Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Giełda. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Giełda. Pokaż wszystkie posty

6 kwietnia 2019

30 Jakich strategii inwestycyjnych na start lepiej nie stosować - część 3

Gra w szachy
Źródło: https://pixabay.com/

"Większość ludzi nigdy nie wygrywa, gdyż bardzo boi się przegrać. Uczymy się chodzić upadając. Jeśli nigdy nie upadniemy, nigdy nie będziemy chodzić. Większość ludzi nie jest bogata, gdyż boją się przegranej" – Robert Kiyosaki

Poniżej przedstawiam kilka wybranych strategii inwestycyjnych które właściwie są anty-strategiami. Moja mała rada, cokolwiek robisz inwestując absolutnie nie rób tego w opisany poniżej sposób.
Niniejszy post jest drugą częścią cyklu postów o anty-strategiach inwestycyjnych.

Zapraszam także do drugiej części postu o złych strategiach inwestycyjnych.


Brak strategii


Kupiłeś akcje i zastanawiasz się czy je sprzedać czy nie, czy je dokupić czy nie. Co gorsza zdałeś sobie sprawę z tego, że nie wiesz czy cena akcji pójdzie do góry czy w dół. Niestety muszę Ci powiedzieć, że właśnie realizujesz strategię, która się nazywa "Brak strategii". Jeśli dodatkowo zadajesz tego typu pytania w komentarzach lub na jakimś forum to już jest całkowity dramat i porażka. Szanuj się, najlepiej sprzedaj te akcje natychmiast, nawet jeśli stracisz na tym parę procent. Tak będzie lepiej dla twojego zdrowia fizycznego i umysłowego. Następnym razem jeszcze przed zakupem akcji opracuj porządną strategię i znaj i mniej zapisane odpowiedzi i scenariusze na wzrost i spadek cen. Po prostu musisz je mieć spisane jeszcze przed złożeniem pierwszego zlecenia.

Spekulacja na większego głupca


Tak potoczenie nazywa się strategię, w której inwestor kupuje akcje, bo uważa że ich cena wzroście. Tak realnie to trzeba znaleźć kogoś innego kto za jakiś czas np miesiąc/rok kupi te akcje za wyższą cenę. Popatrzmy na to zjawisko z innego punktu widzenia, idziesz do sklepu i kupujesz jakiś towar, np odkurzacz. Co musiało by się stać abyś był w stanie sprzedać ten odkurzacz komuś bez problemu za miesiąc,rok za wyższą cenę? Musiała by pewnie zapanować jakaś super moda na te odkurzacze, tak że producent nie nadążał by ze zwiększaniem produkcji. Ale każda moda mija, więc jeśli kupujesz ten odkurzacz dlatego że właśnie ta moda trwa, to musisz się liczyć ze sporym ryzykiem że zostaniem z drogim odkurzaczem na którego moda już minęła. Bardzo podobnie jest z kupowaniem akcji dlatego że twa na nie moda.
Realnie to jest zwykła spekulacja cenowa i z tym jak sam postrzegam inwestowanie ma nie wiele wspólnego.
Dla mnie inwestowanie to kupowanie części spółki, ze względu na wzrost wartości firmy spowodowany jej rozwojem, lub ze względu na spodziewany zysk z inwestycji w postaci regularnych dywidend.

Na podstawie wyceny biura maklerskiego


Wiele osób inwestuje na podstawie wycen biura maklerskiego. Osobiście uważam że wyceny i analizy tworzone przez biura maklerskie za cenne źródła informacji. I jako takie polecam czytać i się z nimi zapoznawać. Jednocześnie inwestowanie tylko na podstawie tego że dane biura wydało taką a nie inną rekomendację uważam za totalną porażkę. Szczególnie jeśli ktoś odbiera wyceny tworzone przez biura maklerskie jako samo spełniające się przepowiednie. Cóż, historia zna więcej sytuacji kiedy te wyceny się nie spełniły niż kiedy się spełniły. Poniżej garść informacji dlaczego tak jest.

Co to właściwie jest cena docelowa


Jest to wycena jaka została wyliczone z modelu wyceny przedsiębiorstwa. Biura maklerskie posługują się głównie dwoma metodami analizą DCF, oraz analizą porównawczą.
Analiza DCF to nic innego jak stworzenie prognozy rachunku zysków i start, bilansu i  zestawienia przepływów finansowych na parę lat w przód. Aby tego dokonać należny przyjąć całe mnóstwo arbitralnych założeń co do cen, wielkości sprzedaży, poziomów kosztów pracy, energii, transportu, długu, itd, itd, itd. Każde z tych założeń jest obarczone istotną niepewnością. A na koniec magicznie wychodzi nam docelowa cena akcji. Niektóre biura maklerskie podają, a nie które nie, perspektywę w jakiej cena docelowa powinna się ziścić. Pamiętajmy także że każde przyjęte założenie obarczone jest błędem, następnie te błędy dodajemy, mnożymy. Na koniec dostajemy jedną liczbę, bez dookreślenia potencjalnego obszaru pewności. Każdy inżynier złapał by się za głowę, że ktoś tak podchodzi do obliczeń w których występuje niepewność. Fakt jest taki że gdyby ktoś chciał wyliczyć faktycznie w ten sposób cenę akcji podając jednocześnie obszar to okazało by się że wyliczona cena wynosi 60 zł +-50% (czyli jest gdzieś pomiędzy 30 zł a 90 zł). I taka rekomendacja właściwie nic nie mówi jeśli dziś akcje kosztują 50 zł. Właściwie nie wiadomo jaką rekomendację stworzyć. A tak realnie jest, tylko prawie nikt o tym głośno nie mówi. Biura wolą podać 60 zł cena docelowa w stosunku do 50 zł obecnie i ogłosić "kupujcie".

Przykład - rekomendacja dla KGHM, co trzeba wiedzieć aby wyliczyć zysk KGHM za 3 lata:

  • koszty pracy za 3 lata - zarówno w Polsce jak i w Chile (tak są prognozy, ale sama historia tych prognoz pokazuje, że to tyko prognozy, a nie przyszła rzeczywistość),
  • koszt energii, głownie prądu - wiadomo będą rosły, ale ile dokładnie wyniesie cena jaką KGHM będzie płacił za 3 lata?,
  • cena miedzi, srebra i innych pozyskiwanych pierwiastków, KGHM sprzedaje je firmom po przez kontrakty w których cena jest ustalana na podstawie odwzorowywania ceny miedzy na giełdzie - ktoś zna dokładną cenę miedzi za 3 lata? Oczywiście można zabezpieczać poziom cen, ale to się robi na okres parę msc w przód, a nie na wiele lat w przód, z praktycznych i kosztowych powodów tego się nie robi na tak długie okresy,
  • miedz sprzedajemy w USD, ktoś zna dokładną cenę USD za 3 lata? Co do zabezpieczania to jak wyżej,
  • Do tego dochodzą jeszcze koszty podatków, transportu, i wielu wielu innych elementów, nie mówiąc już o takich ryzykach jak ryzyka strajków, problemów geologicznych itd,...
Analityk tworząc prognozę do każdego z tych założeń podaje bardzo konkretną liczbę, która jest opisana w rekomendacji. Ilość tych założeń jakie trzeba poczynić jest zwyczajnie olbrzymia, każde z nich wnosi swoją niepewność i sumaryczny wynik czyli nasz zysk za 3 lata ma naprawdę gigantyczną niepewność liczoną w dziesiątkach procentów w każdą stronę.


Interes biur maklerskich w tworzeniu analiz



Biura maklerskie tworzą rekomendację nie dlatego, że lubią to robić, robią to aby zarobić. O ile robią to na zlecenie, to sprawa pomiędzy zlecającym a biurem i w to nie wnikam. Ale jeśli biuro tworzy analizę samo z siebie to tak naprawdę spodziewa się że w ich następstwie zwiększy obrót. Tak można też myśleć o tym jako o tworzeniu wartościowych treści dla klientów. Czy też jako swego rodzaju wartość dodana czy promocja. Ale tą wartość dodaną i promocję tworzy się po to aby zwiększyć zyski. A te pochodzą z obrotu. Biuro liczy na to, że dzięki wydawanym rekomendacjom zachęcą klientów do kupna lub sprzedaży danego waloru. Tak naprawdę nie ma to znaczenia czy to będzie kupno czy sprzedaż, przecież biuro otrzymuje prowizję od obrotu. Chodzi tylko o wygenerowanie dodatkowego impulsu pobudzającego do zwiększenia obrotu.

17 marca 2019

28 Czym jest dywidenda i jak jest opodatkowana

Napis Dywidendy
Źródło: https://pixabay.com/

"Oczekiwana przez inwestora wielkość zysku powinna zależeć od tego, czy woli dobrze jeść, czy spać" – J. Kenfield Morley.

Czym jest dywidenda

Artykuł ten piszę z punktu widzenia inwestora giełdowego, w takim kontekście dywidenda jest środkami pieniężnymi wypłacanymi akcjonariuszom przez przedsiębiorstwo. Dywidenda jest wypłacana z zysku przedsiębiorstwa po opodatkowaniu, przy czym sumaryczna dywidenda może ten zysk przekraczać, w takiej sytuacji jest pozostała jej cześć pochodzi z kapitałów zapasowych lub rezerwowych pochodzących z zysków z lat wcześniejszych.

Możliwa jest także tzw zaliczka na poczet dywidendy, czyli część dywidendy wypłacana za zysk danego roku jeszcze w trakcie jego trwania.

O wypłacie dywidendy decyduje walne zgromadzenie akcjonariuszy, przy czym to zarząd firmy rekomenduje jej określoną wysokość (akcjonariusze mogą wnieść swoje własną propozycję do porządku obrad).

Uchwała o wypłacie dywidendy przewiduje parę elementów:

  • dzień ustalenia prawa do dywidendy - jest to dzień w którym należy posiadać akcje aby nabyć prawo do dywidendy (dokładnie chodzi koniec dnia),
  • kwota dywidendy przypadająca na jedną akcję,
  • dzień wypłaty dywidendy - jest to dzień w którym dywidendy zostaną wypłacone, przez przelew na rachunek maklerski akcjonariuszy.
Wypłata dywidendy następuje w kwocie jednostkowej dywidendy na akcję, pomnożonej przez ilość akcji jakie dany akcjonariusz posiadał w dniu ustalenia prawa do dywidendy, minus podatek.

Jak dywidenda jest opodatkowywana


Dywidendy są opodatkowywane automatycznie, to jest podatek odprowadza za akcjonariuszy automatycznie dom maklerski, a my widzimy przelew tylko kwoty netto. Tym samym dywidend nie uwzględnia się  PIT-8C i w PIT-38.

Dywidendy są opodatkowane zwykłym podatkiem od zysków kapitałowych w wysokości 19%.

Wyjątek na IKE i IKZE


W wypadku rachunków IKE i IKZE przelewana nam jest całość dywidendy, podatek nie jest potrącany i nie trzeba go rozliczać. Ewentualne rozliczenie następuje w wypadku rozwiązania umowy na IKE czy IKZE, lub chęci wypłaty środków z IKE lub IKZE.

Istotne zagadnienia związane z dywidendą


Z dywidendą powiązanych jest jeszcze wiele pochodnych zagadnień, wymienię i omówię kilka z nich:

  • Stopa dywidendy - jest to stosunek dywidendy przypadającej na jedną akcję, do aktualnej ceny zakupu akcji, wyrażamy ją w %. Akcje spółki z długą historią stabilnych dywidend można traktować jak obligację wypłacającą co rok oprocentowanie w wysokości stopy dywidendy. 
  • Procent dywidendy - jest to stosunek całości dywidendy do osiągniętego zysku netto przez przedsiębiorstwo. Mówi nam jaki procent zysku jest przeznaczany na dywidendę, a jaki procent zysków jest zachowywany w przedsiębiorstwie.
  • Reinwestowanie dywidendy - jest to bardzo popularna strategia inwestycyjna w której za zyski z dywidendy wypłacanej przez spółkę dokupujemy jej akcję.


9 marca 2019

27 Nowe zmiany kroków w systemie UTP stosowanym przez GPW - MIFID II i MIFIR

Ślady pozostawione przez osobę przechodzącą po piasku
Źródło: https://www.pexels.com/
"Październik? To jeden z najbardziej niebezpiecznych miesięcy do inwestowania na giełdzie. Pozostałe to lipiec, styczeń, wrzesień, kwiecień, listopad, maj, marzec, czerwiec, grudzień, sierpień i luty" – Mark Twain

Wstęp


Ten artykuł opisuje zmiany w systemie UTP jakie zostały wprowadzone 4 marca 2019. Szerszy opis systemu UTP wykorzystywanego przez warszawską giełdę został opisany w tym tym artykule:  https://www.inwestorindywidualny.pl/2019/01/16-system-giedowy-stosowany-przez-gpw.html

Dlaczego zmiany są wprowadzane


Obecnie krok notowania akcji spółki lub jednostek funduszu typu ETF zależy od ich kursu oraz ich płynności. Istnieje sześć tabel kroków dla różnych poziomu płynności. Tabela nr 1 dotyczy akcji o najmniejszej płynności, natomiast tabela nr 6 dotyczy akcji najwyższej płynności. Klasyfikacji akcji pod względem płynności dokonuje Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

Tabele zostaną poszerzone o dodatkowe wiersze. Wprowadzonych zostanie sześć nowych kroków: 0,0001 zł, 0,0002 zł, 0,0005 zł, 0,0010 zł, 0,0020 zł, 0,0050 zł.

Zmiany te stanowią drugi etap wdrożenia przez GPW pakietu regulacji UE MIFID II/MIFIR.

Istota zmian

Szczegóły zmiany zostały zaprezentowane na poniższej grafice kolorem niebieskim, kolor szary to obecne kroki.
Tabela obejmujące nowe kroki notowań
Źródło: GPW

Konsekwencje zmian

Głównym celem wprowadzanych zmian jest chęć zmniejszenia różnic pomiędzy ceną kupna i sprzedaży. Jest to szczególnie istotne dla tzw. akcji groszowych. W ich wypadku zmiana kursu o 1 grosz oznaczała bardzo dużą procentową zmianę wartości tych akcji.

Bardzo ważnym elementem planowanych zmian jest również rozliczenie transakcji. Transakcje są zawierane z dokładnością do czterech miejsc po przecinku. Po czym trzeba je rozliczyć z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Transakcje będą zaokrąglane do pełnych groszy. Końcówki kwot wynoszące mniej niż 0,005 zł będą pomijane. Zaś końcówki kwot wynoszące 0,005 zł i więcej będą podwyższane do 0,01 zł.



2 marca 2019

26 PIT-38 - jak rozliczyć zysk z przychodów kapitałowych

Ręka, długopis i notes z napisem "Tax"
Źródło: https://www.pexels.com/


"Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki." - Benjamin Franklin

Rozliczenie się z zysków lub strat z przychodów kapitałowych

W artykule zajmę się opisaniem sposobu działania PIT-8C gdy inwestowaliśmy tylko w Polsce. Sam nigdy nie inwestowałem za granicą. Nie mam szczegółowej wiedzy na temat rozliczeń z US z inwestowania poza GPW, stąd tego wątku tu nie opisuje.

Czym jest PIT-8C

PIT-8C jest zebraną informacją o wysokości dochodów z kapitałów pieniężnych, głównie dochody z giełdy. Dokument ten otrzymujemy z biura/domu maklerskiego na początku każdego roku. Buro/Dom dostarcza ten dokument zarówno do Nas jak i do Urzędu Skarbowego do końca stycznia. Obejmuje o dane za poprzedni rok. Przy czym wchodzą do niego inwestycje zakończone w tym okresie. Dokument można otrzymać zarówno jako dokument papierowy jak i elektroniczny.

Najważniejsza informacja w w PIT-8C jest zawarta w części D formularza:
Tabela z części D formularza PIT-8C
Źródło: opracowanie własne
Dane zawarte w komórkach 34 i 35 w wierszu Razem będą nam potrzebne do wypełnienia PIT-38.

Jak wypełnić PIT-38 na podstawie PIT-8C


PIT-38 jest formularzem przeznaczonym dla podatników, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody z dochodów z kapitałów pieniężnych. W skrócie jeśli dostałeś PIT-8C to wypełniasz PIT-38 i tyle.

Do samego wypełniania dokumentu i jego późniejszej wysyłki elektronicznej zalecam skorzystać z jednego z darmowych programów. Sam korzystam z e-PITY, ale sam możesz korzystać z dowolnego programu.

Sposób wypełniania PIT-38:
- wpisujemy swoje dane w części A i B PIT-38,
- komórkę nr 34 w PIT-8C przepisz do komórki nr 19 w PIT-38,
- komórkę nr 35 w PIT-8C przepisz do komórki 24 w PIT-38,
- możesz wykazać stratę z poprzedniego roku w komórce 27, w takiej wysokości aby komórka 28- tj odjęcie 26 od 25 wynosiło 0 zł lub więcej,
- wypełnij część H oraz I w PIT-38.

Jeśli korzystasz z programu to właściwie koniec

Jeśli jednak wypełniasz formularz ręcznie to jeszcze musisz dodatkowo:
- podliczyć wiersz RAZEM w tabeli C w PIT-38, (komórki 23,24,25,26). UWAGA Jeśli 26 jest>0 to w 25 wpisujemy 0, jeśli zaś 25>0 to w 26 wpisujemy 0,
- wpisz w komórce 29 jest stawka podatku 19%,
- obliczamy komórkę 28 (Wpisz tam wynik działania Wartość w komórce 27 minus Wartość w komórce 25),
- policz wartość komórki 30, to jest wartość komórki 28 pomnożona przez 19%,
- wpisz wynik jeszcze raz do komórki 32 (nie omawiam tu dochodów z zagranicy),
- wpisz wynik jeszcze raz do komórki 37 (nie omawiam tu dochodów z zagranicy).

Jeszcze raz proszę zwróć uwagę, że opisuje tu prosty przypadek rozliczenia w którym obracano akcjami tylko na GPW. Czyli bez na przykład dochodów z zagranicy.

Jak wysłać PIT-38 do urzędu skarbowego


PIT-38 najprościej wysłać automatycznie wykorzystując funkcje popularnych programu do rozliczeń PIT. Sama procedura jest bardzo prosta wystarczy podać wysokość przychodu rozliczonego rok wcześniej w PIT. Można podać przychód z PIT-37 albo PIT-38, czy PIT-37L lub też inny.


23 lutego 2019

25 Skąd brać wiedzę i informacje - polecane strony i kanały

Napis WWW
Źródło: https://www.pexels.com/
"Inwestowanie w wiedzę zawsze przynosi największe zyski." - Benjamin Franklin

Poniżej prezentuję wybór portali, stron internetowych , blogów i kanałów YouTube, które sam przeglądam i obserwuję. Polecam każdą z tych stron jako dobre źródło wiedzy i informacji.

Skąd brać wiedzę i informacje niezbędne do inwestowania, gdzie szukać dodatkowej wiedzy.

Polecane Portale internetowe:

Portale internetowe ogólne zajmujące się sprawami biznesowymi:

Portale internetowe tematyczne  dotyczące giełdy:

Polecane Strony WWW i mniejsze portale tematyczne:

Polecane Blogi:

Tematyka inwestycji giełdowych:

Tematyka inwestycji w nieruchomości:

Polecane kanały YouTube:

Tematyka inwestycji giełdowych:

Tematyka inwestycji w nieruchomości

Tematyka dotycząca oszczędzania:

Inne warte polecenia:


9 lutego 2019

23 Błędy początkującego inwestora

Pusty Notatnik
Źródło: https://www.pexels.com/
"Wiedz co posiadasz i wiedz dlaczego to posiadasz." – Peter Lynch

Jakie błędy popełnia większość początkujących inwestorów. Jakie ryzyka czekają na początkującego adepta sztuki inwestowania na giełdzie.

Poniżej przedstawiam kilka moim zdaniem najczęściej popełnianych błędów przez początkujących inwestorów. Muszę się też przyznać, że sam na początku nie przeczytałem tego typu tekstu i parę z tych błędów sam na własnej skórze wykonałem. Przedstawiam je abyście wykonując swoje pierwsze inwestycje byli mądrzejsi niż ja.

Myślenie wyłącznie o szybkich zyskach

Początkujący inwestor myśli wyłącznie o zyskach, przecież przeczytał już książkę, lub kilka w której mądrzy autorzy. Czasem nawet znani inwestorzy pokazali, że inwestowanie jest łatwe i że jest to droga do zysków. Wszystko się zgadza. Tylko o ile inwestowanie jest faktycznie łatwe w wykonaniu to osiąganie zysków już wcale takie nie jest. Co gorsza zyski przeważnie nie przychodzą od tak. Większość inwestorów na pierwszej inwestycji traci. Inwestowanie jest naprawdę i to dosłownie ryzykowne.
Warto także wiedzieć, że większość inwestorów, którzy zarobili na giełdzie naprawdę duże pieniądze zarobiła je przez długie lata. Nikt nie pomnożył majątku w dzień, tydzień, miesiąc, czy rok. Giełda tak nie działa. Jeśli ktoś chce bardzo szybko pomnożyć swój majątek to polecam inne sposoby.

Zaczynanie od najryzykowniejszych aktywów

Bardzo odradzam wszystkim rozpoczynającym inwestowanie zaczynanie od rynku Forex. Rynek akcji jest ryzykowny, sam nie raz się przekonałem, to Forex jest super ryzykowny. Naprawdę nie warto od niego zaczynać, bo w dużo większej ilości sytuacji niż ma to miejsce na giełdzie kończy się to stratami całości oszczędności.
Jeśli przypadkiem bardzo chcesz spróbować Forex, to zalecam minimum rok inwestowania a giełdzie w akcje. Dopiero potem inwestowanie w jeszcze bardziej ryzykowniejsze instrumenty.
Warto pamiętać ważną zasadę:. Im ryzykowniejszy instrument tym możliwe straty są bardziej prawdopodobne oraz bardziej dotkliwe!

Szybki zakup za całość środków

Co robi początkujący inwestor na giełdzie, inwestuje, inwestuje od razu całość swoich oszczędności. To jest poważny błąd. Na giełdzie nikt poważny ani mała ani duża instytucja nie inwestuje całego swojego kapitału naraz. Takie działanie jest obarczone bardzo dużym ryzykiem i nikt nie chce go podejmować. Dużo mądrzejszym zachowaniem jest dokonanie szeregu mniejszych transakcji rozłożonych w czasie.
Na przykład firmy skupujące swoje akcje potrafią skupować bardzo nie wielkie ilości akcji każdego dnia przez całe miesiące. Zwyczajnie wolą każdego dnia kupić akcje tanio, niż raz szybko kupić je bardzo drogo.
Jeśli chcesz rozpocząć inwestowanie, zalecam inwestowanie 1/10 Twojego kapitału i nie więcej niż 10 000 zł na start i inwestować taką kwotę przez rok czasu. Dopiero po tym jak nabierzesz doświadczenia zacznij zwiększać tą kwotę.

Brak nawet szczątkowej dywersyfikacji

Dywersyfikacja to słowo które powinien znać każdy początkujący inwestor zanim zacznie inwestowanie. Przyznam że sam nie jestem specjalnym fanem szerokiej dywersyfikacji. Jednak zalecam każdemu początkującemu inwestorowi rozłożenie swoich oszczędności na minimum 5-10 rożnych walorów. Przy czym im trudniej Ci podać np 10 dobrych firm, tym bardziej powinieneś trzymać się liczby 10, a nie 5.

Rzeczą naprawdę skrajnie niebezpieczną jest kupowanie akcji tylko jednej firmy za całość środków.

Nawet Warren Buffet, który znany jest z powiedzenia "Dywersyfikacja jest ochroną przed ignorancją. Ma ona niewielki sens dla tych, co nie wiedzą, co czynią" ma w swoim portfolio co najmniej parędziesiąt różnych walorów, z czego 5 głównych stanowi większość portfel. Sam portfel można śledzić na bieżąco tutaj.

Modelowanie i matematyzowanie

Nie istnieje żadna matematyczna formuła, która daje odpowiedz na pytanie czy dane akcje wzrosną czy spadną. Przewidywanie przyszłości to naprawdę niepewny biznes. Zabawa w Excelu w rożne wskaźniki to całkiem ciekawa sprawa i możliwe, że dobra podpowiedz. Nie mniej nie jest to i nigdy nie będzie to gwarancja sukcesu.

Brak strategii

Inwestor powinien posiadać strategię przed zakupem. Taka najprostsza strategia na start powinna zawierać odpowiedzi na następujące pytania:
  1. Jaka jest cena, przy której sprzedam te akcje jeśli zaczną rosnąć?
  2. Jaka jest cena, przy której sprzedam te akcje jeśli zaczną bardzo spadać?
  3. Jaki jest data po której wyjdę z inwestycji?

Pytania inwestora do samego siebie - co zrobić

Kupiłem akcje one teraz spadły. Co mam teraz zrobić? Powinienem je trzymać, czy może powinienem je sprzedać?

Jeśli zadajesz sobie takie pytanie to wróć parę linijek wyżej i odpowiedz na te pytania jeszcze dziś (choć powinieneś był to zrobić zanim je kupiłeś). Cóż lepiej późno niż wcale. Ale najważniejsze abyś trzymał się tych pytań i wcześniej ustalonych odpowiedzi, zmienianie ich pochopnie to jedna z głupszych jakie można zrobić.

Kupiłem akcje one teraz spadły nisko tak, że zaraz uaktywni mi się stop loss. Co mam teraz robić? Powinienem zostawić stop loss w spokoju, czy może go odwołać?

Cóż, a co jak za chwilę jeszcze bardziej spadną i już nigdy przez następne 10 lat nie wzrosną? Też będziesz cały ten czas myślał, że już za chwile wzrosną? Może kiedyś i wzrosną, a może firma upadnie i stracisz pieniądze? To też może się stać, nie wiesz tego, nikt tego nie wie. Inwestowanie jest kupowaniem jutra bez wiedzy jakie to jutro będzie. Myślę jednak, że skoro postanowiłeś kiedyś je sprzedać po określonej cenie to lepiej trzymać się tej decyzji. Lepiej ponieść stratę działając zgodnie ze swoim planem, niż zmieniać co chwila plan. Tak dla własnego zdrowia psychicznego.

Kupiłem akcje, one teraz wzrosły, ale trochę. Zgodnie z moją strategią chciałem je sprzedać za dużo więcej. Czy nie powinienem ich sprzedać już teraz, a co jeśli spadną? Nie lepiej mieć wróbla w garści niż gołębia na dachu?

Inwestorzy to ludzie którzy wolą oddać wróbla, którego mieli w ręce za całe stado gołębi na dachu i dobry pomysł jak ich przynajmniej kilka złapać. Inwestycją trzeba dać czas aby rosły. Mądrzejszą decyzją będzie podnieść lekko próg stop loss.

Włożyłem już tyle wkładu nie wycofam się teraz, zaraz odbije, ale nie odbija, zaraz odbije, ale nie odbija, itd...

Inwestorzy nie tylko początkujący często popełniają ten błąd. Ciężko nam się przyznać do porażki. Szczególnie trudno jeśli włożyliśmy w tą inwestycje bardzo dużo wkładu. Warto jednak pamiętać, że jesteśmy inwestorami, a nie zbawicielami danej inwestycji. Inwestycja może nie wypalić, może upaść, ale my mamy wciąż stać twardo na ziemi. To inwestycje są dla nas, a nie my dla nich, nie musimy ich ratować, możemy i powinniśmy z nich czasem wychodzić. Zadaniem inwestora jest ratować kapitał, a nie inwestycję.

Zapraszam również do pierwszej części tego artykułu mówiącej o kiepskich strategiach inwestycyjnych.

26 stycznia 2019

20 Dostępne narzędzia w poszukiwaniu spółek wartych dalszej analizy

Dwa znaki wyboru w dwie różne strony
Źródło: https://pixabay.com/
"Szeroka dywersyfikacja jest wymagana tylko wtedy, gdy inwestorzy nie rozumieją, co robią.” – Warren Buffett


Jak znaleźć akcje które spełniają kryteria aby warto je przejrzeć dokładniej.

W tym artykule opowiem chwilę o prostych sposobach w jaki sposób szukać potencjalnych okazji inwestycyjnych i o stronach www z których sam korzystam szukając okazji. Przyglądniemy się paru prostym kryteriom. Pomysł jest taki aby z paruset dostępnych akcji wybrać parę z nich i przyjrzeć się im bliżej.

Każde z poniższych kryterium, samo w sobie to oczywiście za mało aby daną akcję kupić. Tu chodzi o to aby wybrać te firmy, którym warto się przyjrzeć bliżej. Akcje spełniające te kryteria mogą być świetną okazją inwestycyjną lub nie. Samo spełnianie danego kryterium, czy kilku z nich naraz, niczego nie oznacza.


Niskie Cena


Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że jeśli akcje danej firmy są tanie to mogą być okazją inwestycyjną. Oczywiście nie chodzi o samą cenę, a o cenę w porównaniu do cen danych akcji z np roku wstecz. Na przykład jeśli akcje są najtańsze od roku to warto się przyjrzeć się bliżej dlaczego tak potaniały, może zmieniła się sytuacja gospodarcza, może branża stała się ryzykowniejsza, może zyski spadają, albo na firmie ciążą inne ryzyka, powodów może być bardzo wiele. Znając je dokładnie możemy ocenić czy ich wpływ będzie jeszcze na firmę działał dłużej. Czy może ten wpływ właśnie się kończy i warto zainwestować, bo cena akcji niedługo powinna powrócić na właściwe tory.
Jak zatem wyszukać firmy których cena zbliża się do minimum z ostatniego roku? Można to zrobić używając na przykład używając skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Kurs i obrót" i tam wybieramy wskaźnik "Min 52 tyg. [%]".

Pokazuje on o ile procent obecny kurs akcji jest wyższy od minimum ceny akcji z okresu 52 tygodni. Zatem jeśli wskaźnik wynosi 0% to właśnie akcje firmy osiągnęły 52 tygodniowe minimum. Jeśli zaś wynosi 5% to znaczy że obecna cena akcji jest o 5% wyższa od minimum z 52 tygodni.

Niskie P/E

Do niskich cen akcji można podejść także inaczej, szukając spółek o niskim wskaźniku Cena do Zysk. Przy czym rozumiem tu niskie jako porównanie do jego wysokości na przestrzeni na przykład ostatniego roku.
Jak zatem wyszukać firmy których wskaźnik Cena do Zysku zbliża się do minimum z ostatniego roku? Nie znalazłem gotowego narzędzia w tym zakresie. Sam tworzę  tu własną bazą danych, w której zbieram dane o kwartalnych zyskach z spółek i wrzucam dane o cenach akcji spółek. W ten sposób wyliczam za każdym razem wskaźnik Cena do Zysku. Dzięki temu zyskuję perspektywę jak zmienia się on w czasie dla każdej spółki.

Dodatkowo polecam tu stronę: https://stooq.com/, gdzie możemy dla wielu akcji obejrzeć tabelę z kolumną wskaźnika P/E (cena do zysk). Dodatkowo każdy link który prowadzi do wykresu danej akcji np https://stooq.com/q/?s=acp wystarczy wzbogacić na końcu o dopisek: "_pe", aby obejrzeć wykres zmian wskaźnika. Czyli link https://stooq.com/q/?s=acp_pe prowadzi do tego wykresu.

Wysokie ROE, ROA


Firmy, których osiągają wysokie wskaźnika ROE i ROA to przeważnie bardzo dobre inwestycje. Przy czym ważna jest tu cena zakupu oraz to jak długo firma będzie w stanie utrzymać wysokie wskaźniki. Tylko firmy z naprawdę silną i trudną do skopiowania przewagą konkurencyjną są wstanie utrzymać je dość długo.

Jak zatem znaleźć firmy posiadające wysokie wskaźniki ROA i ROE? Można to zrobić używając na przykład używając skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Wskaźniki rentowności" a tam wybieramy wskaźniki ROA i ROE, następnie szukamy firm, które mają stosunkowo wysokie oba wskaźniki.

UWAGA: Posiadanie stosunkowo wysokiego ROE i stosunkowo niskiego ROA, wskazuje na wysokie zadłużenie firmy. Nikomu chyba nie trzeba mówić, że takie zadłużenie może być bardzo niebezpieczne.

Bardzo istotny wpływ na wskaźniki ROA i ROE ma branża. Gdyż istnieją branże bardzo kapitało chłonne (np przemysł), oraz branże nie wymagające wysokich wydatków kapitałowych (np produkcja oprogramowania). Dla tego to czy dany wskaźnik ROE i ROA jest wysoki czy nie należy odnosić do innych firm działających w tej samej branży.

Rosnące przychody i zyski

Firmy, których przychody i zyski rosną są na pewno firmami w którym warto bliżej się przyjrzeć i być może zainwestować jeśli ich akcje są w dobrej cenie. Zatem jak znaleźć takie firmy?

Można to zrobić używając na przykład używając skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Finanse: RZiS" a tam wybieramy wskaźniki:
  • Przychody ze sprzedaży kwart k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży kwart r/r [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K r/r [%],
  • Zysk netto kwart k/k [%],
  • Zysk netto kwart r/r [%],
  • Zysk netto O4K k/k [%],
  • Zysk netto O4K r/r [%].
Warto zwrócić uwagę na sezonowość biznesu wtedy bardziej polecane będą wskaźniki r/r, niż k/k, oraz te O4K niż kwart.

Opisałem powyżej kilka wybranych prostych strategii inwestycyjnych w oparciu o które można wyszukać spółki warte dalszego zainteresowania. Warto jednak pamiętać najważniejsze, że samo spełnianie przez spółkę nawet wszystkich tych kryteriów naraz nie jest żadną gwarancją sukcesu.

Wiesz już jak szukać akcji pod zakup, kolejny artykuł opowiada o tym kiedy i jak dokonać zakupu akcji.



10 stycznia 2019

16 System giełdowy stosowany przez GPW - UTP

Wykres giełdowy
Źródło: https://unsplash.com/
"Chciwość i strach mogą w każdej chwili spowodować twoją porażkę.
Powinieneś się kierować rozumem, a nie emocjami.
Inwestor, który z powodu zysków traci głowę, przypomina adwokata, zaczynającego obliczać swoje honorarium w trakcie trwania procesu.
Natomiast inwestor pokonany przez straty przypomina chirurga mdlejącego na widok krwi"
– Aleksander Elder

I Sesje giełdowe

Giełda jest czynna w każdy dzień roboczy, za wyjątkiem wybranych dni bez sesji, których listę można zobaczyć pod adresem: https://www.gpw.pl/szczegoly-sesji/

II Notowania

Giełda stosuje dwa podstawowe sposoby notowań:
  • notowania ciągłe,
  • notowania jednolite.


Notowania ciągłe

Notowania ciągłe



Wyjaśnienie dla kolejnych faz:.
  • Faza przed otwarciem to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza otwarcia to moment w którym giełda wylicza kurs otwarcia..
  • Faza notowań ciągłych to okres w którym można składać zlecenia. Kolejne zlecenia wchodzą do arkusza zleceń i jeśli mogą być wykonane są od razu wykonywane.
  • Faza przed zamkniecie to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza zamknięcia to moment w którym giełda wylicza kurs zamknięcia.
  • Faza dogrywki to moment w którym można dokonywać jeszcze transakcji ale tylko po kursie zamknięcia.


Notowania jednolite

Notowania jednolite

Jak widać notowania jednolite właściwie składają się z dwóch fixingów realizowanych o godzinie 11:00 i 15:00. Bo zamknięciu o godzinie 15:00 następuje jeszcze dogrywka trwająca 30 minut. Pozostały czas jest czasem na przyjmowanie zleceń od inwestorów. W systemie tym notowane są tylko wyjątkowe akcje, o czym dalej w rozdziale V Lista alertów.

III Arkusz zleceń

Arkusz zleceń prowadzony jest dla każdego instrumentu osobno. Zawiera on wszystkie zlecenia kupna i sprzedaży jakie wpłynęły na giełdę, a nie zostały zrealizowane. Poniżej przykład arkusza zleceń. Widać wyraźmy podziałem na część zleceń od kupujących i sprzedających.

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
89,00 1000 1 91,00 3070 4
83,00 5050 3 93,00 330 2
80,00 200 1 97,00 1400 2
75,00 676 2 99,00 214 1

Każda z części kupo i sprzedaż ma trzy kolumny:
  • Kurs - będący ceną za jaką inni uczestnicy chcą kupić lub sprzedać daną akcję.
  • Łączny wolumen - będący informacją o liczbie akcji jaką w danej chwili można kupić bądź sprzedać po danej cenie.
  • Ilość zleceń - to informacja o liczbie zleceń, które w sumie dają łączny wolumen.
Część kupno sortuje się od najwyższej ceny malejąco, zaś w części sprzedaj od ceny najniższej rosnąco. Takie ułożenie ułatwia śledzenie najlepszych ofert, po obu stronach teraz są pierwszymi w tabeli.

Na przykładzie widać, że wszyscy kupujący chcą kupić tajniej niż ktokolwiek chce sprzedać. Czyli żadna transakcja w tej chwili nie zachodzi, a giełda czeka na kolejne wpływające zlecenia.

Rozważmy teraz trzy przykłady w których wpływa nowe zlecenie:
1. Zlecenie kupna po cenie 90 zł, 100 akcji,
Ponieważ nowe zlecenie kupna ma niższą cenę niż pierwsze zlecenie sprzedaży to dalej nie dojdzie do tranzycji, zaś nowe zlecenie kupna zostanie dopisane do arkusza zleceń na pierwszym miejscu. Tym samym spychając pozostałe zlecenia na pozycję o jeden niższą. Arkusz będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 3070 4
89,00 1000 1 93,00 330 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

2. Zlecenie kupna po cenie 91 zł, 100 akcji.Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, z puli akacji na sprzedaż po cenie 91 zł zostanie sprzedanych 100 akcji, zmniejszając tą pulę do 2970 akcji.
W arkuszu były 4 zlecenia z ceną 91 zł. Do sprzedaży zostanie wybrane to które zostało złożone najwcześniej (najstarsze). Jeśli to zlecenie opiewało na mniej niż 100 akcji, to zostanie wybrane także kolejne najstarsze itd. Załóżmy, że to najstarsze zlecenie dotyczyło dokładnie na 100 akcji. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał jak niżej:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 2970 3
89,00 1000 1 93,00 30 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

3. Zlecenie kupna po cenie 94 zł, 5000 akcji.
Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, cała ta pula zostanie sprzedana. Następnie cała pula akcji wystawiona na sprzedaż po 93 zł także zostanie sprzedana. Zaś pozostała niezrealizowana część (1700 akcji) zostanie dopisana co arkusza Kupno. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
94,00 1700 1 97,00 1400 2
90,00 100 1 99,00 214 1
89,00 1000 1
83,00 5050 3
80,00 200 1
75,00 676 2

IV. Krok kursu notowań

Kroki notowań są wyznaczane w oparciu o tabele kroków. Istnieje 6 tabel kroków. Każda z tabel zawiera stosowane minimalne kroki w zależności o ceny zlecenia.

Tabela nr 8:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0005
0,1 < cena < 0,2 0,001
0,2 < cena < 0,5 0,002
0,5 < cena < 1 0,005
1 < cena < 2 0,01
2 < cena < 5 0,02
5 < cena < 10 0,05
10 < cena < 20 0,1
20 < cena < 50 0,2
50 < cena < 100 0,5
100 < cena < 200 1
200 < cena < 500 2
500 < cena < 1 000 5
1 000 < cena < 2 000 10
2 000 < cena < 5 000 20
5 000 < cena < 10 000 50
10 000 < cena < 20 000 100
20 000 < cena < 50 000 200
50 000 < cena 500

Tabela nr 9:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0002
0,1 < cena < 0,2 0,0005
0,2 < cena < 0,5 0,001
0,5 < cena < 1 0,002
1 < cena < 2 0,005
2 < cena < 50,01
5 < cena < 100,02
10 < cena < 200,05
20 < cena < 500,1
50 < cena < 1000,2
100 < cena < 2000,5
200 < cena < 5001
500 < cena < 1 0002
1 000 < cena < 2 0005
2 000 < cena < 5 00010
5 000 < cena < 10 00020
10 000 < cena < 20 00050
20 000 < cena < 50 000100
50 000 < cena200

 Tabela nr 10:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0002
0,2 < cena < 0,5 0,0005
0,5 < cena < 1 0,001
1 < cena < 2 0,002
2 < cena < 5 0,005
5 < cena < 100,01
10 < cena < 200,02
20 < cena < 500,05
50 < cena < 1000,1
100 < cena < 2000,2
200 < cena < 5000,5
500 < cena < 1 0001
1 000 < cena < 2 0002
2 000 < cena < 5 0005
5 000 < cena < 10 00010
10 000 < cena < 20 00020
20 000 < cena < 50 00050
50 000 < cena100

Tabela nr 11:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0002
0,5 < cena < 1 0,0005
1 < cena < 2 0,001
2 < cena < 5 0,002
5 < cena < 10 0,005
10 < cena < 200,01
20 < cena < 500,02
50 < cena < 1000,05
100 < cena < 2000,1
200 < cena < 5000,2
500 < cena < 1 0000,5
1 000 < cena < 2 0001
2 000 < cena < 5 0002
5 000 < cena < 10 0005
10 000 < cena < 20 00010
20 000 < cena < 50 00020
cena < 50 00050

Tabela nr 12:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0002
1 < cena < 2 0,0005
2 < cena < 5 0,001
5 < cena < 10 0,002
10 < cena < 20 0,005
20 < cena < 500,01
50 < cena < 1000,02
100 < cena < 2000,05
200 < cena < 5000,1
500 < cena < 1 0000,2
1 000 < cena < 2 0000,5
2 000 < cena < 5 0001
5 000 < cena < 10 0002
10 000 < cena < 20 0005
20 000 < cena < 50 00010
cena < 50 00020

Tabela nr 13:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0001
1 < cena < 2 0,0002
2 < cena < 5 0,0005
5 < cena < 10 0,001
10 < cena < 20 0,002
20 < cena < 50 0,005
50 < cena < 1000,01
100 < cena < 2000,02
200 < cena < 5000,05
500 < cena < 1 0000,1
1 000 < cena < 2 0000,2
2 000 < cena < 5 0000,5
5 000 < cena < 10 0001
10 000 < cena < 20 0002
20 000 < cena < 50 0005
cena < 50 00010

Zarząd giełdy w ogłasza dla każdej firmy, którą tabelę należy stosować dla danego przedsiębiorstwa. Decyzja jest podejmowana na podstawie płynności akcji. Przez płynność rozumiemy tu ilość akcji jakie zmieniają właściciela średnio w danym okresie czasu.

Prześledźmy przykład. Załóżmy, że akcje naszego przedsiębiorstwa są notowane w oparciu o tabelę nr 6. Zatem dozwolone są wszystkie ceny od 0 do 100 zł z krokiem notowania 1 grosz, następnie pomiędzy 100, a 200 zł krok notowań to 2 grosze, zatem dostępne ceny to 100,02 zł, 100,04 zł, itd... Dalej pomiędzy 200 zł a 500 zł, dostępne są ceny 200 zł, 200,05 zł, 200,10 zł, itd.
Uwaga: Zlecenie muszą opiewać tylko na dozwolone kwoty. Zlecenia opiewające na inne kwoty są automatycznie odrzucane.

V. Lista alertów

Lista alertów, to lista firm notowanych na GPW, które zarząd giełdy uznał za najbardziej ryzykowne. Lista powstaje po to aby ostrzec inwestorów, że inwestycje w daną firmę są bardzo ryzykowne.
Aktualna lista jest dostępna pod adresem: https://www.gpw.pl/lista-alertow
Warto się upewnić, czy dana firma nie znajduje się na tej liście. Dodatkową karą dla tych firm jest wykluczenie ich z systemu notowań ciągłych. Ich notowania odbywają się w systemie notowań jednolitych.

VI. Indeksy giełdowe

Istnieje co najmniej kilkanaście indeksów giełdowych, czyli wskaźników obejmujących zarobki inwestorów  w akcje wielu firm.
Podstawowym indeksem GPW jest indeks WIG. Indeks ten grupuje wszystkie spółki giełdowe spełniające minimalne kryteria co do procentu i wartości akcji w wolnym obrocie na GPW. Wpływ jednej spółki na WIG nie może przekroczyć 10%, a udział jednego sektora w indeksie nie może być większy niż 30%. Ewentualna modyfikacja składu indeksu WIG przeprowadzana jest cztery razy do roku (trzeci piątek marca, czerwca, września, grudnia). WIG jest indeksem dochodowym, czyli poza zmianami cen akcji obejmuje także zyski z dywidend i praw poboru.

Indeks WIG jest uzupełniany o trzy indeksy odwzorowujące największe i najpłynniejsze spółki na giełdzie:
  • WIG20 - indeks 20 największych spółek giełdy,
  • mWIG40 - indeks grupujący kolejnych 40 spółek,
  • sWIG80 - indeks grupujący kolejnych 80 spółek. 
Obok WIG20, od jakiegoś czasu funkcjonuje WIG30, który grupuje 30 największych spółek giełdy.
Wszystkie te indeksy są indeksami cenowymi. Indeks cenowy obejmuje jedynie zmiany cen akcji, nie uwzględniania zysków z dywidend i praw poboru.

Obok głównych indeksów GPW publikuje także indeksy sektorowe jak: WIG-BANKI, WIG-BUDOW, WIG-CHEMIA, itd.. Indeksy sektorowe grupują spółki giełdowe danego sektora.

VII. Typy zleceń


W systemie UTP stosowanym przez GPW istnieją także kilka typy zleceń dla akcji, omówimy je po kolei:

1. Limit

Przedstawiając arkusz zleceń, ująłem w nim zlecenia zarówno kupna i sprzedaży po określonej cenie. Tego typy zlecenia nazwa się zleceniem typu "limit", gdyż zawierają określony limit najwyższej ceny za jaką kupujący chce kupić, lub najniższą cenę za jaką sprzedający chce sprzedać.


2. PKC - zlecenie Po Każdej Cenie.

Zlecenie PCK oznacza, że inwestor je składający chce sprzedać/kupić akcje po dowolnej cenie wynikającej z bieżącego arkusza zleceń.
Wróćmy do naszego arkusza zleceń zobaczmy jak ono działa. Wyobraźmy sobie że wpływa zlecenie sprzedaży 6100 akcji po cenie PKC.

Tabela przed wpłynięciem zlecenia wygląda tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001000191,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,002141

Zlecenie zostanie zrealizowane i transakcja obejmie 1000 akcji po 89 zł, oraz 5050 akcji po 83 zł i 50 akcji po 80 zł. Arkusz zleceń po zrealizowaniu zlecenia będzie wyglądać tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
80,00150191,0030704
76,00676293,003302
97,0014002
99,002141



3. PCR - zlecenie Po Cenie Rynkowej.

Takie zlecenia służy do tego aby dokonać transakcji po cenie rynkowej. Przez cenę rynkową rozumiemy cenę po jakiej została zawarta ostatnia transakcja. Nie zrealizowane od razu zlecenie PCR lub jego nie zrealizowana część zostaje wpisana do arkusza jako zwykłe zlecenie limit z ceną ostatniej transakcji.
Zlecenie PCR wchodzące w arkusz w ramach  fixing zachowuje się tak samo jak zlecenie PCK.


4. PEG - zlecenie ze zmiennym limitem realizacji.

Zlecenie PEG służy do tego aby dokonać transakcji po najlepszej cenie dostępnej w arkuszu. Przy czym wraz ze zmianą arkusza jest ono automatyczne zmieniane.

Przykład:
Znów mamy naszą pierwotny arkusz zleceń i wpływa do niego zlecenie PEG nabycia 100 akcji.
Ponieważ w chwili jego złożenia najlepsza cena kupna to 89 zł, to zlecenie to zostanie wpisane z tą kwotą. Nasze zlecenie jest drugim w kolejności realizacji w cenie 89 zł. Arkusz wygląda zatem tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001100291,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,00214

Po chwili napływa zlecenie od innego inwestora, który zlecił kupno 50 akcji po cenie 90 zł. Zatem zostanie ono dopisane na pierwszą pozycję przed zleceniami kupna po 89 zł. Czyli arkusz będzie wyglądał tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,0050191,0030704
89,001100293,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Ponieważ nasze zlecenie jest zleceniem kupna PEG, automatycznie zmieni swoją cenę. Nowa cena zostanie ustalona tak aby dostosować ją do najlepszej ceny kupna. Zlecenie PEG zostanie ostatnim  w kolejności do realizacji zleceń kupna po 90 zł. Zatem arkusz zleceń będzie wyglądać tak:
KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,00150291,0030704
89,001000193,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Zatem jeśli zlecenie za na te 50 akcji zostało by zrealizowane to zlecenie PEG znów zmieni swoją cenę. Nowa cenę będzie 89,00 zł, gdyż to jest najlepszą cenę kupna. Tak samo jeśli znów by wpadło zlecenie kupna dajmy na to po 90,50 zł, zlecenie PEG także dostosuje do niego cenę.

Jeśli zlecenie PEG zostanie w części zrealizowane, staje się zwykłym zleceniem z limitem. Przy czym cena w zleceniu limit to cena tej częściowej realizacji.

VIII. Opcje dotyczące dat ważności zleceń

  • WLA - Zlecenie Wykonań lub Anuluj. Zlecenie jest albo od razu realizowane w całości, albo jest od razu anulowane.
  • WIA - Zlecenie Wykonaj i Anuluj. Zlecenie jest ważne do momentu zawarcia przy jego pomoc transakcji (jednej lub wielu jednoczesnych). Pozostała niezrealizowana część jest anulowana.
  • WNF - Zlecenie Ważne na Fixing. Zlecenie zostanie ujawnione dopiero w najbliższym fixingu (na otwarcie, zamknięcie, lub równoważenie). Zlecenie takie będzie miało priorytet zgodny z czasem wpłynięcia.
  • WNZ - Zlecenie Ważne na Zamknięcie. Podobne do WNF, ale ujawniane tylko na zamknięcie. 
  • WDC - Zlecenie Ważne do określonego Czasu. Zlecenie jest ważne do chwili określonej w parametrze czasu, przy czym nie dłużej niż do końca danej sesji. Czas ważności podaje się tu z dokładnością do sekundy. 
  • WDA - Zlecenie Ważne do Anulowania. Zlecenie ważne bezterminowo do jego całkowitej realizacji lub anulowania. Zlecenie nie może być ważne dłużej niż 365 dni.
  • WDD - Zlecenie ważne do podanego dnia. Zlecenie ważne do podanego dnia, lecz nie dłużej niż 365 dni.
  • D, Dzień- Zlecenie ważne do końca sesji w dniu jego zlecenia.

IX. Inne dodatkowe możliwe opcje dla zleceń 

  1. Limit aktywacji. Zlecenie ujawniane dopiero po zawarciu transakcji o cenie określonej w limicie aktywacji. 
  2. MWW czy też Liczba minimalna realizacji. Zlecenie z określonym limitem minimalnej realizacji. Zlecenie może być zrealizowane częściowo, tylko jeśli realizacja obejmuje większą liczbę akcji niż limit MWW. Pozostała część staje się zwykłym zleceniem bez tej opcji.
  3. WUJ. Zlecenie z warunkiem wielkości ujawnianej.  Zlecenie tego typu ma dodatkowy parametr określający ilość ujawnioną. Parametr ten nie może być mniejszy niż 10 akcji. Wartość zlecenia z warunkiem WUJ w chwili złożenia zlecenia na giełdę nie może być mniejsza niż 50 tyś zł dla akcji. Opcja ta umożliwia ukrycie wielkości zlecenia. Zlecenie dla innych uczestników będzie wyglądało jako zlecenie o rozmiarze WUJ. Pozostała część będzie tworzyć zlecenie o wielkości ujawnianej. Po każdej realizacji jest tworzone nowe zlecenie o wielkości WUJ, aż do realizacji całego dużego zlecenia.

X. Fixing

Fixing czyli moment w który następuje wyznaczenie ceny czy to otwarcia, czy zamknięcia. Fixing realizowany jest w oparciu o arkusz zleceń do którego przez pewien czas spływały zlecenia.

Kurs otwarcia jest określany na takim poziomie, aby zrealizować w całości (kryterium równowagi):
  • wszystkie zlecenia kupna z limitem ceny wyższym od tego kursu,
  • wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem ceny niższym od tego kursu.
Dodatkowo przy ustalaniu kursu stosuje się kolejno 3 zasady:
  1. Maksymalizacji wolumenu obrotu.
  2. Minimalizacji różnicy między liczbą akcji w zleceniach sprzedaży i zleceniach kupna możliwych do zrealizowania po określonym kursie,
  3. minimalizacji różnicy między kursem określanym a kursem odniesienia.
Czasem już pierwsza zasada wystarcza. Czasem potrzebne są naraz dwie pierwsza, a czasem potrzebne są wszystkie trzy.

Przykład fixingu w którym są potrzebne aż 3 zasady.

Na moment fixingu w arkuszu zleceń zebrano następujące zlecenia:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
PKC101PKC51
PCR251PCR251
1015399151
10151

Kurs odniesienia dla akcji to 100 zł, krok notowania to 1 zł.

Prześledźmy 3 zasady w kolejności ich stosowania:
1) Maksymalizacja obrotu. Największy obrót będzie przy kursie 99 zł, 100 zł, 101 zł. Przy każdej z tych cen obrót wyniesie 40 sztuk akcji. Kupujący który wystawił po 101zł, zaakceptuje także cenę niższą np 99 zł, 100 zł i 101 zł. Zaś kupujący z zleceniami PKC i PCR akceptują każdą wyznaczoną cenę. Podobnie Sprzedający z zleceniami PKC i PCR. Zaś sprzedający z zleceniem za 99 zł także zaakceptuje cenę wyższą, czyli 100 zł czy 101 zł.

2) Zatem przechodzimy do drugiej zasady. Nadwyżka między kupnem a sprzedażą jest najmniejsza przy cenach 99 zł i 100 zł. Wynosi wtedy 5 sztuk. Zaś dla ceny 101 zł nadwyżka wynosi 10 sztuk.
Przy kursie 99 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 100 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 101 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15+5 = 45 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 10 szt.
Zatem cena 101 zł odpada.

3) Przechodzimy do zasady nr 3. Z kursów  99 zł i 100 zł najbliższy kursowi odniesienia (100 zł), jest kurs 100 zł. W tym miejscu sprawdzamy czy ten kurs spełnia kryterium równowagi. Kurs 100 zł, nie jest kursem równowagi. Gdyż nie wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem 99 zł zostaną zrealizowane. Czyli istnieje zlecenie sprzedaży nie zrealizowane w całości którego cena była by niższa niż kurs otwarcia.
Zatem ostatecznie za kurs otwarcia zostanie przyjęty kurs 99 zł. Jest on kursem równowagi.

XI. Widełki dynamiczne i statyczne dla notowań ciągłych

System notowań ciągłych przewiduje dwa typy ograniczeń utrudniających zbyt gwałtowny wzrost lub spadek ceny akcji w krótki okresie czasu. Wyróżniamy dwa typy ograniczeń dotyczących wahania się ceny:
  • widełki dynamiczne (węższe) - odnoszą się do możliwego wahania się ceny w ramach realizacji pojedynczego zlecenia. Ceną odniesienia jest cena poprzedniej transakcji.
  • widełki statyczne (szersze) - odnoszące się do możliwego wahania się ceny w trakcie całej sesji giełdowej. Ceną odniesienia jest kurs otwarcia.

Widełki dynamiczne:

Widełki dynamiczne na GPW są wynoszą:
  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 3,5% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuję przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,14 jednostki waluty notowania.
    • 6,50% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,15 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie.Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 1,5.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 10% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Widełki dynamiczne mogą ulec także rozszerzeniu w oparciu o podany powyżej mnożnik.

Widełki statyczne:

  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia, które to przekroczenie wywołało.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 30% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Równoważenie wywołane przekroczeniem widełek czy to statycznych czy dynamicznych wyznacza nowy kurs odniesienia i nowe widełki statyczne i dynamiczne.

XII. Widełki statyczne dla notowań jednolitych

W systemie notowań jednolitych występują jedynie widełki statyczne:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie.


XIII. Równoważenie rynku

Równoważnie jest procesem który może zajść w trakcie notowań gdy :
  • wyznaczony kurs wykracza poza wyznaczone widełki,
  • do arkusza wprowadzono zlecenie PKC lub PCR, które nie mogło zostać zrealizowane w całości.
W takiej sytuacji giełda automatycznie zawiesza notowania, następuje równoważenie.
Równoważnie odbywa się na tych samych zasadach co fixing. W tym okresie inwestorzy mogą zmienić swoje zlecenia, dodać nowe. Na bieżąco podawany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO).
Po zakończeniu fazy równoważenia dochodzi do wyznaczenia nowego kursu i nowych widełek statycznych.
Jeśli pomimo fazy równoważenia nie udało się wyznaczyć nowej ceny TKO, giełda ogłasza tak zwany kurs nietransakcyjny.
Mechanizm równoważenia ma za zadanie ochronić papiery przed zbyt dużymi zmianami cen w zbyt krótkim okresie czasie. Chodzi o to aby dać inwestorom czas na zapoznanie się z sytuacją i weryfikację własnych zleceń.

XIV. Inne ograniczenia dla zleceń maklerskich

Giełda wyznacza także dodatkowe ograniczenia na:
  • Wielkość zlecenia - wartość zlecenie - Maksymalnie 1 mln zł dla akcji wchodzących w WIG20. Maksymalnie 0,5 mln dla pozostałych akcji,
  • Wielkość zlecenia - wolumen zlecenia - Maksymalnie 2% instrumentów finansowych wprowadzonych do obrotu giełdowego i oznaczonych tym samym kodem ISIN. W przypadku gdy 2% tych instrumentów stanowi mniej niż 1.000.000 instrumentów – nie więcej niż 1.000.000 instrumentów.
  • Maksymalne i minimalne wartości dla limitów cen - muszą mieścić się w przedziale wyznaczanym przez widełki statyczne.

Możliwość łączenia typów zleceń maklerskich z poszczególnymi warunkami dodatkowymi i okresami ważności w systemie UTP

Nie wszystkie możliwe opcje dla zleceń maklerskich można łączyć z sob. Niektóre z nich ze względu na swoją logikę wykluczają się wzajemnie.

Poniżej tabela z informacją na temat możliwych połączeń:

Limit PCR PCK PEG
Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych
WIA - 1 TAK 1 TAK 1 TAK 6 6
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
WLA - 2 TAK 2 TAK 2 TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
D, WDD, WDA, WDC - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 8 TAK
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 5 5
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 4 4
WNF, WNZ - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 6 6

Objaśniania:
  • TAK - kombinacja warunków jest dozwolona ramach danej fazy.
  • 1 - Zlecenia WIA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 2 - Zlecenia WLA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 3 - Zlecenia MWW nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 4 - Warunek WUJ nie jest dozwolony dla zleceń PCK, PCR, PEG.
  • 5 - Warunek minimalnej wielkości wykonania MWW nie jest dozwolony dla zleceń PKC i PEG.
  • 6 - Oznaczenia WIA, WLA, WNF i WNZ nie są dozwolone dla zleceń PEG.
  • 7 - Warunek minimalnego wykonania WWW nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WLA, WNF i WNZ.
  • 8 - Zlecenia PEG nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 9 - Warunek wielkości ujawnianej (WUJ) nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WIA i WLA.
UWAGA: Dla Fazy równoważenia i Fazy przed zamknięciem stosuje się te same zasady co dla Fazy przed otwarciem.

4 stycznia 2019

15 Akcje czy fundusze akcyjne

Tablet z wyświetlonymi wykresami
Zródło: https://www.pexels.com/

Inwestowanie na giełdzie, co wybrać akcje czy fundusz akcyjny?

Uważam że bezpośrednie inwestowanie na giełdzie to lepsze rozwiązanie, niż kupno funduszu inwestycyjnego. Prześledźmy skąd wzięła się u mnie taka opinia, sprawdźmy:
  1. Opłaty,
  2. Dostępną wiedzę umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu,
  3. Efektywność funduszy konta efektywność rynku akcji.

1. Opłaty.

Porównajmy opłaty związane inwestycją w akcje i w fundusz akcyjny.

Rodzaj opłaty Inwestycja w akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Kupno Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć nawet 0,13%  Zwykle 4% jednorazowo. Czasem 2% przy kupnie i 2% przy sprzedaży. Choć istnieją wyjątki, że opłaty te wynoszą 0%
Sprzedaż Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć do nawet 0,13%
Zarządzanie/Obsługa 0% - z dokładnością do Twojego czasu Zwykle 4% rocznie

Jak dla mnie to zwyczajnie fundusze są zwyczajnie drogie w utrzymaniu. Cóż, idźmy dalej może jak będę mógł wybrać porządny fundusz z dobrymi wynikami to warto będzie za niego zapłacić, aż tyle.

W tym roku, dokładnie w 3 stycznia 2018 r. weszło w życie rozporządzenie ministra finansów w zakresie maksymalnych opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, które trochę ureguluję kwestie tych opłat. Jednakże fundusze akcji najpewniej nadal utrzymają maksymalne opłaty dopuszczone przez to rozporządzenie oraz wprowadzą dodatkowe opłaty od wyniku (tzw succes fee).

Więcej o kosztach inwestowania w akcje znajdziesz tutaj.

2. Dostępna wiedza umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu.

Ok, to jak wybrać akcję lub fundusz? Porównajmy jakimi danymi dysponujemy w obu sytuacjach:

Rodzaj danych Inwestycja akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Dostępność danych historycznych na temat wycen Tak pełna Tak pełna
Dostępność danych dotyczących powodów dlaczego wycena wynosi tyle ile wynosi Tak częściowa, są dostępne historyczne dane finansowe firm, można prześledzić sytuację firmy, branż, giełdy, gospodarki Brak – fundusze nie publikują pełnych danych na temat posiadanych akcji
Dostępność danych mogących być podstawą do estymacji przyszłych cen Tak, w większości przypadków znane są strategie czy plany inwestycyjne firm, można je podać weryfikacji, można podać je ocenie Właściwie brak, prospekt dostarcza jedynie bardzo ogólnych informacji jak fundusz zamierza działać
Dane bieżące Tak, firmy mają obowiązek informować w oficjalnych komunikatach o każdym istotnym zdarzeniach biznesowych. Reguły są bardzo precyzyjne i przewidziano kary za ich nie stosowanie Minimalne dane, np. w zakresie przekraczania określonych progów udziałów w danym przedsiębiorstwie (np. próg 5%)

Jak dla mnie kupowanie funduszu akcyjnego to kupowanie kota w worku. Właściwie nie wiesz co kupiłeś. Możesz się dowiedzieć odrobinę na temat tego jak twoje pieniądze będą inwestowane (polityka inwestycyjna). Poza tym nic więcej nie wiesz. Wiem, że kupowanie akcji firmy także można tak odbierać. Jednak inwestowanie w akcje na ślepo to nie inwestowanie, to granie w ruletkę. Inwestując w akcje z głową ilość wiedzy jaką można bez problemu pozyskać w tym zakresie jest nieporównywanie większa niż inwestując w fundusz.

Zatem może wyniki takich funduszy są takie świetne, że nie powinienem się tym przejmować, w końcu pracują tam prawdziwi profesjonaliści, prawda?

3. Efektywność funduszy vs rynek

Sprawdźmy zatem jak radzą sobie fundusze versus rynek. Gdy piszę te słowa mamy 3 grudnia 2018r., sam post pewnie zostanie opublikowany z opóźnieniem.

Przyjmijmy 3 letni okres inwestycji. 3 grudnia 2018r. indeks WIG zakończył dzień na poziomie 59 176,60 pkt. 3 lata temu w dniu 3 grudnia 2015r. indeks WIG zakończył dzień na poziomie 46 693,09 pkt. Przez 3 lata indeks WIG wzrósł o 26,735%. Ile zatem w tym samym okresie wzrosły fundusze?

Posłużę się tu zewnętrznym wsparciem. Poniżej załączam tablę zaczerpniętą z portalu analizy.pl. Ograniczyłem listę do uniwersalnych funduszy akcyjnych działających w Polsce. Posortowałem także listę po wielkość zwrotu za ostatnie 36 miesięcy. Zrzut wykonałem po zamknięciu sesji giełdowej w dniu 3 grudnia.

Tabela z wynikami funduszy inwestycyjnych inwestujących w akcje
Źródło: https://www.analizy.pl/

Na rynku działa 49 funduszy, które istnieją od co najmniej 36 miesięcy. Dokładnie zero, powtarzam zero z nich, przebiło rynek (to jest zarobiło więcej niż średnio zarobił rynek). Powtarzam jeszcze raz, ani jeden z 49 funduszy nie przebił rynku. Czyli wszystkie fundusze zarobiły w tym okresie mniej niż ślepa inwestycja w indeks. Ba jest jeszcze gorzej. Gdy rynek wzrósł o ponad 26%, to w tym samym czasie aż 16 z 49 funduszy przyniosło swoim inwestorom straty!!! Jedna trzecia funduszy przyniosła swoim inwestorom straty, podczas gdy giełda w tym czasie wzrosła średnio o 26%! Jak widzisz zarządzający funduszami to prawdziwi spece od inwestowania ...

Jak to możliwe? Cóż, na to pytanie nie znam dokładnej odpowiedzi. Oczywiście nie może być tak że wszystkie fundusze są lepsze niż rynek, to jest nie możliwe, ale któreś powinny wystawać ponad średnią, ale niestety fundusze akcji to tacy słabsi przeciętniacy na tle rynku. Istotnym z podstawowych czynników są tu absurdalnie wysokie opłaty za zarządzanie. Przecież przez te 3 lata każdy z tych funduszy swoje wynagrodzenie sobie pobrał, nie ważne czy przyniósł swoim inwestorom zysk czy stratę. Jak wiesz fundusz najpierw pobiera z środków jakie w nim są opłatę dla siebie, on zawsze zarabia.

Podsumowanie: akcje czy fundusz akcyjny

Fundusze są:
  • Bardzo drogie - opłaty za zarządzanie dosłownie zjadają twoje pieniądze,
  • Właściwie kupujesz kota w worku,
  • Osiągają beznadziejne wyniki, że nawet najlepsze są poniżej średniej rynku.
Może to tylko ja i moje poglądy. Wcale nie muszę się znać najlepiej. Posłuchajmy co na temat funduszy giełdowych, mówi i myśli, ktoś bardziej doświadczony:
"Podczas kiedy inwestorzy na Wall Street pobierają sowite opłaty za zarządzanie bilionami dolarów, zwykle to właśnie oni osiągają najlepsze zyski, nie ich klienci" - Warren Buffet
Cóż Wall Street nie jest tu wyjątkiem, na GPW w Polsce jest dokładnie tak samo.

Jest jeszcze alternatywa, jeśli całkowicie nie masz czasu na zajmowanie się samemu giełdą. Rozwiązaniem jest zakup fundusz typu ETF. Tego typu fundusze obierają minimalne opłaty za zarządzanie (rzędu np 0,5%). Dodatkowo nie starają się być mądrzejsze niż rynek, one wiernie odwzorowują wybrany indeks. Czyli kupują dokładnie tyle akcji i takich akcji jakich jest w danym indeksie giełdowym. Dzięki temu wycena funduszu ETF rośnie i spada dokładnie tam samo jak indeks giełdowy. Taki fundusz zapewnia zarobek/stratę na poziomie średniej rynku. Czyli taki prosty ETF na indeks WIG za ostatnie 3 lata przebił by wszystkie fundusze zarządzane przez specjalistów. O funduszach typu ETF i ich dostępności w Polsce będzie osobny dedykowany post w przyszłości.

30 grudnia 2018

14 John Neff

"Nigdy nie kupiłem akcji, która w mojej ocenie nie była by na wyprzedaży" - John Neff

John Neff wyniki i strategia inwestycyjna


John Neff w ciągu 31 lat pomiędzy rokiem 1964 a 1995, jako zarządzający funduszem Windsor osiągnął zwrot rzędu 13,7% rocznie. W tym czasie indeks S&P500 który rósł w tych latach o 10,6% rocznie.

TRM - Total Return Margin

John w swojej książce "John Neff on Investing" opisuje dość dokładnie swoją strategię inwestycyjną. Jej głównym elementem było kupowanie tanich akcji. John podaje wzór jaki stosował przy określaniu które akcje są tanie. Dzięki niemu szybko wiedział czy akcje są warte dalszej uwagi czy nie. Wymagane obliczenia można zapisać w paru krokach:
  • Wyliczamy średni roczny wzrost zysku danej firmy na przestrzeni paru lat wstecz,
  • Wyliczamy stosunek wypłacanej przez spółkę dywidendy do ceny akcji,
  • Dodajemy obie poprzednio wyliczone liczby,
  • W ostatnim kroku dzielimy uzyskaną sumę przez wskaźnik "Cena/ Zysku", John nazwał ten współczynnik jako Total Return Margin w skrócie TRM
Dla Johna jeśli uzyskana liczba była wyższa niż 1,7 to przystępował do dalszej analizy. Jeśli liczby była wyższa, uważał firmę za zbyt drogą aby w nią inwestować.

Przykład obliczeń TRM

Rozważana firma na przestrzeni ostatnich paru lat powiększała zyski w tempie 5% rocznie. Dodatkowo wypłaca regularną dywidendę, która ostatnim roku wyniosła 5 zł na akcję. Obecna cena akcji to 50 zł. Czyli"dywidenda na akcję" jest na poziomie 10%, zatem suma obu wskaźników to 15%.

Rozważmy teraz dwa wariant:
  1. Wariant gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 15, zatem TRM wynosi 1. Zdaniem Johna akcje firmy są zbyt drogie aby je kupić.
  2. Wariant gdy wskaźnik cena/zysku wynosi np 8, zatem TRM wynosi 1,875. Zdaniem Johna akcje firmy na pierwszy rzut oka są okazją i warto im się dobrze przyjrzeć.
Oczywiście sam wskaźnik to jedynie wskazówka. Trzeba jeszcze znaleźć odpowiedz na pytania dotyczących stabilności wzrostu zysków, stabilności dywidendy, i wielu innych czynników.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny