Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Jak zostać inwestorem giełdowym. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Jak zostać inwestorem giełdowym. Pokaż wszystkie posty

15 stycznia 2019

17 Strategie - jakich strategii na start lepiej nie stosować


Rosnący kwiat
Źródło: https://www.pexels.com/
"Nie trzeba być wybitnym naukowcem. Inwestowanie to nie gra, w której facet o ilorazie inteligencji 160 wygrywa z innym o ilorazie 130. Najważniejszy jest rozsądek" – Warren Buffett.

Parę naprawdę złych pomysłów na temat tego jak inwestować na start

Parę postów temu przedstawiłem parę strategii inwestowania znanych inwestorów, który odnieśli niezwykły sukces. W tym poście chciałbym Ci chwilę opowiedzieć o tym jak nie inwestować na giełdzie. I jakich strategii powinno się wystrzegać.

  1. Kupię akcje firmy bo są tanie, na pewno zaraz będą droższe.
  2. Wiele podejść do inwestowania zakłada kupowanie akcji tanich, w rozumieniu tańszych niż dotychczas, tanich w rozumieniu wskaźników cena/zysk czy cena/czegokolwiek. Jednak to za mało. Gdyż wszystkie znane mi rozsądne strategie inwestycyjne mówią że to dopiero połowa sukcesu i to ta mniej istotna. Musisz pierw ustalić dlaczego te akcje są obecnie tanie, musisz znać dokładnie przyczynę. 
    Popatrzy na przykład bardziej z życia. Jesteś w sklepie i widzisz chleb za 2 zł, który zawsze kosztował 3 zł. Nawet jak myślisz, super dziś kupię taniej, to jednak myślisz, że może jest tu gdzieś haczyk. Sprawdzasz czy aby chleb nie jest już czerstwy. Jak jest świeży to upewniasz się jeszcze raz czy to aby na pewno ten sam chleb który zawsze był za 3 zł, może zmniejszono mu wagę i teraz realnie kupujesz pół tamtego chleba. Sprawdzasz czy producent aby nie użył gorszych składników, itd.
    Tak samo powinno być z zakupem tańszych akcji. Czasem akcje także są na prawdziwej wyprzedaży. I wtedy warto je kupić taniej. Jednak znacznie częściej niska cena wynika z braku wiary w zyski firmy w przeszłości. Firma zwyczajnie przeżywa kłopoty, może nawet przynosi straty i nikt nie chce być właścicielem takiej firmy, więc akcje są bardzo bardzo tanie. Na przykład akcje firmy które są najtańsze w danym sektorze, nie wzrosną magicznie tylko dlatego, że są najtańsze. Giełda zwyczajnie tak nie działa. Inwestorzy o grubszych portfelach tak nie myślą, więc nie kupią akcji tej firmy, więc cena jej akcji nie wzrośnie.

  3. Kupie akcje firmy już tyle urosły, kupie bo mnie ominie okazja.
  4. Jest to jedna z modniejszych i jedna z tych najgłupszych rzeczy jakie inwestor może zrobić. Twoim zadaniem jako inwestora jest kupować tanio i sprzedawać drogo. Więc ostatnią rzeczą jaką powinieneś zrobić to kupować akcje, które mocno urosły bo na 99% one są już zwyczajnie drogie. 
    Ostatnio dobrym przykładem takiej sytuacji była spółka CD Projekt. W czasie jej szczytów przy cenach ponad 200 zł za akcję, właściwie nie było dnia abym nie widział jakiegoś artykułu na jej temat. Wszystkie opisywały gigantyczne wzrosty cen akcji,  nowe informacje, czy przecieki informacji na temat kolejnych produkcji, świetlane perspektywy wzrostu zysków, itp. Muszę przyznać osobiście uważam, że to świetna firma i naprawdę cieszy mnie jej międzynarodowy sukces. Nie mniej uważam także, że ilość szumu jaki jest wokoło tworzony nie służy realności wycen firmy na giełdzie. Takie działania tworzą jedynie bańkę która prędzej czy później pęknie. Wiele osób, które podjęły decyzje zakupowe opierając się na tym szumie straciły swoje oszczędności.
    Nie kupuj akcji firmy dlatego że już tyle urosły, nie ominie Cię okazja. Ona już Cię ominęła, te akcje już urosły, okazja już minęła. Teraz może Cię ominąć co najwyżej rozczarowanie i utrata masy gotówki, wystarczy, że tych akcji nie kupisz.

  5. Kupie akcje firmy bo już tyle spadły, na pewno teraz zaczną rosnąć.
  6. Jest to tak zwana strategia łapania spadającego noża. Pewnie nazwano ją tak dlatego, że stosując ją można się głównie poranić, a nie zarobić. Akcje mają to do siebie, że jak wiele spadły to istnieje spora szansa, że spadną jeszcze bardziej. Tak naprawdę nie da się dobrze złapać spadającego noża. Trzeba mu pozwolić spaść i wtedy go podnieść z ziemi. Podobnie powinno być z akcjami. Znacznie bezpieczniejszym rozwiązaniem jest kupować gdy akcje już ustabilizowały się na niskim poziomie. Akcje nigdy nie spadają ciągle do wtorku, a od środy już tylko zawsze rosną, to tak nie działa. Więc nie ma sensu zastanawiać się za długo czy już mamy wtorek, czy środę, bo takich dni zwyczajnie nie ma. Ważniejsze jednak jest to że decyzja o zakupie akcji nie powinna być podyktowana czynnikami wewnątrz firmy, od tego czy sytuacja idzie ku dobremu, czy firma zwiększa zyski, czy branża notuje wzrosty, czy koniunktura uległa poprawie.
    Naprawę ostatnią rzeczy przy zakupie akcji jest to czy nam się wydaje, że mamy w wtorek czy środę, czy w naszej ocenie jeszcze spadną czy już raczej wzrosną.

  7. Kupie akcje firmy bo ktoś mi polecił firmę, lub przeczytałem, że to dobra firma, lub biuro maklerskie wydało rekomendację kupuj z ceną docelową dużo wyższą niż obecna.
  8. W jednym z swoich wykładów znany inwestor giełdowy Peter Lynch zwrócił uwagę, że ci sami ludzie, którzy uwielbiają wyszukiwać promocje w najróżniejszych sklepach i całymi miesiącami badać rynek przygotowując się do zakupu auta, lodówki, pralki czy telewizora (w końcu trzeba wybrać produkt firmy oferującej najlepszą relację jakości do ceny), zachowują się kompletnie nieracjonalnie podczas zakupów na giełdzie. Gdy inwestują swoje oszczędności, kupują akcje firmy bo gdzieś przeczytali lub usłyszeli, że Y to dobra firma, beż żadnego analizowania czym firma Y się zajmuje i na czym zarabia. Na koniec podkreślił, iż w jego ocenie to jest główny powód dla którego ludzie tracą pieniądze na giełdzie.

O tym jak poszukiwać spółek do inwestycji piszę na przykład w tekście "Dostępne narzędzia w poszukiwaniu spółek pod inwestycję".

Zapraszam również do drugiej części tego artykułu mówiącej o błędach początkujących inwestorów.

10 stycznia 2019

16 System giełdowy stosowany przez GPW - UTP

Wykres giełdowy
Źródło: https://unsplash.com/
"Chciwość i strach mogą w każdej chwili spowodować twoją porażkę.
Powinieneś się kierować rozumem, a nie emocjami.
Inwestor, który z powodu zysków traci głowę, przypomina adwokata, zaczynającego obliczać swoje honorarium w trakcie trwania procesu.
Natomiast inwestor pokonany przez straty przypomina chirurga mdlejącego na widok krwi"
– Aleksander Elder

I Sesje giełdowe

Giełda jest czynna w każdy dzień roboczy, za wyjątkiem wybranych dni bez sesji, których listę można zobaczyć pod adresem: https://www.gpw.pl/szczegoly-sesji/

II Notowania

Giełda stosuje dwa podstawowe sposoby notowań:
  • notowania ciągłe,
  • notowania jednolite.


Notowania ciągłe

Notowania ciągłe



Wyjaśnienie dla kolejnych faz:.
  • Faza przed otwarciem to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza otwarcia to moment w którym giełda wylicza kurs otwarcia..
  • Faza notowań ciągłych to okres w którym można składać zlecenia. Kolejne zlecenia wchodzą do arkusza zleceń i jeśli mogą być wykonane są od razu wykonywane.
  • Faza przed zamkniecie to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza zamknięcia to moment w którym giełda wylicza kurs zamknięcia.
  • Faza dogrywki to moment w którym można dokonywać jeszcze transakcji ale tylko po kursie zamknięcia.


Notowania jednolite

Notowania jednolite

Jak widać notowania jednolite właściwie składają się z dwóch fixingów realizowanych o godzinie 11:00 i 15:00. Bo zamknięciu o godzinie 15:00 następuje jeszcze dogrywka trwająca 30 minut. Pozostały czas jest czasem na przyjmowanie zleceń od inwestorów. W systemie tym notowane są tylko wyjątkowe akcje, o czym dalej w rozdziale V Lista alertów.

III Arkusz zleceń

Arkusz zleceń prowadzony jest dla każdego instrumentu osobno. Zawiera on wszystkie zlecenia kupna i sprzedaży jakie wpłynęły na giełdę, a nie zostały zrealizowane. Poniżej przykład arkusza zleceń. Widać wyraźmy podziałem na część zleceń od kupujących i sprzedających.

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
89,00 1000 1 91,00 3070 4
83,00 5050 3 93,00 330 2
80,00 200 1 97,00 1400 2
75,00 676 2 99,00 214 1

Każda z części kupo i sprzedaż ma trzy kolumny:
  • Kurs - będący ceną za jaką inni uczestnicy chcą kupić lub sprzedać daną akcję.
  • Łączny wolumen - będący informacją o liczbie akcji jaką w danej chwili można kupić bądź sprzedać po danej cenie.
  • Ilość zleceń - to informacja o liczbie zleceń, które w sumie dają łączny wolumen.
Część kupno sortuje się od najwyższej ceny malejąco, zaś w części sprzedaj od ceny najniższej rosnąco. Takie ułożenie ułatwia śledzenie najlepszych ofert, po obu stronach teraz są pierwszymi w tabeli.

Na przykładzie widać, że wszyscy kupujący chcą kupić tajniej niż ktokolwiek chce sprzedać. Czyli żadna transakcja w tej chwili nie zachodzi, a giełda czeka na kolejne wpływające zlecenia.

Rozważmy teraz trzy przykłady w których wpływa nowe zlecenie:
1. Zlecenie kupna po cenie 90 zł, 100 akcji,
Ponieważ nowe zlecenie kupna ma niższą cenę niż pierwsze zlecenie sprzedaży to dalej nie dojdzie do tranzycji, zaś nowe zlecenie kupna zostanie dopisane do arkusza zleceń na pierwszym miejscu. Tym samym spychając pozostałe zlecenia na pozycję o jeden niższą. Arkusz będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 3070 4
89,00 1000 1 93,00 330 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

2. Zlecenie kupna po cenie 91 zł, 100 akcji.Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, z puli akacji na sprzedaż po cenie 91 zł zostanie sprzedanych 100 akcji, zmniejszając tą pulę do 2970 akcji.
W arkuszu były 4 zlecenia z ceną 91 zł. Do sprzedaży zostanie wybrane to które zostało złożone najwcześniej (najstarsze). Jeśli to zlecenie opiewało na mniej niż 100 akcji, to zostanie wybrane także kolejne najstarsze itd. Załóżmy, że to najstarsze zlecenie dotyczyło dokładnie na 100 akcji. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał jak niżej:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 2970 3
89,00 1000 1 93,00 30 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

3. Zlecenie kupna po cenie 94 zł, 5000 akcji.
Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, cała ta pula zostanie sprzedana. Następnie cała pula akcji wystawiona na sprzedaż po 93 zł także zostanie sprzedana. Zaś pozostała niezrealizowana część (1700 akcji) zostanie dopisana co arkusza Kupno. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
94,00 1700 1 97,00 1400 2
90,00 100 1 99,00 214 1
89,00 1000 1
83,00 5050 3
80,00 200 1
75,00 676 2

IV. Krok kursu notowań

Kroki notowań są wyznaczane w oparciu o tabele kroków. Istnieje 6 tabel kroków. Każda z tabel zawiera stosowane minimalne kroki w zależności o ceny zlecenia.

Tabela nr 8:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0005
0,1 < cena < 0,2 0,001
0,2 < cena < 0,5 0,002
0,5 < cena < 1 0,005
1 < cena < 2 0,01
2 < cena < 5 0,02
5 < cena < 10 0,05
10 < cena < 20 0,1
20 < cena < 50 0,2
50 < cena < 100 0,5
100 < cena < 200 1
200 < cena < 500 2
500 < cena < 1 000 5
1 000 < cena < 2 000 10
2 000 < cena < 5 000 20
5 000 < cena < 10 000 50
10 000 < cena < 20 000 100
20 000 < cena < 50 000 200
50 000 < cena 500

Tabela nr 9:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0002
0,1 < cena < 0,2 0,0005
0,2 < cena < 0,5 0,001
0,5 < cena < 1 0,002
1 < cena < 2 0,005
2 < cena < 50,01
5 < cena < 100,02
10 < cena < 200,05
20 < cena < 500,1
50 < cena < 1000,2
100 < cena < 2000,5
200 < cena < 5001
500 < cena < 1 0002
1 000 < cena < 2 0005
2 000 < cena < 5 00010
5 000 < cena < 10 00020
10 000 < cena < 20 00050
20 000 < cena < 50 000100
50 000 < cena200

 Tabela nr 10:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0002
0,2 < cena < 0,5 0,0005
0,5 < cena < 1 0,001
1 < cena < 2 0,002
2 < cena < 5 0,005
5 < cena < 100,01
10 < cena < 200,02
20 < cena < 500,05
50 < cena < 1000,1
100 < cena < 2000,2
200 < cena < 5000,5
500 < cena < 1 0001
1 000 < cena < 2 0002
2 000 < cena < 5 0005
5 000 < cena < 10 00010
10 000 < cena < 20 00020
20 000 < cena < 50 00050
50 000 < cena100

Tabela nr 11:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0002
0,5 < cena < 1 0,0005
1 < cena < 2 0,001
2 < cena < 5 0,002
5 < cena < 10 0,005
10 < cena < 200,01
20 < cena < 500,02
50 < cena < 1000,05
100 < cena < 2000,1
200 < cena < 5000,2
500 < cena < 1 0000,5
1 000 < cena < 2 0001
2 000 < cena < 5 0002
5 000 < cena < 10 0005
10 000 < cena < 20 00010
20 000 < cena < 50 00020
cena < 50 00050

Tabela nr 12:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0002
1 < cena < 2 0,0005
2 < cena < 5 0,001
5 < cena < 10 0,002
10 < cena < 20 0,005
20 < cena < 500,01
50 < cena < 1000,02
100 < cena < 2000,05
200 < cena < 5000,1
500 < cena < 1 0000,2
1 000 < cena < 2 0000,5
2 000 < cena < 5 0001
5 000 < cena < 10 0002
10 000 < cena < 20 0005
20 000 < cena < 50 00010
cena < 50 00020

Tabela nr 13:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0001
1 < cena < 2 0,0002
2 < cena < 5 0,0005
5 < cena < 10 0,001
10 < cena < 20 0,002
20 < cena < 50 0,005
50 < cena < 1000,01
100 < cena < 2000,02
200 < cena < 5000,05
500 < cena < 1 0000,1
1 000 < cena < 2 0000,2
2 000 < cena < 5 0000,5
5 000 < cena < 10 0001
10 000 < cena < 20 0002
20 000 < cena < 50 0005
cena < 50 00010

Zarząd giełdy w ogłasza dla każdej firmy, którą tabelę należy stosować dla danego przedsiębiorstwa. Decyzja jest podejmowana na podstawie płynności akcji. Przez płynność rozumiemy tu ilość akcji jakie zmieniają właściciela średnio w danym okresie czasu.

Prześledźmy przykład. Załóżmy, że akcje naszego przedsiębiorstwa są notowane w oparciu o tabelę nr 6. Zatem dozwolone są wszystkie ceny od 0 do 100 zł z krokiem notowania 1 grosz, następnie pomiędzy 100, a 200 zł krok notowań to 2 grosze, zatem dostępne ceny to 100,02 zł, 100,04 zł, itd... Dalej pomiędzy 200 zł a 500 zł, dostępne są ceny 200 zł, 200,05 zł, 200,10 zł, itd.
Uwaga: Zlecenie muszą opiewać tylko na dozwolone kwoty. Zlecenia opiewające na inne kwoty są automatycznie odrzucane.

V. Lista alertów

Lista alertów, to lista firm notowanych na GPW, które zarząd giełdy uznał za najbardziej ryzykowne. Lista powstaje po to aby ostrzec inwestorów, że inwestycje w daną firmę są bardzo ryzykowne.
Aktualna lista jest dostępna pod adresem: https://www.gpw.pl/lista-alertow
Warto się upewnić, czy dana firma nie znajduje się na tej liście. Dodatkową karą dla tych firm jest wykluczenie ich z systemu notowań ciągłych. Ich notowania odbywają się w systemie notowań jednolitych.

VI. Indeksy giełdowe

Istnieje co najmniej kilkanaście indeksów giełdowych, czyli wskaźników obejmujących zarobki inwestorów  w akcje wielu firm.
Podstawowym indeksem GPW jest indeks WIG. Indeks ten grupuje wszystkie spółki giełdowe spełniające minimalne kryteria co do procentu i wartości akcji w wolnym obrocie na GPW. Wpływ jednej spółki na WIG nie może przekroczyć 10%, a udział jednego sektora w indeksie nie może być większy niż 30%. Ewentualna modyfikacja składu indeksu WIG przeprowadzana jest cztery razy do roku (trzeci piątek marca, czerwca, września, grudnia). WIG jest indeksem dochodowym, czyli poza zmianami cen akcji obejmuje także zyski z dywidend i praw poboru.

Indeks WIG jest uzupełniany o trzy indeksy odwzorowujące największe i najpłynniejsze spółki na giełdzie:
  • WIG20 - indeks 20 największych spółek giełdy,
  • mWIG40 - indeks grupujący kolejnych 40 spółek,
  • sWIG80 - indeks grupujący kolejnych 80 spółek. 
Obok WIG20, od jakiegoś czasu funkcjonuje WIG30, który grupuje 30 największych spółek giełdy.
Wszystkie te indeksy są indeksami cenowymi. Indeks cenowy obejmuje jedynie zmiany cen akcji, nie uwzględniania zysków z dywidend i praw poboru.

Obok głównych indeksów GPW publikuje także indeksy sektorowe jak: WIG-BANKI, WIG-BUDOW, WIG-CHEMIA, itd.. Indeksy sektorowe grupują spółki giełdowe danego sektora.

VII. Typy zleceń


W systemie UTP stosowanym przez GPW istnieją także kilka typy zleceń dla akcji, omówimy je po kolei:

1. Limit

Przedstawiając arkusz zleceń, ująłem w nim zlecenia zarówno kupna i sprzedaży po określonej cenie. Tego typy zlecenia nazwa się zleceniem typu "limit", gdyż zawierają określony limit najwyższej ceny za jaką kupujący chce kupić, lub najniższą cenę za jaką sprzedający chce sprzedać.


2. PKC - zlecenie Po Każdej Cenie.

Zlecenie PCK oznacza, że inwestor je składający chce sprzedać/kupić akcje po dowolnej cenie wynikającej z bieżącego arkusza zleceń.
Wróćmy do naszego arkusza zleceń zobaczmy jak ono działa. Wyobraźmy sobie że wpływa zlecenie sprzedaży 6100 akcji po cenie PKC.

Tabela przed wpłynięciem zlecenia wygląda tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001000191,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,002141

Zlecenie zostanie zrealizowane i transakcja obejmie 1000 akcji po 89 zł, oraz 5050 akcji po 83 zł i 50 akcji po 80 zł. Arkusz zleceń po zrealizowaniu zlecenia będzie wyglądać tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
80,00150191,0030704
76,00676293,003302
97,0014002
99,002141



3. PCR - zlecenie Po Cenie Rynkowej.

Takie zlecenia służy do tego aby dokonać transakcji po cenie rynkowej. Przez cenę rynkową rozumiemy cenę po jakiej została zawarta ostatnia transakcja. Nie zrealizowane od razu zlecenie PCR lub jego nie zrealizowana część zostaje wpisana do arkusza jako zwykłe zlecenie limit z ceną ostatniej transakcji.
Zlecenie PCR wchodzące w arkusz w ramach  fixing zachowuje się tak samo jak zlecenie PCK.


4. PEG - zlecenie ze zmiennym limitem realizacji.

Zlecenie PEG służy do tego aby dokonać transakcji po najlepszej cenie dostępnej w arkuszu. Przy czym wraz ze zmianą arkusza jest ono automatyczne zmieniane.

Przykład:
Znów mamy naszą pierwotny arkusz zleceń i wpływa do niego zlecenie PEG nabycia 100 akcji.
Ponieważ w chwili jego złożenia najlepsza cena kupna to 89 zł, to zlecenie to zostanie wpisane z tą kwotą. Nasze zlecenie jest drugim w kolejności realizacji w cenie 89 zł. Arkusz wygląda zatem tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001100291,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,00214

Po chwili napływa zlecenie od innego inwestora, który zlecił kupno 50 akcji po cenie 90 zł. Zatem zostanie ono dopisane na pierwszą pozycję przed zleceniami kupna po 89 zł. Czyli arkusz będzie wyglądał tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,0050191,0030704
89,001100293,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Ponieważ nasze zlecenie jest zleceniem kupna PEG, automatycznie zmieni swoją cenę. Nowa cena zostanie ustalona tak aby dostosować ją do najlepszej ceny kupna. Zlecenie PEG zostanie ostatnim  w kolejności do realizacji zleceń kupna po 90 zł. Zatem arkusz zleceń będzie wyglądać tak:
KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,00150291,0030704
89,001000193,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Zatem jeśli zlecenie za na te 50 akcji zostało by zrealizowane to zlecenie PEG znów zmieni swoją cenę. Nowa cenę będzie 89,00 zł, gdyż to jest najlepszą cenę kupna. Tak samo jeśli znów by wpadło zlecenie kupna dajmy na to po 90,50 zł, zlecenie PEG także dostosuje do niego cenę.

Jeśli zlecenie PEG zostanie w części zrealizowane, staje się zwykłym zleceniem z limitem. Przy czym cena w zleceniu limit to cena tej częściowej realizacji.

VIII. Opcje dotyczące dat ważności zleceń

  • WLA - Zlecenie Wykonań lub Anuluj. Zlecenie jest albo od razu realizowane w całości, albo jest od razu anulowane.
  • WIA - Zlecenie Wykonaj i Anuluj. Zlecenie jest ważne do momentu zawarcia przy jego pomoc transakcji (jednej lub wielu jednoczesnych). Pozostała niezrealizowana część jest anulowana.
  • WNF - Zlecenie Ważne na Fixing. Zlecenie zostanie ujawnione dopiero w najbliższym fixingu (na otwarcie, zamknięcie, lub równoważenie). Zlecenie takie będzie miało priorytet zgodny z czasem wpłynięcia.
  • WNZ - Zlecenie Ważne na Zamknięcie. Podobne do WNF, ale ujawniane tylko na zamknięcie. 
  • WDC - Zlecenie Ważne do określonego Czasu. Zlecenie jest ważne do chwili określonej w parametrze czasu, przy czym nie dłużej niż do końca danej sesji. Czas ważności podaje się tu z dokładnością do sekundy. 
  • WDA - Zlecenie Ważne do Anulowania. Zlecenie ważne bezterminowo do jego całkowitej realizacji lub anulowania. Zlecenie nie może być ważne dłużej niż 365 dni.
  • WDD - Zlecenie ważne do podanego dnia. Zlecenie ważne do podanego dnia, lecz nie dłużej niż 365 dni.
  • D, Dzień- Zlecenie ważne do końca sesji w dniu jego zlecenia.

IX. Inne dodatkowe możliwe opcje dla zleceń 

  1. Limit aktywacji. Zlecenie ujawniane dopiero po zawarciu transakcji o cenie określonej w limicie aktywacji. 
  2. MWW czy też Liczba minimalna realizacji. Zlecenie z określonym limitem minimalnej realizacji. Zlecenie może być zrealizowane częściowo, tylko jeśli realizacja obejmuje większą liczbę akcji niż limit MWW. Pozostała część staje się zwykłym zleceniem bez tej opcji.
  3. WUJ. Zlecenie z warunkiem wielkości ujawnianej.  Zlecenie tego typu ma dodatkowy parametr określający ilość ujawnioną. Parametr ten nie może być mniejszy niż 10 akcji. Wartość zlecenia z warunkiem WUJ w chwili złożenia zlecenia na giełdę nie może być mniejsza niż 50 tyś zł dla akcji. Opcja ta umożliwia ukrycie wielkości zlecenia. Zlecenie dla innych uczestników będzie wyglądało jako zlecenie o rozmiarze WUJ. Pozostała część będzie tworzyć zlecenie o wielkości ujawnianej. Po każdej realizacji jest tworzone nowe zlecenie o wielkości WUJ, aż do realizacji całego dużego zlecenia.

X. Fixing

Fixing czyli moment w który następuje wyznaczenie ceny czy to otwarcia, czy zamknięcia. Fixing realizowany jest w oparciu o arkusz zleceń do którego przez pewien czas spływały zlecenia.

Kurs otwarcia jest określany na takim poziomie, aby zrealizować w całości (kryterium równowagi):
  • wszystkie zlecenia kupna z limitem ceny wyższym od tego kursu,
  • wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem ceny niższym od tego kursu.
Dodatkowo przy ustalaniu kursu stosuje się kolejno 3 zasady:
  1. Maksymalizacji wolumenu obrotu.
  2. Minimalizacji różnicy między liczbą akcji w zleceniach sprzedaży i zleceniach kupna możliwych do zrealizowania po określonym kursie,
  3. minimalizacji różnicy między kursem określanym a kursem odniesienia.
Czasem już pierwsza zasada wystarcza. Czasem potrzebne są naraz dwie pierwsza, a czasem potrzebne są wszystkie trzy.

Przykład fixingu w którym są potrzebne aż 3 zasady.

Na moment fixingu w arkuszu zleceń zebrano następujące zlecenia:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
PKC101PKC51
PCR251PCR251
1015399151
10151

Kurs odniesienia dla akcji to 100 zł, krok notowania to 1 zł.

Prześledźmy 3 zasady w kolejności ich stosowania:
1) Maksymalizacja obrotu. Największy obrót będzie przy kursie 99 zł, 100 zł, 101 zł. Przy każdej z tych cen obrót wyniesie 40 sztuk akcji. Kupujący który wystawił po 101zł, zaakceptuje także cenę niższą np 99 zł, 100 zł i 101 zł. Zaś kupujący z zleceniami PKC i PCR akceptują każdą wyznaczoną cenę. Podobnie Sprzedający z zleceniami PKC i PCR. Zaś sprzedający z zleceniem za 99 zł także zaakceptuje cenę wyższą, czyli 100 zł czy 101 zł.

2) Zatem przechodzimy do drugiej zasady. Nadwyżka między kupnem a sprzedażą jest najmniejsza przy cenach 99 zł i 100 zł. Wynosi wtedy 5 sztuk. Zaś dla ceny 101 zł nadwyżka wynosi 10 sztuk.
Przy kursie 99 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 100 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 101 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15+5 = 45 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 10 szt.
Zatem cena 101 zł odpada.

3) Przechodzimy do zasady nr 3. Z kursów  99 zł i 100 zł najbliższy kursowi odniesienia (100 zł), jest kurs 100 zł. W tym miejscu sprawdzamy czy ten kurs spełnia kryterium równowagi. Kurs 100 zł, nie jest kursem równowagi. Gdyż nie wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem 99 zł zostaną zrealizowane. Czyli istnieje zlecenie sprzedaży nie zrealizowane w całości którego cena była by niższa niż kurs otwarcia.
Zatem ostatecznie za kurs otwarcia zostanie przyjęty kurs 99 zł. Jest on kursem równowagi.

XI. Widełki dynamiczne i statyczne dla notowań ciągłych

System notowań ciągłych przewiduje dwa typy ograniczeń utrudniających zbyt gwałtowny wzrost lub spadek ceny akcji w krótki okresie czasu. Wyróżniamy dwa typy ograniczeń dotyczących wahania się ceny:
  • widełki dynamiczne (węższe) - odnoszą się do możliwego wahania się ceny w ramach realizacji pojedynczego zlecenia. Ceną odniesienia jest cena poprzedniej transakcji.
  • widełki statyczne (szersze) - odnoszące się do możliwego wahania się ceny w trakcie całej sesji giełdowej. Ceną odniesienia jest kurs otwarcia.

Widełki dynamiczne:

Widełki dynamiczne na GPW są wynoszą:
  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 3,5% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuję przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,14 jednostki waluty notowania.
    • 6,50% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,15 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie.Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 1,5.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 10% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Widełki dynamiczne mogą ulec także rozszerzeniu w oparciu o podany powyżej mnożnik.

Widełki statyczne:

  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia, które to przekroczenie wywołało.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 30% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Równoważenie wywołane przekroczeniem widełek czy to statycznych czy dynamicznych wyznacza nowy kurs odniesienia i nowe widełki statyczne i dynamiczne.

XII. Widełki statyczne dla notowań jednolitych

W systemie notowań jednolitych występują jedynie widełki statyczne:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie.


XIII. Równoważenie rynku

Równoważnie jest procesem który może zajść w trakcie notowań gdy :
  • wyznaczony kurs wykracza poza wyznaczone widełki,
  • do arkusza wprowadzono zlecenie PKC lub PCR, które nie mogło zostać zrealizowane w całości.
W takiej sytuacji giełda automatycznie zawiesza notowania, następuje równoważenie.
Równoważnie odbywa się na tych samych zasadach co fixing. W tym okresie inwestorzy mogą zmienić swoje zlecenia, dodać nowe. Na bieżąco podawany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO).
Po zakończeniu fazy równoważenia dochodzi do wyznaczenia nowego kursu i nowych widełek statycznych.
Jeśli pomimo fazy równoważenia nie udało się wyznaczyć nowej ceny TKO, giełda ogłasza tak zwany kurs nietransakcyjny.
Mechanizm równoważenia ma za zadanie ochronić papiery przed zbyt dużymi zmianami cen w zbyt krótkim okresie czasie. Chodzi o to aby dać inwestorom czas na zapoznanie się z sytuacją i weryfikację własnych zleceń.

XIV. Inne ograniczenia dla zleceń maklerskich

Giełda wyznacza także dodatkowe ograniczenia na:
  • Wielkość zlecenia - wartość zlecenie - Maksymalnie 1 mln zł dla akcji wchodzących w WIG20. Maksymalnie 0,5 mln dla pozostałych akcji,
  • Wielkość zlecenia - wolumen zlecenia - Maksymalnie 2% instrumentów finansowych wprowadzonych do obrotu giełdowego i oznaczonych tym samym kodem ISIN. W przypadku gdy 2% tych instrumentów stanowi mniej niż 1.000.000 instrumentów – nie więcej niż 1.000.000 instrumentów.
  • Maksymalne i minimalne wartości dla limitów cen - muszą mieścić się w przedziale wyznaczanym przez widełki statyczne.

Możliwość łączenia typów zleceń maklerskich z poszczególnymi warunkami dodatkowymi i okresami ważności w systemie UTP

Nie wszystkie możliwe opcje dla zleceń maklerskich można łączyć z sob. Niektóre z nich ze względu na swoją logikę wykluczają się wzajemnie.

Poniżej tabela z informacją na temat możliwych połączeń:

Limit PCR PCK PEG
Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych
WIA - 1 TAK 1 TAK 1 TAK 6 6
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
WLA - 2 TAK 2 TAK 2 TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
D, WDD, WDA, WDC - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 8 TAK
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 5 5
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 4 4
WNF, WNZ - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 6 6

Objaśniania:
  • TAK - kombinacja warunków jest dozwolona ramach danej fazy.
  • 1 - Zlecenia WIA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 2 - Zlecenia WLA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 3 - Zlecenia MWW nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 4 - Warunek WUJ nie jest dozwolony dla zleceń PCK, PCR, PEG.
  • 5 - Warunek minimalnej wielkości wykonania MWW nie jest dozwolony dla zleceń PKC i PEG.
  • 6 - Oznaczenia WIA, WLA, WNF i WNZ nie są dozwolone dla zleceń PEG.
  • 7 - Warunek minimalnego wykonania WWW nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WLA, WNF i WNZ.
  • 8 - Zlecenia PEG nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 9 - Warunek wielkości ujawnianej (WUJ) nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WIA i WLA.
UWAGA: Dla Fazy równoważenia i Fazy przed zamknięciem stosuje się te same zasady co dla Fazy przed otwarciem.

30 grudnia 2018

14 John Neff

"Nigdy nie kupiłem akcji, która w mojej ocenie nie byłaby na wyprzedaży" - John Neff

John Neff wyniki i strategia inwestycyjna


John Neff w ciągu 31 lat pomiędzy rokiem 1964 a 1995, jako zarządzający funduszem Windsor osiągnął zwrot rzędu 13,7% rocznie. W tym czasie indeks S&P500 wrósł w tych latach o 10,6% rocznie.

TRM - Total Return Margin

John w swojej książce "John Neff on Investing" opisuje dość dokładnie swoją strategię inwestycyjną. Jej głównym elementem było kupowanie tanich akcji. John podaje wzór jaki stosował przy określaniu które akcje są tanie. Dzięki niemu szybko wiedział czy akcje są warte dalszej uwagi czy nie. Wymagane obliczenia można zapisać w paru krokach:
  • Wyliczamy średni roczny wzrost zysku danej firmy na przestrzeni paru lat wstecz,
  • Wyliczamy stosunek wypłacanej przez spółkę dywidendy do ceny akcji,
  • Dodajemy obie poprzednio wyliczone liczby,
  • W ostatnim kroku dzielimy uzyskaną sumę przez wskaźnik "Cena/ Zysku", John nazwał ten współczynnik jako Total Return Margin w skrócie TRM
Dla Johna jeśli uzyskana liczba była wyższa niż 1,7 to przystępował do dalszej analizy. Jeśli liczba była wyższa, uważał firmę za zbyt drogą aby w nią inwestować.

Przykład obliczeń TRM

Rozważana firma na przestrzeni ostatnich paru lat powiększała zyski w tempie 5% rocznie. Dodatkowo wypłaca regularną dywidendę, która w ostatnim roku wyniosła 5 zł na akcję. Obecna cena akcji to 50 zł. Czyli"dywidenda na akcję" jest na poziomie 10%, zatem suma obu wskaźników to 15%.

Rozważmy teraz dwa warianty:
  1. Wariant 1 0 gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 15, TRM wynosi zatem 1. Zdaniem Johna akcje firmy są zbyt drogie, aby je kupić.
  2. Wariant 2 - gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 8, TRM wynosi zatem 1,875. Zdaniem Johna akcje firmy na pierwszy rzut oka są okazją i warto im się dobrze przyjrzeć.
Oczywiście sam wskaźnik to jedynie wskazówka. Trzeba jeszcze znaleźć odpowiedz na pytania dotyczących stabilności wzrostu zysków, stabilności dywidendy i wielu innych czynników.

25 grudnia 2018

13 Warren Buffet

Warren Buffet
Źródło: https://commons.wikimedia.org/
"Naszym ulubionym horyzontem inwestycyjnym jest nieskończoność" - Warren Buffet

Warren Buffet - wyniki i strategia

Warren Buffet główny właściciel Berkshire Hathaway, który wraz ze swoim wspólnikiem osiągnął sukces w. Cena akcji BH w latach 1965-2017 wzrastała średnio o 20,9%.W tym samym czasie indeks S&P500 rósł średnio jedynie o 9,9% rocznie.

Warren w swoich początkowych inwestycjach korzystał ze strategii kupowania spółek poniżej wartości ich majątku. Jego zdaniem kupno taniej spółki faktycznie daje istotną premię, gdyż:
  • wartość w księgach często odbiega od realnej wartości, za jaką można by sprzedać dany majątek firmy,
  • firma która ma problemy z sprzedażą swoich produktów lub z wygórowanymi kosztami produkcji, będzie tracić gotówkę. Straty szybko pochłoną jakiekolwiek początkowe dyskonto.
W późniejszym okresie Warren zmienił pojęcie inwestowania w wartość. Dla niego jest to inwestowanie w firmy, które posiadają silną i stabilną przewagę kompetencyjną. Tak silna i stabilna przewaga często ociera się lub wprost wynika z swego rodzaju monopolu jaki posiada dana firma. Warren inwestował jedynie w te firmy, które mają historię bardzo stabilnych i rosnących przychodów i zysków. Innym wskaźnikiem istotnej przewagi są wysokie wskaźniki ROE i ROA. Akcje takich firm w większości przypadków należą do najdroższych. Najdroższe w rozumieniu relacji ceny akcji do zysków generowanych przez firmę. Jednakże Warren wykazuje się tutaj wielką cierpliwością i kupuje akcje takich firm głównie w czasach złej koniunktury giełdowej (bessy). W tym okresie inni inwestorzy w panice sprzedają swoje akcje w obawie o dalsze spadki cen. Jednocześnie Warren ma dość cierpliwości aby nie inwestować w czasach, kiedy jego zdaniem wyceny były zbyt wysokie. On woli przeczekać okres hossy, gromadząc gotówkę, czekając na czas zakupów.

W jakie firmy inwestował Warren?
Głównie jest znany z swojej inwestycji w Coca-Cola, Gillette, Geico. Inwestował też w wiele lokalnych gazet. Szczególnie upodobał sobie takie, które były jedynymi gazetami drukowanymi w danym mieście. W czasach kryzysu w roku 2008-2009 mocno inwestował w bardzo przecenione wtedy banki. Zaś ostatnimi laty zainwestował potężne ilości gotówki w akcje Apple.

Metoda Warrena Buffeta 

W książkach Mery Buffet np "Buffetology" podany jest sposób porównywania spółek jaki stosuje Warren. Wygląda to tak:
  • Sprawdzamy roczny zysk firmy za ostatni rok - nazwijmy go A,
  • Wyliczamy średni roczny wzrost zysku danej firmy na przestrzeni 10 lat wstecz - nazwijmy go B,
  • Wyliczamy minimalny wskaźnik cena/zysk dla danej akcji na przestrzeni ostatnich 10 lat wstecz - nazwijmy go C
  • Obliczamy współczynnik wzrostu zysków jako (1+B)^10, (ten znaczek ^ to symbol potęgi), - wynik nazwijmy D,
  • Wyliczamy spodziewany roczny zysk firmy za 10 lat, jako obecny roczny zysk firmy pomnożony przez D - nazwijmy ten wynik E
  • Obliczamy spodziewaną cenę akcji za 10 lat jako E podzielony przez liczbę akcji i pomnożony przez C - wynik nazwijmy F,
  • Sprawdzamy dywidendę przypadającą na 1 akcję wypłaconą przez firmę w ostatnim roku - nazwijmy go G,
  • Obliczamy skumulowaną dywidendę za okres 10 lat. Przyjmujemy brak wzrostu dywidendy, czyli 10*G - wynik nazwijmy H,
  • Obliczamy skumulowaną wartość F+H - wynik nazwijmy I,
  • Sprawdzamy obecną cenę akcji - nazwijmy ją J,
  • Na koniec wyliczamy liczbę I/J i ją pierwiastkujemy pierwiastkiem stopnia 10. Następnie odejmujemy od niej 1 i zapisujemy jako procent. Otrzymana liczba to spodziewany średnio roczny zwrot z inwestycji w akcje.

Prześledźmy to obliczenie na przykładzie:
  • Firma zarobiła za ostatni rok 100 mln zł, A = 100 mln zł,
  • Średni roczny wzrost zysku firmy na przestrzeni 10 lat wstecz to 7%, B = 7%,
  • Firma jest notowana na giełdzie od 10 lat i minimalny wskaźnik cena/zysk w tym czasie dla firmy to 10, C=10,
  • Współczynnik wzrostu zysków to (1+0,1)^10 czyli ok 2,59, D = 2,49,
  • Spodziewany roczny zysk za 10 lat to 100 mln zł * 2,49 = 249 mln zł, E = 249 mln zł,
  • Spodziewana cena akcji za 10 lat  (liczba akcji firmy to 10 mln akcji) to 249 mln zł / 10 mln akcji * 10 = 249 zł, F = 249 zł,
  • Dywidenda na 1 akcję wynosi 7 zł. Firma to 10 mln akcji. Zatem całkowita dywidenda to 70 mln zł z 100 zł zysku, G = 7 zł,
  • Skumulowana dywidenda za 10 lat to 7 zł *10 = 70 zł, H = 70 zł,
  • Skumulowana wartość to 249 zł + 70 zł = 319 zł, I = 319 zł,
  • Sprawdzamy obecną cenę akcji J = 100 zł. Czyli własnie mamy 10 letnie minimum wskaźnika cena do zysk, J = 100 zł,
  • Na koniec wyliczamy 319 zł/ 100 zł = 3,19. Pierwiastek dziesiątego stopnia z 3,19 to 1,123. Następnie od tej liczby odejmujemy 1 i zapisujemy ją jako procent, zatem wynik to 12,3%. Nasza inwestycja w akcje tej firmy dałaby 12,3% rocznego zysku w każdym z dziesięciu lat.

Podsumowanie

Znaleźć na GPW firmę, która ma 10 letnią historię stałych, a przynajmniej względnie stałych wzrostów zysków nie jest tak łatwo. Naprawdę tylko firmy o wybitnej przewadze konkurencyjnej są w stanie w tak długich okresach stale powiększać skalę działania, zachowując przy tym ciągle rosnące zyski. Firmy posiadające tak sile przewagi konkurencyjne są bardzo wysoko wyceniane, powyżej przyjętego w przykładzie wskaźnika cena/zysk równego 10. Jednakże na przykład w czasie recesji nawet doskonałe firmy o świetnych wynikach notują spadki cen swoich akcji. Warren zawsze czeka na takie okazje z pełnym portfelem. 

17 grudnia 2018

12 Benjamin Graham

Benjamin Graham
Źródło: https://en.wikipedia.org/
“W krótkim okresie, rynek jest jak jednoręki bandyta, ale w dłuższej perspektywie działa jak waga.”Benjamin Graham

Benjamin Graham

Wielu autorów przypisuje Grahamowi strategię inwestycyjną opartą na inwestowaniu w spółki o cenie poniżej wartości księgowej. Zatem szukamy spółek, których wskaźnik cena akcji/wartość księgowa na akcję jest niższy od 1.
Można by rzec, że kupujemy firmę za mniej niż jest warta. Tak są takie firmy nawet na GPW i jest ich całkiem sporo. W tym rozumieniu kupujemy firmę, a dokładniej jej majątek z pewnym dyskontem. Ta różnica jest swego rodzaju bonusem jaki zyskujemy. W tej metodzie szukamy akcji o możliwie niskim wskaźniku "Cena akcji" / "Wartość Księgowa na akcję".

Zanim zaczniesz ich szukać musisz wiedzieć, że w wielu wypadach wycena majątku firmy zapisana w księgach handlowych mocno odstaje od ich rzeczywistej wartości, gdyby chcieć ten majątek sprzedać. Dodatkowym problemem jest to, że wiele z tych firm przynosi straty. Każda strata to zmniejszenie majątku firmy. Może się więc okazać, że wcale nie było żadnego dyskonta, bo strata firmy wyniosła jeszcze więcej.

Intrinsic Value - Wartość wewnętrzna

Graham stosował bardziej wymyślną metodę, która oparta o tak zwaną wartość wewnętrzną akcji "intrinsic value", szacował ją jako:

V = EPS * ( 8,5 +2*g ) , gdzie:

  • EPS to "Ernings Per Share" - zysk przypadający na pojedynczą akcję. Przy czym Graham uwzględniał zysk z ostatnich 12 miesięcy,
  • g - to długoterminowy średni roczny wzrost zysków firmy.


Zobaczy przykład:
Akcje firmy X kosztują obecnie 100 zł. Zysk firmy X w ostatnich 12 miesiącach wyniósł 100 mln zł i rozwija się w tempie 7% rocznie. Firma składa się z 10 mln akcji.
Zatem:
V = 100 mln / 10 mln * ( 8,5 + 2*7 ) = 225 zł

Zgodnie z wzorem Grahama taka firma to okazja inwestycyjna.

Główna niepewność związana z wyceną akcji przez ten wzór dotyczy oszacowania przyszłego tempa wzrostu zysków firmy.

14 grudnia 2018

11 Peter Lynch

Peter Lynch
Źródło: https://en.wikipedia.org/
“Doznasz recesji i upadków na giełdzie. Jeśli nie rozumiesz, że to się wydarzy to znaczy, że nie jesteś gotowy, nie poradzisz sobie dobrze na rynkach.”Peter Lynch

Peter Lynch - wyniki i strategia inwestycyjna


Peter Lynch zarządzający funduszem Magellan w lataach 1977-1990 osiągnął zwrot rzędu 29,2% rocznie. W tym samym czasie indeks S&P500 rósł w tych latach jedynie o 15,8% rocznie.

Peter w swoich książkach opisuje strategię inwestycyjną, w której skupia się  na dogłębnej analizie przedsiębiorstwa, sektorze i sytuacji rynkowej, aby móc dobrze przewidzieć przyszłe zyski firmy. Następnie by porównać wskaźnik cena/zysku do wzrostu zysków.
Poniżej przykład, w którym czasem droższe akcje są lepszym wyborem niż, tańsze akcje.

Zobaczmy taką analizę na przykładzie:
Rozważamy inwestycję w jedną z dwóch firm:
  • Pierwsza z nich rozwija się w tempie 5% rocznie,
  • Druga z nich rozwija się w tempie 10% rocznie.
Załóżmy, że obie firmy będą dalej się rozwijać w tym tempie przez kolejnych 5 lat. Wyobraźmy sobie, że:
  • Akcje pierwszej z firm możesz kupić przy wskaźniku cena/zysku na poziomie 6 (czyli stosunkowo tanio),
  • Akcje drugiej z firm możesz kupić przy wskaźniku cena/zysku przy poziomie 10 (czyli tak średnio, ani tanio ani drogo).
Jeśli chciałbyś zainwestować na 5 lat, to którą powinieneś wybrać?

Policzmy jak to by widział Peter Lynch:
  • 5% wzrost przez 5 lat spowoduje wzrost zysków o 27,6% (procent składany),
  • 10% wzrostu przez 5 lat spowoduje wzrost zysków o 61,1% (procent składany),

Założymy, że akcje nadal będą wyceniane przy tych samych poziomach cena/zysk. Pytanie, ile wtedy wyniosą ceny akcji:
  • Dla pierwszej z firm cena akcji wzrośnie o dokładnie 27,6%,
  • Zaś cena akcji drugiej firmy wzrośnie o 61,1%.

Jak widać kluczowa w tej analizie jest umiejętność przewidywania przyszłych zysków przedsiębiorstwa. Konieczna jest zatem bardzo dokładana analiza przedsiębiorstwa, jego otoczenia, produktów, konkurentów, klientów, sektora, gospodarki, itd.

Taka analiza jest także kluczowa dla inwestowania w spółki cykliczne. Czyli spółki, które notują wyraźne cykliczne wzrosty i spadki zysków silnie związane ze stanem gospodarki. Peter uwielbiał je kupować w "dołkach "i sprzedawać na "górkach". Przykładami takich spółek cyklicznych są np:
  • spółki górnicze,
  • spółki sektora użyteczności publicznej,
  • linie lotnicze,
  • branża samochodowa. 

12 grudnia 2018

10 Które akcje wybrać - czym jest strategia inwestycyjna

Podejmowanie decyzji biznesowej
Źródło: https://www.pexels.com/
“Inwestowanie powinno być raczej jak oglądanie schnącej farby lub rosnącej trawy. Jeśli chcesz emocji, weź 800 dolarów i ruszaj do Las Vegas.” – Paul Samuelson

Chce inwestować w akcje, ale w które?

Dlaczego akcje, skoro  można przecież wybrać inne instrumenty finansowe jakie oferuje giełda. Piszę o akcjach bo się na nich znam.
Warto także opowiedzieć o funduszach inwestycyjnych, opowiadam o nich w poście: Akcje czy fundusze akcyjne?

Zatem jakie wybrać akcje? Na GPW w dniu 30 listopada 2018 jest notowanych 467 spółek. Kolejnych 387 spółek jest notowanych na rynku NewConnect. NewConnect najogólniej mówiąc, to wydzielona część giełdy dla mniejszych spółek. W sumie spółek jest tyle, że nie da się już wszystkich ogarnąć.
Trzeba znaleźć jakieś "sito" i przesiać ten gąszcz, aby wybrać z niego perełki. A gdy już wiemy, które firmy to perełki to trzeba się zastanowić czy kupić je po obecnej cenie. Strategia inwestycja odpowiada na wszystkie z tych pytań.
W tym poście chcę Cię zaprosić do lektury dalszych postów, w których będę omawiać strategie inwestycyjne znanych inwestorów giełdowych.

Strategie inwestycje wybranych znanych inwestorów

Opowiem krótko o strategiach inwestycyjnych takich inwestorów jak:
  1. Peter Lynch,
  2. Benjamin Graham,
  3. Warren Buffet,
  4. John Neff,
  5. Joel Greenblatt.

11 grudnia 2018

9 Jak rozpocząć inwestycje w akcje


Tabala z danymi z giełdy
Źródło: https://www.pexels.com/

Chce inwestować na giełdzie w akcje, co zrobić?


Był taki moment kiedy podjąłem decyzję, że chce zostać inwestorem i chce zainwestować na giełdzie. Wtedy zacząłem się zastanawiać jak to konkretnie zrobić. Poniżej odpowiadam na to pytanie.

Przygoda zaczyna się od założenia rachunku maklerskiego. Taki rachunek możesz założyć w dowolnym domu (biurze) maklerskim. Większość z nich działa jako część banku (choć ze względów prawnych są to wydzielone spółki). Nie mniej jest duża szansa, że Twój bank prowadzi także dom maklerski. Takie rozwiązanie jest stosunkowo wygodne, choć nie zawsze najtańsze. Rachunek taki będzie niejako skojarzony z Twoim kontem osobistym. Rachunek maklerski można obsługiwać na wiele sposobów przez telefon, fax, osobiście lub samodzielnie przez serwis www.
Uwaga: zdecydowana większość biur liczy sobie dużo wyższe prowizje za obsługę osobistą lub telefoniczną. Niektóre banki wręcz połączyły strony www bankowości internetowej z stroną internetową rachunku maklerskiego, dzięki czemu nie ma np konieczności podwójnego logowania, ani pamiętania dwóch oddzielnych loginów i haseł, itp.

Zakładanie rachunku maklerskiego

Zatem jedna droga to wybranie się do swojego banku, albo rozejrzenie w bankowości internetowej. Całkiem możliwe, że założenie rachunku maklerskiego uda się załatwić w całości online.
Druga droga to przeglądnięcie ofert innych banków (biur maklerskich czy domów maklerskich). Warto zwrócić uwagę na opłaty. Jako osoba która chce głównie kupować i sprzedawać akcje, powinniśmy skupić się na paru podstawowych opłatach:

  • Opłata za założenie czy otworzenie rachunku maklerskiego (płatna na start). Standardem jest opłata w wysokości 0 zł.
  • Opłata za dostęp do notowań ciągłych. Standardem jest brak opłat za dostęp do 1 najlepszej oferty.
  • Opłata za prowadzenie rachunku maklerskiego (płatna miesięcznie lub rocznie). Standardem jest opłata rzędu 0-200 zł rocznie. Można spotkać zapisy że nie jest pobierana przy wykonaniu iluś tam transakcji (np jednej na rok).
  • Prowizje od transakcji. Standardem jest 0,39% wartości transakcji. Przy czym minimalna kwota prowizji wynosi około 5 zł. Można znaleźć też takie oferty gdzie procent wynosi 0,29% czy nawet 0,13%. 
Bez większego problemu powinieneś znaleźć biuro, które nie pobiera opłaty za założenie, prowadzanie rachunku i jedną najlepszą ofertę. Jednocześnie pobierając prowizję zgodną z opisanym standardem.
Jeśli Twój bank pobiera wyższe opłaty, to zalecam poszukać innego tutaj: Analiza ofert rachunków maklerskich.

Obliczanie prowizji od zlecenia maklerskiego - jak to się liczy?

Warto, abyśmy przeliczyli jakiś przykład z prowizją, aby zrozumieć jak jest ona naliczana. Weźmy prosty przykład: mamy budżet na inwestycję 2000 zł. Chcemy kupić akcje firmy X. Jedna akcja firmy X kosztuje 50 zł.
Ile zatem możemy kupić akcji firmy X?  Ile wyniesie prowizja jeśli wynosi 0,39% i min 5 zł?
Łatwo policzyć, że możemy kupić 39 akcji firmy X za łącznie 1950 zł. Prowizja od transakcji o wartości 1950 zł wyniesie 0,39% * 1950 zł = 7,60 zł.
Staliśmy się właścicielami 39 akcji firmy X (akcje kosztowały 1950 zł, a prowizja biura 7,6 zł), z naszego rachunku maklerskiego pobrano 1957,60 zł.

Teraz podliczmy co się stanie, gdy sprzedamy te akcje, przyjmując, że inwestycja się powiodła. Akcje firmy X po pewnym czasie kosztują 60 zł.
Zatem wartość transakcji wyniesie: 60 zł/akcje * 39 akcji = 2340 zł. Prowizja od tej transakcji wyniesie: 0,39%*2340 zł = 9,13 zł.
Tym samym do naszego rachunku zostanie dopisane 2340 zł - 9,13 zł = 2330,87 zł. Jednocześnie zniknie zapis o 39 akcjach firmy X.

Obliczanie zysku i podatku od inwestycji kapitałowej

Podliczmy więc zysk i podatek jaki trzeba zapłacić.
Zyskiem jest: 2340 zł - 1950 zł = 390 zł.
Dodatkowym kosztem są prowizje dla biura maklerskiego w wysokości: 7,60 zł + 9,13 zł = 16,73 zł.
Zatem zysk do opodatkowania to: 390 zł - 16,73 zł = 373,27 zł.
Obecnie obowiązująca stawka podatku od zysków kapitałowych to 19%.
Zatem podatek wyniesie: 19% * 373,27 zł = 70,92 zł.
Zysk netto wynosi: 373,27 zł - 70,92 zł = 302,35 zł.

Jeśli dokonałeś paru zakupów i paru sprzedaży po różnych cenach, w takim wypadku obowiązuje metoda FIFO - First In, First Out. Czyli jeśli sprzedajesz akcje to Urząd Skarbowy uznaje, że sprzedałeś te które nabyłeś najwcześniej.

UWAGA:. Biura nie pobierają tego podatku automatycznie, jak np to robią banki w przypadku lokat. Podatek trzeba zapłacić przed 1 maja po zakończaniu roku w którym dokonano sprzedaży akcji.

Rozliczanie podatku od zysków kapitałowych. Co to jest PIT-8C?

Biuro maklerskie po zakończeniu roku podatkowego wysyła każdemu posiadaczowi rachunku dokument PIT-8C. Jest to podsumowanie operacji wykonanych w przeciągu roku na potrzeby podatkowe.

PIT-8C to swego rodzaju brat bliźniak dokumentu PIT-11, który co rok każdy pracodawca ma obowiązek wysłać do każdego z pracowników.

Tak jak podstawie PIT-11 wypełniamy coroczny PIT-37 (lub PIT-37L lub PIT-38).
Tak na podstawie PIT-8C wypełniamy PIT-38.

Jest to formularz dotyczący zysków kapitałowych. W osobnym poście w przyszłości opiszę dokładnie jak to zrobić.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny