniądzom trzeba rozkazywać, a nie służyć" – Seneka
Postanowiłem przyjrzeć się z bliska zmienności na polskiej giełdzie. Motywem mojego zainteresowania były najmniejsze i największe zmiany dzienne, miesięczne, roczne oraz średnie, mediany i odchylenia standardowe dla tych zmian.

Całość obliczeń podrzucam jako plik Excel, dostępny do pobrania.


Za okres od 2000-11-20
Za okres  2018-10-19
Dzienne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w % Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 53,1 0,3% -2479,8 -7,1% 174,8 0,3% -1312,7 -2,3%
Max 3481,4 10,7% 2590,9 6,1% 1887,9 3,4% 1381,4 2,5%
Średnia 492,0 1,3% -11,4 0,0% 617,3 1,1% -46,1 -0,1%
Mediana 422,5 1,1% -1,1 0,0% 550,0 1,0% -44,4 -0,1%
Odchylenie standardowe 230,2 0,5% 287,6 0,7% 217,7 0,4% 361,1 0,6%
Miesięczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 571,0 2,8% -5223,3 -19,3%
Max 14110,6 58,5% 9054,6 24,2%
Średnia 3197,6 8,9% -153,8 -0,7%
Mediana 2806,9 7,4% -134,5 -0,4%
Odchylenie standardowe 1375,4 3,8% 2165,6 5,8%
Roczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 2265,5 13,4% -14945,4 -45,2%
Max 31941,4 132,4% 28473,9 51,1%
Średnia 12732,7 43,4% -1967,3 -9,3%
Mediana 11458,4 31,4% -4287,5 -9,2%
Odchylenie standardowe 4719,2 20,3% 9752,3 24,5%

Ciekawe fakty na temat zmienności WIG:

  • Warto przyjrzeć się maksymalnym różnicom dziennych otwarć i zamknięć, naprawdę zadziwiają. W swojej najnowszej historii (dane od 20 listopada 2000 roku) GPW giełda potrafiła zaliczyć 7,1% spadek jednego dnia oraz 6,1% wzrost pojedynczego dnia.
  • Warto przyjrzeć się także maksimom i minimom miesięcznych zamknięć, tam już można zauważyć bardzo "dziwne" wartości  -19,3% i +24,2%. Dla danych rocznych wynoszą one odpowiednie -45,2% i +51,1%.
  • Zauważyć można również różnice w danych dla całego okresu w stosunku do danych z ostatniego roku. Wyraźnie widać, że maksymalny zasięg z ostatniego roku to jedynie 1/3 tego z całego okresu, zaś maksymalne i minimalne różnice pomiędzy otwarciem i zamknięcie notwować to mniej niż połowa wartości ekstremów z całego okresu. Przy czym wartość odchylenia standardowego jest bardzo podobna.

Podsumowanie zmienności WIG:

Przedstawione podsumowania liczbowe pokazują dość dobitnie, że giełda nie dostarcza efektownych wycen przedsiębiorstw. W skrajnych sytuacjach wyceny te potrafią się zmienić o 6-7 % w ciągu jednego dnia dla całej giełdy, i odpowiednio nawet o 20-24% w ciągu miesiąca, sytuacja wszystkich paruset przedsiębiorstw nie zmienia się o taki rząd wielkości z dnia na dzień. Odniesienie się do postaci "Mr Market" z książki Inteligenty Inwestor Bena Grahama jest tu bardzo na miejscu, aby je zilustrować posłużę się tu cytatem wypowiedzi Warrena Buffeta:

“Mr. Market is kind of a drunken psycho. Some days he gets very enthused, some days he gets very depressed. And when he get really enthused you sell to him, and if he gets depressed, you buy from him. There’s no moral taint attached to that.”

27 października 2019

43 W co inwestują insiderzy

Gimnastyczna artystyczna wykonujące ćwiczenie na koźle
Źródło: https://pixabay.com/

"Problem pieniędzy towarzyszy nam przez cały czas, wywierając na nasze życie wpływ tak silny i stały, jak żaden inny czynnik warunkujący naszą egzystencję" – Jacob Needleman.

Podstawy strategii inwestycyjnej polegającej na śledzeniu zakupów insiderów

Jedną z ciekawych strategii inwestycyjnych  jest inwestowanie w spółki w których sami tak zwani insiderzy kupują akcje. Insiderem jest osoba związana ze spółką, przeważnie zasiadająca w jej radzie nadzorczej lub zarządzie, jest to również osoba dobrze zorientowana w sprawach spółki, znająca jej wyniki i perspektywy na przyszłość. Skoro taka osoba inwestuje swoje własne środki w akcje firmy, to dla inwestorów jest to informacja bardzo pozytywna. Analogicznie informacja o tym, że taka osoba sprzedaje swoje akcje powinno wzbudzić naszą uwagę i czujność.

Jak znaleźć informacje na ten temat?

Można oczywiście czytać raporty ESPI ze spółek, gdzie każda osoba zasiadająca w radzie nadzorczej lub zarządzie spółki giełdowej musi przesłać do spółki informację o dokonanych przez nią transakcjach na walorach spółki, a spółka musi tą informację upublicznić przez raport ESPI.

Dużo wygodniejszym narzędziem, które grupuje wszystkie tego typu operacje dla całego rynku GPW jest: https://www.topstock.pl/stock/insiders

Zanim dokonasz inwestycji, sprawdź spółkę w którą zamierzasz zainwestować.


13 października 2019

41 Fundusze typu ETF - inwestowanie pasywne

Lornetka stojąca na stole, obok zeszyt w tle krajobraz dziewiczej natury
Źródło: https://pixabay.com/

"Pieniądze są dobrym sługą, ale złym panem" – francuskie przysłowie.

Czym jest inwestowanie pasywne?

Inwestowanie pasywne jest przeciwieństwem inwestowania aktywnego, czyli takiego sposobu inwestowania który polega na aktywnym szukaniu i wybieraniu spółek do zainwestowania. Inwestowanie pasywne polega na automatycznym wyborze spółek. Dla przykładu inwestowaniem pasywnym będzie zakup wszystkich spółek z danego indeksu giełdowego lub na przykład zakup określonej ilości spółek o najniższym wskaźniku "Cena do zysku" na danym rynku. Inwestowanie pasywne to również inwestowanie w oparciu o ściśle określoną strategię, która dokładanie określa co i w jakich ilościach kupujemy.

Czym jest ETF? 

Z języka angielskiego Exchange-traded fund to fundusz inwestycyjny, którego jednostki są przedmiotem obrotu na giełdzie, przy czym obrót ten jest zarządzany przez animatora rynku, który dba o to, aby cena jednostki na giełdzie odpowiadała wartości aktywów netto funduszu.

Z praktycznego punktu widzenia jednostka ETF jest notowana na giełdzie tak samo jak akcje, które kupujemy i sprzedajemy przez zwykłe zlecenia giełdowe.

Inwestowanie w Indeksy, Sektory, itd...

Obecnie istnieje wiele typów strategii pasywnych, od zakupu funduszu indeksowego (jak SP500, WIG20, itd) po fundusze sektorowe, fundusze różnych klas aktywów, fundusze replikujące określone strategie inwestycyjne, fundusze inwestujące w określone regiony, kraje, fundusze odwzorowujące ceny surowców czy walut. Jest to ogromny rynek, który można lepiej zrozumieć po przejściu na stronę https://etfdb.com/etfs/.  Warto zobaczyć jak bogata w opcje jest wyszukiwarka funduszy typu ETF.

Dostępność funduszy typu ETF w Polsce

Na polskim rynku działa kilka funduszy typu ETF. Poniżej zamieszczam listę wraz z linkami do prospektów emisyjnych z którymi zalecam się dokładnie zapoznać:


5 października 2019

40 Kiedy zarobisz na prowizję - kalkulator inwestora

Plik jednodolarowych banknotów
Źródło: https://unsplash.com/

"Inteligencję człowieka można zobaczyć w tym, jak zarabia pieniądze. Jego mądrość w tym, jak je wydaje" – greckie przysłowie.

Postanowiłem stworzyć prosty kalkulator, pozwalający policzyć o ile musi wzrosnąć cena akcji, aby inwestycja zarobiła na prowizje, którą płaci się przy okazji realizacji zleceń maklerskich (zarówno przy zakupie jak i przy sprzedaży). Plik do pobrania poniżej:

29 września 2019

39 Jak znaleźć spółki dywidendowe

Niewielka roślinka kiełkuje z małej kupki ziemi usypanej na kilku monetach
Źródło: https://pixabay.com/

"Niektórzy ludzie są tak oszczędni, jakby mieli wiecznie żyć, inni tak rozrzutni, jakby mieli natychmiast umrzeć" – Arystoteles.
Jak znaleźć spółkę dywidendową?

Sposób jest kilka np; można zajrzeć na stronę: https://www.biznesradar.pl/dywidendy/ na której zebrano firmy, które wpłaciły lub planują wypłacić dywidendę w danym roku. Innym podobnym źródłem informacji jest strona: https://strefainwestorow.pl/artykuly/dywidendy/ gdzie również możemy znaleźć spółki dywidendowe.

Warto wiedzieć jak wyglądają spółki będące liderami w zakresie wypłat dywidend, dlatego polecam zapoznać się z poniższymi artykułami:



14 września 2019

37 Czego słucham/oglądam po angielsku regularnie

Mikrofon, w tle wykres głosu ludzkiego na monitorze
Źródło: https://pixabay.com/

"Na giełdzie za jednomyślność płaci się bardzo wysoką cenę" – Warren Buffett

  1. The acquirers podcast - Tobias Carlisle
  2. Świetne miejsce dla każdego zainteresowanego inwestowaniem w wartość. Każdy odcinek to około godzinna rozmowa Tobiasa z nowym gościem na temat jego podejścia do inwestowania, rodzajów strategii inwestycyjnej. Podcasty z zapisem wideo są także dostępne na Youtube.

  3. The investing for beginners podcast - Andrew Sather and Dave Ahern
  4. Bardzo wartościowy podcast dla początkujących inwestorów. Poruszana tematyka dotyczy rożnych aspektów inwestowania, czasem bieżących wydarzeń, różnych strategii i podejść. Właśnie to stosunkowo duże zróżnicowanie tematów powoduje, że cenie sobie ten podcast.

  5. We Study Billionaires  - Preston Pysh and Stig Brodersen
  6. Podcast w którym zaproszeni goście omawiają wartościowe podejście do inwestowania, czasem pojawiają się inne wątki tematyczne związane z określonymi strategiami, branżami, czy wydarzeniami. Dla mnie to jeden z lepszych podcastów na temat inwestowania jakie znam.

  7. Capital Allocators - Ted Seides
  8. Moim zdaniem zdecydowanie numer jeden wśród podcatów na temat inwestowania. Mocno koncentruje się na tematyce alokacji kapitałów, tworzenia portfolio i funduszach typu hedge. Prowadzący zadaje naprawdę wartościowe pytania, docieka dlaczego jego rozmówca stosuję takie, a nie inne rozwiązanie.
    Gorąco polecam. Swoją drogą, Ted Seides jest właśnie tym inwestorem hedge od słynnego 10 letnie zakładu z W. Bufetem na temat SP500 i portfolio funduszy Hedge.

  9. Investors at Talks at Google
  10. Zapisy ze spotkań znanych inwestorów, autorów książek oraz innych postaci z inwestycyjnego świata. Dla mnie to świetne źródło informacji o nowych książkach czy koncepcjach, różnorodność daje także świetny przegląd różnych spojrzeń gości na inwestowanie.

15 sierpnia 2019

33 Inwestycja w spółki dywidendowe

Obraz z napisem dywidends
Źródło: https://pixabay.com/

"Lepiej jest godzinę pomyśleć o swoich pieniądzach, niż tydzień na nie pracować" – Andre Costolany
  1. Słowo wstępu

  2. Artykuł piszę z punktu widzenia inwestora na GPW inwestującego w spółki giełdowe wypłacające dywidendy.
  3. Czym jest dywidenda?

  4. Dywidenda jest wypłatą ze spółki na rzecz akcjonariuszy.
  5. Jak jest uchwalana dywidenda?

  6. Dywidendę uchwala walne zgromadzenie akcjonariuszy.
    Warunkami wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych są:
    • zakończenie roku obrotowego (dopuszcza się wypłaty zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy),
    • sporządzenie sprawozdania finansowego oraz zbadanie go przez biegłego rewidenta, przy czym opinia biegłego rewidenta musi być co najmniej „bez zastrzeżeń” lub „z zastrzeżeniami”, 
    • zatwierdzenie sprawozdania finansowego przez walne zgromadzenie,
    • podjęcie decyzji o podziale zysku i wypłacie dywidendy.
    Dywidenda nie może przekroczyć sumy zysku netto za zakończony okres obrotowy oraz sumy niepodzielonych zysków z lat poprzednich oraz kapitału zapasowego lub kapitałów rezerwowych (jeśli powstały z zysku spółki).
  7. Jak jest rozliczana dywidenda?

  8. Dywidenda wypłacana jest przez spółkę i za pośrednictwem biura maklerskiego trafia na rachunek inwestora w dniu nazywanym potocznie dniem wypłaty dywidendy.
    Kolejnym ważnym terminem jest dzień dywidendy. Jest to dzień w którym od kursu spółki na GPW odejmowana jest dywidenda (następuje korekta kursu w dół).
    Należy pamiętać że z uwagi na to, iż KDPW (depozyt papierów wartościowych) rozlicza transakcje w terminie T+2 dni robocze, to aby uzyskać prawo do dywidendy akcje należy kupić na dwie sesje giełdowe przed dniem dywidendy.
  9. Podatek od dywidendy

  10. W Polsce dywidendy są opodatkowane podatkiem od zysków kapitałowych w wysokości 19%.
    Warto pamiętać, że podatku tego można uniknąć inwestując indywidualnie przez konta IKE i IKZE.
  11. Strategie inwestycyjne związane z dywidendami

  12. Podstawowa długoterminowa strategia to zakup dodatkowych udziałów za wypłaconą dywidendę. Takie podejście dla spółek rozwijających się, powoduje wystąpienie wykładniczego wzrostu kapitału z uwagi na reinwestowanie zysków.


  13. Ciekawostki związane z dywidendami


  • W większości przypadków dywidenda wypłacana jest w postaci gotówkowej, jednakże możliwe są także wypłaty w formie rzeczowej, w formie akcji lub przez podniesienie wartości nominalnej akcji, (patrz np PGNIG w 2008),
  • Kilka spółek na GPW posiada akcje uprzywilejowane co do dywidendy, które otrzymują inną kwotę na jedną akcje, niż akcje nie uprzywilejowane,
  • Większość spółek wypłacających dywidendy wypłaca je raz do roku, choć są wyjątki (patrz np SANTANDER).

7 sierpnia 2019

32 Jak pobrać dane giełdowe do excela


Schematyczny obraz prezentujący wykres i dane
Źródło: https://pixabay.com/vectors/gui-interface-internet-program-2311261/
 "Jest tylko jeden sposób, który pozwoli ci utrzymać bogactwo: wydawaj mniej niż zarabiasz, a różnicę inwestuj" – Ayn Rand

Jak automatycznie pobrać dane giełdowe do Excela?

Otwieramy program Excel tworząc nowy arkusz. Następnie wchodzimy na zakładkę Dane, gdzie wybieramy opcję "Pobierz dane", następnie wybieramy opcję "Z innych źródeł", by ostatecznie wybrać pozycję "Z sieci Web".

Ukazanie gdzie rozwiniętego menu z podświetloną właściwą opcją


Dane chcemy pobrać ze strony https://www.bankier.pl/gielda/notowania/akcje

Strona z której będziemy pobierać dane


Po wybraniu opcji "Z sieci Web" pojawi się okno w które należy wpisać interesujący nas adres URL, klikamy OK.

Okno wprowadzenia adresu URL


Następnie czekamy chwilę, aż strona zostanie pobrana. Po chwili system wyświetli kolejne okno Nawigatora:

Okno Nawigatora


W panelu po lewej szukamy elementu który jest tabelą (gdy po lewej znajdziemy właściwy element to po prawej stronie w zakładce "Widok tabeli" powinna pojawić się interesująca nas lista).

Okno nawigatora z wybraną właściwą tabelą


Wybieramy na dole opcję "Załaduj", czekamy chwilę, aż program załaduję tabelę do arkusza, pokazując gotowy efekt.


Efekt końcowy - dane zostały załadowane do arkusza


Odświeżanie danych

Mamy już plik Excel z danymi, teraz wyjaśnię jak odświeżać dane automatycznie, bez potrzeby ładowania ich za każdym razem.


Najpierw otwieramy przygotowany wcześniej plik.


Wybór opcji "Zapytania i połączenia"


Wchodzimy w zakładkę "Dane", tam wybieramy opcję "Zapytania i połączenia". Po jej wybraniu po prawej stronie pojawi się panel "Zapytania i połączenia". Najeżdżamy myszką na stworzone przez nas wcześniej połączenie (ładowanie danych tworzy je automatycznie) i po prawej stronie od nazwy połączenia klikamy małą ikonkę odśwież:


Umiejscowienie przycisku odśwież


Program sam pobiera jeszcze raz dane i przeładowuje dane znajdujące się w pliku Excel.

6 kwietnia 2019

30 Jakich strategii inwestycyjnych na start lepiej nie stosować - część 3

Gra w szachy
Źródło: https://pixabay.com/

"Większość ludzi nigdy nie wygrywa, gdyż bardzo boi się przegrać. Uczymy się chodzić upadając. Jeśli nigdy nie upadniemy, nigdy nie będziemy chodzić. Większość ludzi nie jest bogata, gdyż boją się przegranej" – Robert Kiyosaki

Poniżej przedstawiam kilka wybranych strategii inwestycyjnych które właściwie są anty-strategiami. Moja mała rada, cokolwiek robisz inwestując absolutnie nie rób tego w opisany poniżej sposób.
Niniejszy post jest drugą częścią cyklu postów o anty-strategiach inwestycyjnych.

Zapraszam także do drugiej części postu o złych strategiach inwestycyjnych.


Brak strategii


Kupiłeś akcje i zastanawiasz się czy je sprzedać, dokupić lub nie. Co gorsza zdałeś sobie sprawę z tego, że nie wiesz czy cena akcji pójdzie w górę czy w dół. Niestety muszę Ci powiedzieć, że właśnie realizujesz strategię, która nazywa się "Brak strategii". Szanuj się, najlepiej sprzedaj te akcje natychmiast, nawet jeśli stracisz na tym parę procent. Tak będzie lepiej dla twojego zdrowia fizycznego i umysłowego. Następnym razem jeszcze przed zakupem akcji opracuj porządną strategię i mniej zapisane odpowiedzi i scenariusze na wypadek wzrostu i spadku cen.

"Spekulacja na większego głupca"


Tak potoczenie nazywa się strategię, w której inwestor kupuje akcje, bo uważa że ich cena wzrośnie. Realnie, trzeba znaleźć kogoś innego kto za jakiś czas np miesiąc/rok kupi te akcje za wyższą cenę. Popatrzmy na to zjawisko z innego punktu widzenia, idziesz do sklepu i kupujesz jakiś towar, np odkurzacz. Co musiało by się stać, abyś był w stanie sprzedać ten odkurzacz komuś bez problemu za miesiąc,rok za wyższą cenę? Musiałaby pewnie zapanować jakaś super moda na te odkurzacze, tak że producent nie nadążałby ze zwiększeniem produkcji. Każda moda mija, więc jeśli kupujesz odkurzacz, który jest modny, to musisz się liczyć ze sporym ryzykiem, że zostaniem z drogim odkurzaczem na którego moda już minęła. Bardzo podobnie jest z kupowaniem akcji dlatego, że trwa na nie moda.
Realnie to jest zwykła spekulacja cenowa, która z inwestowaniem ma nic wspólnego.
Dla mnie inwestowanie to kupowanie części spółki, ze względu na wzrost wartości firmy spowodowany jej rozwojem, lub ze względu na spodziewany zysk z inwestycji w postaci regularnych dywidend.

Na podstawie wyceny biura maklerskiego


Wiele osób inwestuje na podstawie wycen biura maklerskiego. Osobiście uważam że wyceny i analizy tworzone przez biura maklerskie za cenne źródło informacji. Jednocześnie inwestowanie tylko na podstawie tego że dane biuro wydało taką a nie inną rekomendację uważam za totalną porażkę. Szczególnie jeśli ktoś odbiera wyceny tworzone przez biura maklerskie jako samo spełniające się przepowiednie. Cóż, historia zna więcej sytuacji kiedy te wyceny się nie spełniły. Poniżej garść informacji dlaczego tak jest.

Co to właściwie jest cena docelowa


Jest to wycena jaka została wyliczona z modelu wyceny przedsiębiorstwa. Biura maklerskie posługują się głównie dwoma metodami analizą DCF oraz analizą porównawczą.
Analiza DCF to nic innego jak stworzenie prognozy rachunku zysków i start, bilansu i  zestawienia przepływów finansowych na parę lat w przód. By tego dokonać należny przyjąć całe mnóstwo arbitralnych założeń co do cen, wielkości sprzedaży, poziomów kosztów pracy, energii, transportu, długu, itd. Każde z tych założeń jest obarczone istotną niepewnością. Na koniec magicznie wychodzi nam docelowa cena akcji. Niektóre biura maklerskie podają, a nie które nie, perspektywę czasową dla dojścia ceny akcji do ceny docelowej. Pamiętajmy także że każde przyjęte założenie obarczone jest błędem, które następnie się propagują, tworząc coraz to większą niepewność. Na koniec dostajemy jedną liczbę, bez dookreślenia potencjalnego obszaru pewności. Każdy inżynier złapał by się za głowę, że ktoś tak podchodzi do obliczeń w których występuje niepewność. Fakt jest taki, że gdyby ktoś chciał wyliczyć faktycznie w ten sposób cenę akcji podając jednocześnie obszar to okazałoby się że wyliczona cena wynosi 60 zł +-50% (czyli jest gdzieś pomiędzy 30 zł a 90 zł). I taka rekomendacja właściwie nic nie mówi jeśli dziś akcje kosztują 50 zł. Właściwie nie wiadomo jaką rekomendację stworzyć. Biura wolą podać 60 zł cena docelowa w stosunku do 50 zł obecnie i ogłosić "kupujcie".

Przykład - rekomendacja dla KGHM, co trzeba wiedzieć aby wyliczyć zysk KGHM za 3 lata:

  • koszty pracy za 3 lata - zarówno w Polsce, Kanadzie jak i w Chile (sama historia tych prognoz pokazuje, że to tyko prognozy, a nie rzeczywistość),
  • koszt energii, głównie prądu - wiadomo będą rosły, ale ile dokładnie wyniesie cena jaką KGHM będzie płacił za 3 lata?,
  • cena miedzi, srebra i innych pozyskiwanych pierwiastków, KGHM sprzedaje je firmom przez kontrakty w których cena jest ustalana na podstawie odwzorowywania ceny miedzy na giełdzie - ktoś zna dokładną cenę miedzi za 3 lata? Oczywiście można zabezpieczać poziom cen, ale to się robi na okres paru miesięcy w przód, a nie na wiele lat w przód, z praktycznych i kosztowych powodów,
  • miedź sprzedajemy w USD. Ktoś zna dokładną cenę USD za 3 lata? Co do zabezpieczania cen to jak wyżej,
  • Do tego dochodzą jeszcze koszty podatków, transportu, i wielu wielu innych elementów, nie mówiąc już o takich ryzykach jak ryzyko strajku, problemów geologicznych itd,...
Analityk tworząc prognozę do każdego z tych założeń podaje bardzo konkretną liczbę, która jest opisana w rekomendacji. Ilość tych założeń jakie trzeba poczynić jest zwyczajnie olbrzymia, każde z nich wnosi swoją niepewność i sumaryczny wynik czyli nasz zysk za 3 lata ma naprawdę gigantyczną niepewność liczoną w dziesiątkach procentów w każdą stronę.

Interes biur maklerskich w tworzeniu analiz


Biura maklerskie tworzą rekomendację nie dlatego, że lubią to robić, tylko aby zarobić. O ile robią wyceny na zlecenie, to jest sprawa pomiędzy zlecającym a biurem. Jeśli biuro tworzy analizę samo z siebie to tak naprawdę spodziewa się, że w ich następstwie zwiększy obrót. Tak można też myśleć o tym jako o tworzeniu wartościowych treści dla klientów. Czy też jako swego rodzaju wartość dodaną czy promocję. Tą wartość dodaną i promocję tworzy się po to, aby zwiększyć zyski, a te pochodzą z obrotu. Biuro liczy na to, że dzięki wydawanym rekomendacjom zachęci klientów do kupna lub sprzedaży danego waloru. Tak naprawdę nie ma to znaczenia czy to będzie kupno czy sprzedaż, biuro przecież otrzyma i tak prowizję od obrotu akcjami. Chodzi tylko o wygenerowanie dodatkowego impulsu pobudzającego do zwiększenia obrotu.

26 stycznia 2019

20 Dostępne narzędzia w poszukiwaniu spółek wartych dalszej analizy

Dwa znaki wyboru w dwie różne strony
Źródło: https://pixabay.com/
"Szeroka dywersyfikacja jest wymagana tylko wtedy, gdy inwestorzy nie rozumieją, co robią.” – Warren Buffett


Jak znaleźć akcje które spełniają kryteria aby warto je przejrzeć dokładniej.

W tym artykule opowiem o prostych sposobach poszukiwania okazji inwestycyjnych i o stronach www z których sam korzystam.


Niskie Cena


Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że jeśli akcje danej firmy są tanie to mogą być okazją inwestycyjną. Oczywiście nie chodzi o samą cenę, a o cenę w porównaniu do cen danych akcji z np roku wstecz. Na przykład jeśli akcje są najtańsze od roku to warto się im przyjrzeć bliżej i dowiedzieć się dlaczego tak potaniały? Może zmieniła się sytuacja gospodarcza, może branża stała się ryzykowniejsza, może zyski spadają, albo na firmie ciążą inne ryzyka, powodów może być bardzo wiele. Znając je dokładnie możemy nakreślić perspektywę. Czy może ten wpływ właśnie się kończy i warto zainwestować, bo cena akcji niedługo powinna powrócić na właściwe tory.
Jak zatem wyszukać firmy których cena zbliża się do minimum z ostatniego roku? Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Kurs i obrót", tam wybieramy wskaźnik "Min 52 tyg. [%]".

Pokazuje on o ile procent obecny kurs akcji jest wyższy od minimum ceny akcji z okresu 52 tygodni. Zatem jeśli wskaźnik wynosi 0% to właśnie akcje firmy osiągnęły 52 tygodniowe minimum. Jeśli zaś wynosi 5% to znaczy że obecna cena akcji jest o 5% wyższa od minimum z 52 tygodni.

Niskie P/E

Do niskich cen akcji można podejść inaczej tzn szukając spółek o niskim wskaźniku Cena do Zysk. Przy czym niskie jako porównanie do jego wysokości na przestrzeni na przykład ostatniego roku.
Jak zatem wyszukać firmy których wskaźnik Cena do Zysku zbliża się do minimum z ostatniego roku? Nie znalazłem gotowego narzędzia w tym zakresie. Sam tworzę  tu własną bazą danych, w której zbieram dane o kwartalnych zyskach z spółek i wrzucam dane o cenach akcji spółek. W ten sposób wyliczam za każdym razem wskaźnik Cena do Zysku. Dzięki temu obserwuję jak wskaźnik zmienia się w czasie dla każdej spółki.

Dodatkowo polecam tu stronę: https://stooq.com/, gdzie możemy dla wielu akcji obejrzeć tabelę z kolumną wskaźnika P/E (cena do zysk). Dodatkowo każdy link z wykresu danej akcji np https://stooq.com/q/?s=acp wystarczy wzbogacić na końcu o dopisek: "_pe", aby obejrzeć wykres zmian wskaźnika. Czyli link https://stooq.com/q/?s=acp_pe prowadzi do tego wykresu.

Wysokie ROE, ROA


Firmy, które osiągają wysoki wskaźnika ROE i ROA to przeważnie bardzo dobre inwestycje. Przy czym ważna jest tu cena zakupu oraz to jak długo firma będzie w stanie je utrzymać. Tylko firmy z naprawdę silną i trudną do skopiowania przewagą konkurencyjną są wstanie utrzymać je dość długo.

Jak zatem znaleźć firmy posiadające wysoki wskaźnik ROA i ROE? Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Wskaźniki rentowności", następnie wybieramy wskaźniki ROA i ROE, później szukamy firm, które mają stosunkowo wysokie oba wskaźniki.

UWAGA: Posiadanie stosunkowo wysokiego ROE i stosunkowo niskiego ROA. Wskazuje na wysokie zadłużenie firmy. Nikomu chyba nie trzeba tłumaczyć, że takie zadłużenie może być bardzo niebezpieczne.

Bardzo istotny wpływ na wskaźniki ROA i ROE ma branża. Istnieją branże bardzo kapitało chłonne (np przemysł) oraz branże nie wymagające wysokich wydatków kapitałowych (np produkcja oprogramowania). Właśnie dla tego wskaźnik ROE i ROA należy odnosić do innych firm działających w tej samej branży.

Rosnące przychody i zyski

Firmy, których przychody i zyski rosną są na pewno firmami którym warto bliżej się przyjrzeć i być może zainwestować, jeśli ich akcje są w dobrej cenie. Zatem jak znaleźć takie firmy?

Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Finanse: RZiS", następnie wskaźniki:
  • Przychody ze sprzedaży kwart k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży kwart r/r [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K r/r [%],
  • Zysk netto kwart k/k [%],
  • Zysk netto kwart r/r [%],
  • Zysk netto O4K k/k [%],
  • Zysk netto O4K r/r [%].
Warto zwrócić uwagę na sezonowość biznesu wtedy bardziej polecane będą wskaźniki r/r, niż k/k, oraz te O4K niż kwart.

Powyżej opisałem kilka wybranych strategii inwestycyjnych w oparciu o które można wyszukać spółki warte dalszego zainteresowania. Warto jednak pamiętać , że samo spełnianie przez spółkę nawet wszystkich tych kryteriów naraz nie jest żadną gwarancją sukcesu.

Wiesz już jak szukać akcji pod zakup, w kolejny, artykule opowiadam kiedy i jak dokonać zakupu akcji.

15 stycznia 2019

17 Strategie - jakich strategii na start lepiej nie stosować


Rosnący kwiat
Źródło: https://www.pexels.com/
"Nie trzeba być wybitnym naukowcem. Inwestowanie to nie gra, w której facet o ilorazie inteligencji 160 wygrywa z innym o ilorazie 130. Najważniejszy jest rozsądek" – Warren Buffett.

Parę naprawdę złych pomysłów na temat tego jak inwestować na start

Parę postów temu przedstawiłem kilka strategii inwestowania znanych inwestorów, który odnieśli niezwykły sukces. W tym poście chciałbym chwilę opowiedzieć o tym jak nie inwestować na giełdzie oraz jakich strategii powinno się wystrzegać.

  1. Kupię akcje firmy bo są tanie, na pewno zaraz będą droższe.
  2. Wiele podejść do inwestowania zakłada kupowanie tanich akcji, w rozumieniu tańszych niż dotychczas. to jednak za mało. Wszystkie znane mi rozsądne strategie inwestycyjne mówią, że to dopiero połowa sukcesu i to ta mniej istotna. Najpierw należy ustalić dlaczego akcje są obecnie tanie, jaka jest tego przyczyna. 
    Popatrzymy na przykład. Jesteś w sklepie i widzisz chleb za 2 zł, który zawsze kosztował 3 zł. Nawet jak myślisz, super dziś kupię taniej, to jednak myślisz, że może jest tu gdzieś haczyk. Sprawdzasz czy, aby chleb nie jest już czerstwy. Jak jest świeży to upewniasz się jeszcze raz czy to, aby na pewno ten sam chleb który zawsze był za 3 zł, może zmniejszono mu wagę i teraz realnie kupujesz pół tamtego chleba. Sprawdzasz czy producent, aby nie użył gorszych składników, itd.
    Tak samo powinno być z zakupem tańszych akcji. Czasem akcje także są na wyprzedaży, wtedy warto kupić je taniej. Często niska cena wynika z braku wiary w zyski firmy w przeszłości. Firma zwyczajnie przeżywa kłopoty, może nawet przynosić straty, w takiej sytuacji nikt nie chce być właścicielem takiej firmy, dlatego akcje są bardzo tanie. Akcje firmy, które są najtańsze w danym sektorze, nie wzrosną magicznie tylko dlatego, że są najtańsze. Giełda zwyczajnie tak nie działa. Inwestorzy o grubszych portfelach tak nie myślą, więc nie kupią akcji tej firmy, a jeśli je kupują to z zupełnie innych powodów.

  3. Kupie akcje firmy już tyle urosły, to okazja.
  4. Jest to jedna z modniejszych i głupszych rzeczy jakie inwestor może zrobić. Twoim zadaniem jako inwestora jest kupować tanio i sprzedawać drogo. Więc ostatnią rzeczą jaką powinieneś zrobić to kupować akcje, które mocno urosły bo na 99% one są już zwyczajnie drogie. 
    Ostatnio dobrym przykładem takiej sytuacji była spółka CD Projekt. W czasie jej szczytów przy cenach ponad 200 zł za akcję, właściwie nie było dnia abym nie widział jakiegoś artykułu na jej temat. Wszystkie opisywały gigantyczne wzrosty cen akcji,  nowe informacje, czy przecieki na temat kolejnych produkcji, świetlane perspektywy wzrostu zysków, itp. Muszę przyznać, że to świetna firma i naprawdę cieszy mnie jej międzynarodowy sukces. Nie mniej uważam także, że ilość szumu jaki jest wokoło tworzony nie służy realności wycen firmy na giełdzie. Takie działania tworzą jedynie bańkę, która prędzej czy później pęknie. Wiele osób, które podjęły decyzje zakupowe opierając się na medialnym szumie straciły swoje oszczędności.
    Nie kupuj akcji firmy dlatego że już tyle urosły. Okazja już Cię ominęła, te akcje już urosły. Teraz może Cię ominąć co najwyżej rozczarowanie i utrata gotówki.

  5. Kupie akcje firmy bo już tyle spadły, że na pewno teraz zaczną rosnąć.
  6. Jest to tak zwana strategia łapania spadającego noża. Pewnie nazwano ją tak dlatego, że stosując ją można się głównie poranić, a nie zarobić. Akcje mają to do siebie, że jeśli wiele spadły to istnieje spora szansa, że spadną jeszcze bardziej. Tak naprawdę nie da się dobrze złapać "spadającego noża". Trzeba mu pozwolić spaść i wtedy go podnieść z ziemi. Podobnie powinno być z akcjami. Znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem jest kupować akcje, które już ustabilizowały się na niskim poziomie. Ważniejsze jednak jest to, że decyzja o zakupie akcji nie powinna być podyktowana czynnikami wewnętrznymi firmy, od tego czy sytuacja idzie ku dobremu, czy firma zwiększa zyski, czy branża notuje wzrosty, czy koniunktura uległa poprawie.

  7. Kupie akcje firmy bo ktoś mi polecił firmę lub przeczytałem, że to dobra firma / biuro maklerskie wydało rekomendację kupuj z ceną docelową dużo wyższą niż obecna.
  8. W jednym z swoich wykładów znany inwestor giełdowy Peter Lynch zwrócił uwagę, że ci sami ludzie, którzy uwielbiają wyszukiwać promocje w najróżniejszych sklepach i całymi miesiącami badać rynek przygotowując się do zakupu auta, lodówki, pralki czy telewizora (w końcu trzeba wybrać produkt firmy oferującej najlepszą relację jakości do ceny), zachowują się kompletnie nieracjonalnie podczas zakupów na giełdzie. Gdy inwestują swoje oszczędności, tzn kupują akcje firmy bo gdzieś przeczytali lub usłyszeli, że Y to dobra firma, beż żadnego analizowania czym firma Y się zajmuje i na czym zarabia. Na koniec podkreślił, iż w jego ocenie to jest główny powód dla którego ludzie tracą pieniądze na giełdzie.

O tym jak poszukiwać spółek do inwestycji piszę na przykład w tekście "Dostępne narzędzia w poszukiwaniu spółek pod inwestycję".

Zapraszam również do drugiej części tego artykułu mówiącej o błędach początkujących inwestorów.

4 stycznia 2019

15 Akcje czy fundusze akcyjne

Tablet z wyświetlonymi wykresami
Zródło: https://www.pexels.com/

Inwestowanie na giełdzie. Co wybrać akcje czy fundusz akcyjny?

Uważam, że bezpośrednie inwestowanie na giełdzie to lepsze rozwiązanie, niż kupno funduszu inwestycyjnego, ze względu na:
  1. Opłaty,
  2. Dostępną wiedzę umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu,
  3. Efektywność funduszy konta efektywność rynku akcji.

1. Opłaty.

Porównajmy opłaty związane inwestycją w akcje i w fundusz akcyjny.

Rodzaj opłaty Inwestycja w akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Kupno Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć nawet 0,13%  Zwykle 4% jednorazowo. Czasem 2% przy kupnie i 2% przy sprzedaży. Choć istnieją wyjątki, że opłaty te wynoszą 0%
Sprzedaż Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć do nawet 0,13%
Zarządzanie/Obsługa 0% - z dokładnością do Twojego czasu Zwykle 4% rocznie

Zauważyć można, że fundusze są zwyczajnie drogie w utrzymaniu.

3 stycznia 2018 r. weszło w życie rozporządzenie ministra finansów w zakresie maksymalnych opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, które trochę reguluję kwestie wspominanych opłat.

Więcej o kosztach inwestowania w akcje przeczytasz w rankingu najtańszych rachunków maklerskich.

2. Podjęcie przemyślanej decyzji w stosunku do akcji czy funduszu.

W jaki sposób wybrać akcję lub fundusz? By móc odpowiedzieć na to pytanie musimy porównać jakimi danymi dysponujemy w obu sytuacjach:

Rodzaj danych Inwestycja akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Dostępność danych historycznych na temat wycen Pełna Pełna
Dostępność danych dotyczących powodów dlaczego wycena wynosi tyle ile wynosi Częściowa, są dostępne historyczne dane finansowe firm, można prześledzić sytuację firmy, branż, giełdy, gospodarki Fundusze nie publikują pełnych danych na temat posiadanych akcji
Dostępność danych mogących być podstawą do estymacji przyszłych cen W większości przypadków znane są strategie, plany inwestycyjne firm, można je podać weryfikacji oraz ocenie Właściwie brak, prospekt dostarcza jedynie bardzo ogólnych informacji na temat działania funduszu
Dane bieżące Firmy mają obowiązek informować w oficjalnych komunikatach o każdym istotnym zdarzeniu biznesowym. Reguły są bardzo precyzyjne. Przewidziano kary za ich nie stosowanie Przekazywane są jedynie minimalne dane, np. w zakresie przekraczania określonych progów udziałów w danym przedsiębiorstwie (np. próg 5%)

Jak dla mnie kupowanie funduszu akcyjnego to kupowanie kota w worku. Właściwie nie wiemy co kupujemy. Można inwestować w akcje na ślepo ale to nie inwestowanie, a loteria. Inwestując w akcje jest nieporównywanie lepsze niż inwestowanie w fundusz, choć wymaga dużo więcej czasu.

3. Efektywność funduszy vs rynek

Sprawdźmy zatem jak radzą sobie fundusze versus rynek.

Przyjmijmy 3 letni okres inwestycji. 3 grudnia 2018r. ndeks WIG zakończył dzień na poziomie 59 176,60 pkt. 3 lata temu w dniu 3 grudnia 2015r. Indeks WIG zakończył dzień na poziomie 46 693,09 pkt. Przez 3 lata indeks WIG wzrósł o 26,735%. Ile zatem w tym samym okresie wzrosły fundusze?

Posłużę się tu zewnętrznym wsparciem. Poniżej załączam tablę zaczerpniętą z portalu analizy.pl. Ograniczyłem listę do uniwersalnych funduszy akcyjnych działających w Polsce. Posortowałem także listę po wielkości zwrotu za ostatnie 36 miesięcy. Zrzut wykonałem po zamknięciu sesji giełdowej w dniu 3 grudnia.

Tabela z wynikami funduszy inwestycyjnych inwestujących w akcje
Źródło: https://www.analizy.pl/

Na rynku działa 49 funduszy, które istnieją od co najmniej 36 miesięcy. Dokładnie zero, przebiło rynek (to jest zarobiło więcej niż średnio zarobił rynek). Czyli wszystkie fundusze zarobiły w tym okresie mniej niż ślepa inwestycja w indeks. Ba jest jeszcze gorzej. Gdy rynek wzrósł o ponad 26%, to w tym samym czasie aż 16 z 49 funduszy przyniosło swoim inwestorom straty!!! Jedna trzecia funduszy przyniosła swoim inwestorom straty, podczas gdy giełda w tym czasie wzrosła średnio o 26%!

Jak to możliwe? Cóż, na to pytanie nie znam dokładnej odpowiedzi. Oczywiście nie może być tak, że wszyscy inwestorzy są lepsi niż rynek, to jest nie możliwe, ale profesjonaliści pracujący w funduszach powinni, ale niestety fundusze akcji to tacy słabsi przeciętniacy na tle rynku. Jednym z podstawowych czynników są tu absurdalnie wysokie opłaty za zarządzanie. Przecież przez te 3 lata każdy z tych funduszy pobrał swoje wynagrodzenie, nie ważne czy przyniósł swoim inwestorom zysk czy stratę. Jak widzisz fundusz najpierw pobiera ze środków opłatę dla siebie, zawsze zarabia.

Podsumowanie: akcje czy fundusz akcyjny?

Fundusze są:
  • Bardzo drogie - opłaty za zarządzanie dosłownie zjadają twoje pieniądze,
  • Właściwie kupujesz kota w worku,
  • Osiągają beznadziejne wyniki, że nawet najlepsze są poniżej średniej rynku.
Może to tylko ja i moje poglądy. Wcale nie muszę się znać najlepiej. Posłuchajmy co na temat funduszy giełdowych, mówi i myśli, ktoś bardziej doświadczony:
"Podczas kiedy inwestorzy na Wall Street pobierają sowite opłaty za zarządzanie bilionami dolarów, zwykle to właśnie oni osiągają najlepsze zyski, nie ich klienci" - Warren Buffet
Cóż Wall Street nie jest tu wyjątkiem, na GPW w Polsce jest dokładnie tak samo.

Jest jeszcze alternatywa, jeśli całkowicie nie masz czasu na zajmowanie się samemu giełdą. Rozwiązaniem jest zakup fundusz typu ETF. Tego typu fundusze obierają minimalne opłaty za zarządzanie (rzędu np 0,5%). Dodatkowo nie starają się być mądrzejsze niż rynek, one wiernie odwzorowują wybrany indeks. Czyli kupują dokładnie tyle akcji jakie składają się na dany indeks giełdowy. Dzięki temu wycena funduszu ETF rośnie lub spada dokładnie jak indeks giełdowy. Taki fundusz zapewnia zarobek/stratę na poziomie średniej rynku. Czyli taki prosty ETF na indeks WIG za ostatnie 3 lata przebiłby wszystkie fundusze zarządzane przez specjalistów. O funduszach typu ETF i ich dostępności w Polsce pojawi się osobny post w przyszłości.

30 grudnia 2018

14 John Neff

"Nigdy nie kupiłem akcji, która w mojej ocenie nie byłaby na wyprzedaży" - John Neff

John Neff wyniki i strategia inwestycyjna


John Neff w ciągu 31 lat pomiędzy rokiem 1964 a 1995, jako zarządzający funduszem Windsor osiągnął zwrot rzędu 13,7% rocznie. W tym czasie indeks S&P500 wrósł w tych latach o 10,6% rocznie.

TRM - Total Return Margin

John w swojej książce "John Neff on Investing" opisuje dość dokładnie swoją strategię inwestycyjną. Jej głównym elementem było kupowanie tanich akcji. John podaje wzór jaki stosował przy określaniu które akcje są tanie. Dzięki niemu szybko wiedział czy akcje są warte dalszej uwagi czy nie. Wymagane obliczenia można zapisać w paru krokach:
  • Wyliczamy średni roczny wzrost zysku danej firmy na przestrzeni paru lat wstecz,
  • Wyliczamy stosunek wypłacanej przez spółkę dywidendy do ceny akcji,
  • Dodajemy obie poprzednio wyliczone liczby,
  • W ostatnim kroku dzielimy uzyskaną sumę przez wskaźnik "Cena/ Zysku", John nazwał ten współczynnik jako Total Return Margin w skrócie TRM
Dla Johna jeśli uzyskana liczba była wyższa niż 1,7 to przystępował do dalszej analizy. Jeśli liczba była wyższa, uważał firmę za zbyt drogą aby w nią inwestować.

Przykład obliczeń TRM

Rozważana firma na przestrzeni ostatnich paru lat powiększała zyski w tempie 5% rocznie. Dodatkowo wypłaca regularną dywidendę, która w ostatnim roku wyniosła 5 zł na akcję. Obecna cena akcji to 50 zł. Czyli"dywidenda na akcję" jest na poziomie 10%, zatem suma obu wskaźników to 15%.

Rozważmy teraz dwa warianty:
  1. Wariant 1 0 gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 15, TRM wynosi zatem 1. Zdaniem Johna akcje firmy są zbyt drogie, aby je kupić.
  2. Wariant 2 - gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 8, TRM wynosi zatem 1,875. Zdaniem Johna akcje firmy na pierwszy rzut oka są okazją i warto im się dobrze przyjrzeć.
Oczywiście sam wskaźnik to jedynie wskazówka. Trzeba jeszcze znaleźć odpowiedz na pytania dotyczących stabilności wzrostu zysków, stabilności dywidendy i wielu innych czynników.

25 grudnia 2018

13 Warren Buffet

Warren Buffet
Źródło: https://commons.wikimedia.org/
"Naszym ulubionym horyzontem inwestycyjnym jest nieskończoność" - Warren Buffet

Warren Buffet - wyniki i strategia

Warren Buffet główny właściciel Berkshire Hathaway, który wraz ze swoim wspólnikiem osiągnął sukces w. Cena akcji BH w latach 1965-2017 wzrastała średnio o 20,9%.W tym samym czasie indeks S&P500 rósł średnio jedynie o 9,9% rocznie.

Warren w swoich początkowych inwestycjach korzystał ze strategii kupowania spółek poniżej wartości ich majątku. Jego zdaniem kupno taniej spółki faktycznie daje istotną premię, gdyż:
  • wartość w księgach często odbiega od realnej wartości, za jaką można by sprzedać dany majątek firmy,
  • firma która ma problemy z sprzedażą swoich produktów lub z wygórowanymi kosztami produkcji, będzie tracić gotówkę. Straty szybko pochłoną jakiekolwiek początkowe dyskonto.
W późniejszym okresie Warren zmienił pojęcie inwestowania w wartość. Dla niego jest to inwestowanie w firmy, które posiadają silną i stabilną przewagę kompetencyjną. Tak silna i stabilna przewaga często ociera się lub wprost wynika z swego rodzaju monopolu jaki posiada dana firma. Warren inwestował jedynie w te firmy, które mają historię bardzo stabilnych i rosnących przychodów i zysków. Innym wskaźnikiem istotnej przewagi są wysokie wskaźniki ROE i ROA. Akcje takich firm w większości przypadków należą do najdroższych. Najdroższe w rozumieniu relacji ceny akcji do zysków generowanych przez firmę. Jednakże Warren wykazuje się tutaj wielką cierpliwością i kupuje akcje takich firm głównie w czasach złej koniunktury giełdowej (bessy). W tym okresie inni inwestorzy w panice sprzedają swoje akcje w obawie o dalsze spadki cen. Jednocześnie Warren ma dość cierpliwości aby nie inwestować w czasach, kiedy jego zdaniem wyceny były zbyt wysokie. On woli przeczekać okres hossy, gromadząc gotówkę, czekając na czas zakupów.

W jakie firmy inwestował Warren?
Głównie jest znany z swojej inwestycji w Coca-Cola, Gillette, Geico. Inwestował też w wiele lokalnych gazet. Szczególnie upodobał sobie takie, które były jedynymi gazetami drukowanymi w danym mieście. W czasach kryzysu w roku 2008-2009 mocno inwestował w bardzo przecenione wtedy banki. Zaś ostatnimi laty zainwestował potężne ilości gotówki w akcje Apple.

Metoda Warrena Buffeta 

W książkach Mery Buffet np "Buffetology" podany jest sposób porównywania spółek jaki stosuje Warren. Wygląda to tak:
  • Sprawdzamy roczny zysk firmy za ostatni rok - nazwijmy go A,
  • Wyliczamy średni roczny wzrost zysku danej firmy na przestrzeni 10 lat wstecz - nazwijmy go B,
  • Wyliczamy minimalny wskaźnik cena/zysk dla danej akcji na przestrzeni ostatnich 10 lat wstecz - nazwijmy go C
  • Obliczamy współczynnik wzrostu zysków jako (1+B)^10, (ten znaczek ^ to symbol potęgi), - wynik nazwijmy D,
  • Wyliczamy spodziewany roczny zysk firmy za 10 lat, jako obecny roczny zysk firmy pomnożony przez D - nazwijmy ten wynik E
  • Obliczamy spodziewaną cenę akcji za 10 lat jako E podzielony przez liczbę akcji i pomnożony przez C - wynik nazwijmy F,
  • Sprawdzamy dywidendę przypadającą na 1 akcję wypłaconą przez firmę w ostatnim roku - nazwijmy go G,
  • Obliczamy skumulowaną dywidendę za okres 10 lat. Przyjmujemy brak wzrostu dywidendy, czyli 10*G - wynik nazwijmy H,
  • Obliczamy skumulowaną wartość F+H - wynik nazwijmy I,
  • Sprawdzamy obecną cenę akcji - nazwijmy ją J,
  • Na koniec wyliczamy liczbę I/J i ją pierwiastkujemy pierwiastkiem stopnia 10. Następnie odejmujemy od niej 1 i zapisujemy jako procent. Otrzymana liczba to spodziewany średnio roczny zwrot z inwestycji w akcje.

Prześledźmy to obliczenie na przykładzie:
  • Firma zarobiła za ostatni rok 100 mln zł, A = 100 mln zł,
  • Średni roczny wzrost zysku firmy na przestrzeni 10 lat wstecz to 7%, B = 7%,
  • Firma jest notowana na giełdzie od 10 lat i minimalny wskaźnik cena/zysk w tym czasie dla firmy to 10, C=10,
  • Współczynnik wzrostu zysków to (1+0,1)^10 czyli ok 2,59, D = 2,49,
  • Spodziewany roczny zysk za 10 lat to 100 mln zł * 2,49 = 249 mln zł, E = 249 mln zł,
  • Spodziewana cena akcji za 10 lat  (liczba akcji firmy to 10 mln akcji) to 249 mln zł / 10 mln akcji * 10 = 249 zł, F = 249 zł,
  • Dywidenda na 1 akcję wynosi 7 zł. Firma to 10 mln akcji. Zatem całkowita dywidenda to 70 mln zł z 100 zł zysku, G = 7 zł,
  • Skumulowana dywidenda za 10 lat to 7 zł *10 = 70 zł, H = 70 zł,
  • Skumulowana wartość to 249 zł + 70 zł = 319 zł, I = 319 zł,
  • Sprawdzamy obecną cenę akcji J = 100 zł. Czyli własnie mamy 10 letnie minimum wskaźnika cena do zysk, J = 100 zł,
  • Na koniec wyliczamy 319 zł/ 100 zł = 3,19. Pierwiastek dziesiątego stopnia z 3,19 to 1,123. Następnie od tej liczby odejmujemy 1 i zapisujemy ją jako procent, zatem wynik to 12,3%. Nasza inwestycja w akcje tej firmy dałaby 12,3% rocznego zysku w każdym z dziesięciu lat.

Podsumowanie

Znaleźć na GPW firmę, która ma 10 letnią historię stałych, a przynajmniej względnie stałych wzrostów zysków nie jest tak łatwo. Naprawdę tylko firmy o wybitnej przewadze konkurencyjnej są w stanie w tak długich okresach stale powiększać skalę działania, zachowując przy tym ciągle rosnące zyski. Firmy posiadające tak sile przewagi konkurencyjne są bardzo wysoko wyceniane, powyżej przyjętego w przykładzie wskaźnika cena/zysk równego 10. Jednakże na przykład w czasie recesji nawet doskonałe firmy o świetnych wynikach notują spadki cen swoich akcji. Warren zawsze czeka na takie okazje z pełnym portfelem. 

17 grudnia 2018

12 Benjamin Graham

Benjamin Graham
Źródło: https://en.wikipedia.org/
“W krótkim okresie, rynek jest jak jednoręki bandyta, ale w dłuższej perspektywie działa jak waga.”Benjamin Graham

Benjamin Graham

Wielu autorów przypisuje Grahamowi strategię inwestycyjną opartą na inwestowaniu w spółki o cenie poniżej wartości księgowej. Zatem szukamy spółek, których wskaźnik cena akcji/wartość księgowa na akcję jest niższy od 1.
Można by rzec, że kupujemy firmę za mniej niż jest warta. Tak są takie firmy nawet na GPW i jest ich całkiem sporo. W tym rozumieniu kupujemy firmę, a dokładniej jej majątek z pewnym dyskontem. Ta różnica jest swego rodzaju bonusem jaki zyskujemy. W tej metodzie szukamy akcji o możliwie niskim wskaźniku "Cena akcji" / "Wartość Księgowa na akcję".

Zanim zaczniesz ich szukać musisz wiedzieć, że w wielu wypadach wycena majątku firmy zapisana w księgach handlowych mocno odstaje od ich rzeczywistej wartości, gdyby chcieć ten majątek sprzedać. Dodatkowym problemem jest to, że wiele z tych firm przynosi straty. Każda strata to zmniejszenie majątku firmy. Może się więc okazać, że wcale nie było żadnego dyskonta, bo strata firmy wyniosła jeszcze więcej.

Intrinsic Value - Wartość wewnętrzna

Graham stosował bardziej wymyślną metodę, która oparta o tak zwaną wartość wewnętrzną akcji "intrinsic value", szacował ją jako:

V = EPS * ( 8,5 +2*g ) , gdzie:

  • EPS to "Ernings Per Share" - zysk przypadający na pojedynczą akcję. Przy czym Graham uwzględniał zysk z ostatnich 12 miesięcy,
  • g - to długoterminowy średni roczny wzrost zysków firmy.


Zobaczy przykład:
Akcje firmy X kosztują obecnie 100 zł. Zysk firmy X w ostatnich 12 miesiącach wyniósł 100 mln zł i rozwija się w tempie 7% rocznie. Firma składa się z 10 mln akcji.
Zatem:
V = 100 mln / 10 mln * ( 8,5 + 2*7 ) = 225 zł

Zgodnie z wzorem Grahama taka firma to okazja inwestycyjna.

Główna niepewność związana z wyceną akcji przez ten wzór dotyczy oszacowania przyszłego tempa wzrostu zysków firmy.

14 grudnia 2018

11 Peter Lynch

Peter Lynch
Źródło: https://en.wikipedia.org/
“Doznasz recesji i upadków na giełdzie. Jeśli nie rozumiesz, że to się wydarzy to znaczy, że nie jesteś gotowy, nie poradzisz sobie dobrze na rynkach.”Peter Lynch

Peter Lynch - wyniki i strategia inwestycyjna


Peter Lynch zarządzający funduszem Magellan w lataach 1977-1990 osiągnął zwrot rzędu 29,2% rocznie. W tym samym czasie indeks S&P500 rósł w tych latach jedynie o 15,8% rocznie.

Peter w swoich książkach opisuje strategię inwestycyjną, w której skupia się  na dogłębnej analizie przedsiębiorstwa, sektorze i sytuacji rynkowej, aby móc dobrze przewidzieć przyszłe zyski firmy. Następnie by porównać wskaźnik cena/zysku do wzrostu zysków.
Poniżej przykład, w którym czasem droższe akcje są lepszym wyborem niż, tańsze akcje.

Zobaczmy taką analizę na przykładzie:
Rozważamy inwestycję w jedną z dwóch firm:
  • Pierwsza z nich rozwija się w tempie 5% rocznie,
  • Druga z nich rozwija się w tempie 10% rocznie.
Załóżmy, że obie firmy będą dalej się rozwijać w tym tempie przez kolejnych 5 lat. Wyobraźmy sobie, że:
  • Akcje pierwszej z firm możesz kupić przy wskaźniku cena/zysku na poziomie 6 (czyli stosunkowo tanio),
  • Akcje drugiej z firm możesz kupić przy wskaźniku cena/zysku przy poziomie 10 (czyli tak średnio, ani tanio ani drogo).
Jeśli chciałbyś zainwestować na 5 lat, to którą powinieneś wybrać?

Policzmy jak to by widział Peter Lynch:
  • 5% wzrost przez 5 lat spowoduje wzrost zysków o 27,6% (procent składany),
  • 10% wzrostu przez 5 lat spowoduje wzrost zysków o 61,1% (procent składany),

Założymy, że akcje nadal będą wyceniane przy tych samych poziomach cena/zysk. Pytanie, ile wtedy wyniosą ceny akcji:
  • Dla pierwszej z firm cena akcji wzrośnie o dokładnie 27,6%,
  • Zaś cena akcji drugiej firmy wzrośnie o 61,1%.

Jak widać kluczowa w tej analizie jest umiejętność przewidywania przyszłych zysków przedsiębiorstwa. Konieczna jest zatem bardzo dokładana analiza przedsiębiorstwa, jego otoczenia, produktów, konkurentów, klientów, sektora, gospodarki, itd.

Taka analiza jest także kluczowa dla inwestowania w spółki cykliczne. Czyli spółki, które notują wyraźne cykliczne wzrosty i spadki zysków silnie związane ze stanem gospodarki. Peter uwielbiał je kupować w "dołkach "i sprzedawać na "górkach". Przykładami takich spółek cyklicznych są np:
  • spółki górnicze,
  • spółki sektora użyteczności publicznej,
  • linie lotnicze,
  • branża samochodowa. 

12 grudnia 2018

10 Które akcje wybrać - czym jest strategia inwestycyjna

Podejmowanie decyzji biznesowej
Źródło: https://www.pexels.com/
“Inwestowanie powinno być raczej jak oglądanie schnącej farby lub rosnącej trawy. Jeśli chcesz emocji, weź 800 dolarów i ruszaj do Las Vegas.” – Paul Samuelson

Chce inwestować w akcje, ale w które?

Dlaczego akcje, skoro  można przecież wybrać inne instrumenty finansowe jakie oferuje giełda. Piszę o akcjach bo się na nich znam.
Warto także opowiedzieć o funduszach inwestycyjnych, opowiadam o nich w poście: Akcje czy fundusze akcyjne?

Zatem jakie wybrać akcje? Na GPW w dniu 30 listopada 2018 jest notowanych 467 spółek. Kolejnych 387 spółek jest notowanych na rynku NewConnect. NewConnect najogólniej mówiąc, to wydzielona część giełdy dla mniejszych spółek. W sumie spółek jest tyle, że nie da się już wszystkich ogarnąć.
Trzeba znaleźć jakieś "sito" i przesiać ten gąszcz, aby wybrać z niego perełki. A gdy już wiemy, które firmy to perełki to trzeba się zastanowić czy kupić je po obecnej cenie. Strategia inwestycja odpowiada na wszystkie z tych pytań.
W tym poście chcę Cię zaprosić do lektury dalszych postów, w których będę omawiać strategie inwestycyjne znanych inwestorów giełdowych.

Strategie inwestycje wybranych znanych inwestorów

Opowiem krótko o strategiach inwestycyjnych takich inwestorów jak:
  1. Peter Lynch,
  2. Benjamin Graham,
  3. Warren Buffet,
  4. John Neff,
  5. Joel Greenblatt.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny