Pokazywanie postów oznaczonych etykietą GPW. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą GPW. Pokaż wszystkie posty

3 listopada 2019

44 Zmienność WIG

Fotografia gazety z wykresem indeksu giełdowego Dow Jones na przestrzeni roku
Źródło: https://unsplash.com/

"Pieniądzom trzeba rozkazywać, a nie służyć" – Seneka
Postanowiłem przyjrzeć się z bliska zmienności na polskiej giełdzie. Motywem mojego zainteresowania były najmniejsze i największe zmiany dzienne, miesięczne, roczne oraz średnie, mediany i odchylenia standardowe dla tych zmian.

Całość obliczeń podrzucam jako plik Excel, dostępny do pobrania.


Za okres od 2000-11-20
Za okres  2018-10-19
Dzienne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w % Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 53,1 0,3% -2479,8 -7,1% 174,8 0,3% -1312,7 -2,3%
Max 3481,4 10,7% 2590,9 6,1% 1887,9 3,4% 1381,4 2,5%
Średnia 492,0 1,3% -11,4 0,0% 617,3 1,1% -46,1 -0,1%
Mediana 422,5 1,1% -1,1 0,0% 550,0 1,0% -44,4 -0,1%
Odchylenie standardowe 230,2 0,5% 287,6 0,7% 217,7 0,4% 361,1 0,6%
Miesięczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 571,0 2,8% -5223,3 -19,3%
Max 14110,6 58,5% 9054,6 24,2%
Średnia 3197,6 8,9% -153,8 -0,7%
Mediana 2806,9 7,4% -134,5 -0,4%
Odchylenie standardowe 1375,4 3,8% 2165,6 5,8%
Roczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 2265,5 13,4% -14945,4 -45,2%
Max 31941,4 132,4% 28473,9 51,1%
Średnia 12732,7 43,4% -1967,3 -9,3%
Mediana 11458,4 31,4% -4287,5 -9,2%
Odchylenie standardowe 4719,2 20,3% 9752,3 24,5%

Ciekawe fakty na temat zmienności WIG:

  • Warto przyjrzeć się maksymalnym różnicom dziennych otwarć i zamknięć, naprawdę zadziwiają. W swojej najnowszej historii (dane od 20 listopada 2000 roku) GPW giełda potrafiła zaliczyć 7,1% spadek jednego dnia oraz 6,1% wzrost pojedynczego dnia.
  • Warto przyjrzeć się także maksimom i minimom miesięcznych zamknięć, tam już można zauważyć bardzo "dziwne" wartości  -19,3% i +24,2%. Dla danych rocznych wynoszą one odpowiednie -45,2% i +51,1%.
  • Zauważyć można również różnice w danych dla całego okresu w stosunku do danych z ostatniego roku. Wyraźnie widać, że maksymalny zasięg z ostatniego roku to jedynie 1/3 tego z całego okresu, zaś maksymalne i minimalne różnice pomiędzy otwarciem i zamknięcie notwować to mniej niż połowa wartości ekstremów z całego okresu. Przy czym wartość odchylenia standardowego jest bardzo podobna.

Podsumowanie zmienności WIG:

Przedstawione podsumowania liczbowe pokazują dość dobitnie, że giełda nie dostarcza efektownych wycen przedsiębiorstw. W skrajnych sytuacjach wyceny te potrafią się zmienić o 6-7 % w ciągu jednego dnia dla całej giełdy, i odpowiednio nawet o 20-24% w ciągu miesiąca, sytuacja wszystkich paruset przedsiębiorstw nie zmienia się o taki rząd wielkości z dnia na dzień. Odniesienie się do postaci "Mr Market" z książki Inteligenty Inwestor Bena Grahama jest tu bardzo na miejscu, aby je zilustrować posłużę się tu cytatem wypowiedzi Warrena Buffeta:

“Mr. Market is kind of a drunken psycho. Some days he gets very enthused, some days he gets very depressed. And when he get really enthused you sell to him, and if he gets depressed, you buy from him. There’s no moral taint attached to that.”

15 sierpnia 2019

33 Inwestycja w spółki dywidendowe

Obraz z napisem dywidends
Źródło: https://pixabay.com/

"Lepiej jest godzinę pomyśleć o swoich pieniądzach, niż tydzień na nie pracować" – Andre Costolany
  1. Słowo wstępu

  2. Artykuł piszę z punktu widzenia inwestora na GPW inwestującego w spółki giełdowe wypłacające dywidendy.
  3. Czym jest dywidenda?

  4. Dywidenda jest wypłatą ze spółki na rzecz akcjonariuszy.
  5. Jak jest uchwalana dywidenda?

  6. Dywidendę uchwala walne zgromadzenie akcjonariuszy.
    Warunkami wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych są:
    • zakończenie roku obrotowego (dopuszcza się wypłaty zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy),
    • sporządzenie sprawozdania finansowego oraz zbadanie go przez biegłego rewidenta, przy czym opinia biegłego rewidenta musi być co najmniej „bez zastrzeżeń” lub „z zastrzeżeniami”, 
    • zatwierdzenie sprawozdania finansowego przez walne zgromadzenie,
    • podjęcie decyzji o podziale zysku i wypłacie dywidendy.
    Dywidenda nie może przekroczyć sumy zysku netto za zakończony okres obrotowy oraz sumy niepodzielonych zysków z lat poprzednich oraz kapitału zapasowego lub kapitałów rezerwowych (jeśli powstały z zysku spółki).
  7. Jak jest rozliczana dywidenda?

  8. Dywidenda wypłacana jest przez spółkę i za pośrednictwem biura maklerskiego trafia na rachunek inwestora w dniu nazywanym potocznie dniem wypłaty dywidendy.
    Kolejnym ważnym terminem jest dzień dywidendy. Jest to dzień w którym od kursu spółki na GPW odejmowana jest dywidenda (następuje korekta kursu w dół).
    Należy pamiętać że z uwagi na to, iż KDPW (depozyt papierów wartościowych) rozlicza transakcje w terminie T+2 dni robocze, to aby uzyskać prawo do dywidendy akcje należy kupić na dwie sesje giełdowe przed dniem dywidendy.
  9. Podatek od dywidendy

  10. W Polsce dywidendy są opodatkowane podatkiem od zysków kapitałowych w wysokości 19%.
    Warto pamiętać, że podatku tego można uniknąć inwestując indywidualnie przez konta IKE i IKZE.
  11. Strategie inwestycyjne związane z dywidendami

  12. Podstawowa długoterminowa strategia to zakup dodatkowych udziałów za wypłaconą dywidendę. Takie podejście dla spółek rozwijających się, powoduje wystąpienie wykładniczego wzrostu kapitału z uwagi na reinwestowanie zysków.


  13. Ciekawostki związane z dywidendami


  • W większości przypadków dywidenda wypłacana jest w postaci gotówkowej, jednakże możliwe są także wypłaty w formie rzeczowej, w formie akcji lub przez podniesienie wartości nominalnej akcji, (patrz np PGNIG w 2008),
  • Kilka spółek na GPW posiada akcje uprzywilejowane co do dywidendy, które otrzymują inną kwotę na jedną akcje, niż akcje nie uprzywilejowane,
  • Większość spółek wypłacających dywidendy wypłaca je raz do roku, choć są wyjątki (patrz np SANTANDER).

7 sierpnia 2019

32 Jak pobrać dane giełdowe do excela


Schematyczny obraz prezentujący wykres i dane
Źródło: https://pixabay.com/vectors/gui-interface-internet-program-2311261/
 "Jest tylko jeden sposób, który pozwoli ci utrzymać bogactwo: wydawaj mniej niż zarabiasz, a różnicę inwestuj" – Ayn Rand

Jak automatycznie pobrać dane giełdowe do Excela?

Otwieramy program Excel tworząc nowy arkusz. Następnie wchodzimy na zakładkę Dane, gdzie wybieramy opcję "Pobierz dane", następnie wybieramy opcję "Z innych źródeł", by ostatecznie wybrać pozycję "Z sieci Web".

Ukazanie gdzie rozwiniętego menu z podświetloną właściwą opcją


Dane chcemy pobrać ze strony https://www.bankier.pl/gielda/notowania/akcje

Strona z której będziemy pobierać dane


Po wybraniu opcji "Z sieci Web" pojawi się okno w które należy wpisać interesujący nas adres URL, klikamy OK.

Okno wprowadzenia adresu URL


Następnie czekamy chwilę, aż strona zostanie pobrana. Po chwili system wyświetli kolejne okno Nawigatora:

Okno Nawigatora


W panelu po lewej szukamy elementu który jest tabelą (gdy po lewej znajdziemy właściwy element to po prawej stronie w zakładce "Widok tabeli" powinna pojawić się interesująca nas lista).

Okno nawigatora z wybraną właściwą tabelą


Wybieramy na dole opcję "Załaduj", czekamy chwilę, aż program załaduję tabelę do arkusza, pokazując gotowy efekt.


Efekt końcowy - dane zostały załadowane do arkusza


Odświeżanie danych

Mamy już plik Excel z danymi, teraz wyjaśnię jak odświeżać dane automatycznie, bez potrzeby ładowania ich za każdym razem.


Najpierw otwieramy przygotowany wcześniej plik.


Wybór opcji "Zapytania i połączenia"


Wchodzimy w zakładkę "Dane", tam wybieramy opcję "Zapytania i połączenia". Po jej wybraniu po prawej stronie pojawi się panel "Zapytania i połączenia". Najeżdżamy myszką na stworzone przez nas wcześniej połączenie (ładowanie danych tworzy je automatycznie) i po prawej stronie od nazwy połączenia klikamy małą ikonkę odśwież:


Umiejscowienie przycisku odśwież


Program sam pobiera jeszcze raz dane i przeładowuje dane znajdujące się w pliku Excel.

9 marca 2019

27 Nowe zmiany kroków w systemie UTP stosowanym przez GPW - MIFID II i MIFIR

Ślady pozostawione przez osobę przechodzącą po piasku
Źródło: https://www.pexels.com/
"Październik? To jeden z najbardziej niebezpiecznych miesięcy do inwestowania na giełdzie. Pozostałe to lipiec, styczeń, wrzesień, kwiecień, listopad, maj, marzec, czerwiec, grudzień, sierpień i luty" – Mark Twain

Wstęp


Ten artykuł opisuje zmiany w systemie UTP jakie zostały wprowadzone 4 marca 2019. Szerszy opis systemu UTP wykorzystywanego przez warszawską giełdę został opisany w tym artykule:  https://www.inwestorindywidualny.pl/2019/01/16-system-giedowy-stosowany-przez-gpw.html

Dlaczego zmiany są wprowadzane?


Obecnie krok notowania akcji spółki lub jednostek funduszu typu ETF zależy od ich kursu i płynności. Istnieje sześć tabel kroków dla różnych poziomu płynności. Tabela nr 1 dotyczy akcji o najmniejszej płynności, natomiast tabela nr 6 dotyczy akcji o najwyższej płynności. Klasyfikacji akcji pod względem płynności dokonuje Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).

Wspomniane tabele w ramach zmiany zostaną poszerzone o dodatkowe wiersze. Zostaną wprowadzone do nich dodatkowe sześć nowych kroków: 0,0001 zł, 0,0002 zł, 0,0005 zł, 0,0010 zł, 0,0020 zł, 0,0050 zł.

Zmiany te stanowią drugi etap wdrożenia przez GPW pakietu regulacji UE MIFID II/MIFIR.

Istota zmian

Szczegóły zmiany zostały zaprezentowane na poniższej grafice kolorem niebieskim, kolor szary to obecne kroki.
Tabela obejmujące nowe kroki notowań
Źródło: GPW

Konsekwencje zmian

Głównym celem wprowadzanych zmian jest chęć zmniejszenia spredów - różnic pomiędzy ceną kupna a sprzedaży. Jest to szczególnie istotne dla tzw. akcji groszowych. W ich wypadku zmiana kursu o 1 grosz oznacza bardzo dużą procentową zmianę wartości tych akcji.

Bardzo ważnym elementem planowanych zmian jest również rozliczenie transakcji. Transakcje są zawierane z dokładnością do czterech miejsc po przecinku. Po czym trzeba je rozliczyć z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Transakcje będą zaokrąglane do pełnych groszy. Końcówki kwot wynoszące mniej niż 0,005 zł będą pomijane. Zaś końcówki kwot wynoszące 0,005 zł i więcej będą podwyższane do 0,01 zł.


29 stycznia 2019

21 Ranking rachunków maklerskich do zakupu akcji dla inwestorów indywidualnych

Kartka z obliczeniami i kalkulator
Źródło: https://www.pexels.com/
"Bogacze nigdy nie marnują nawet grosza. Tylko biedni są do tego zdolni" – Paolo Coelho.

Skąd ten cytat? Na pewno nie chodzi o to, że kogoś źle oceniam. Ten cytat jest tu po to, aby pokazać, że inwestując można marnować środki, w różnych sposób np: na nie potrzebnie wysokie opłaty płacone domowi maklerskiemu, za prowadzenie rachunku maklerskiego lub prowizje od realizowanych zleceń. Sprawdźmy zatem który rachunek jest najtańszym rachunkiem.

Ranking najtańszych rachunków maklerskich znajdziesz tutaj  


Założenia rankingu - sposób porównania, na co zwracić uwagę.

Poniższe porównanie rachunków maklerskich jest moim własnym postawieniem sprawy. Zwracam uwagę tylko na te aspekty, które mnie interesują. Dla przypomnienia jestem inwestorem długoterminowym, inwestuje w akcje na GPW. Zatem szukam konta maklerskiego, które będzie najtańsze dla tego typu inwestowania.

Na co zatem zwracam uwagę wybierając rachunek maklerski?:
- Koszt założenia,
- Opłatę za prowadzenie w przeliczeniu na rok,
- Opłatę za dostęp do notowań ciągłych,
- Prowizję za zlecenie zakupu/sprzedaży akcji,
- Koszt przechowywania akcji,

Właściwie nie zwracam uwagi na żadne inne opłaty, bo z innych usług obecnie nie korzystam i w moim wypadku raczej wątpliwe aby wystąpiły w najbliższej przyszłości. Natomiast te opisane powyżej na pewno wystąpią i to wielokrotnie.

Dodatkowo oczekuję, że będę mógł prowadzić swoje inwestycje przez Internet, mamy przecież XXI wiek. Porównuje zatem jedynie prowizje dla zleceń składanych przez Internet. Pozostałe są dla mnie nie istotne, gdyż nie zamierzam z nich korzystać. Ponieważ inwestuję długoterminowo to bardzo mało istotne jest dla mnie posiadanie pełnej wiedzy o pełnym arkuszu zleceń. W zupełności wystarcza mi dostęp do notowań gdzie prezentowana jest 1 najlepsza oferta, aby móc zobaczyć bieżący wykres i zdecydować jakie zlecenie stworzyć.

Właściwie wszystkie domy maklerskie pobierają wyższe opłaty za przyjęcie zleceń w oddziale lub przez telefon. Wszystkie także pobierają dodatkowe opłaty za 3, czy 5, czy pełen arkusz najlepszych ofert. Niektóre co prawda udostępniają je za darmo przy odpowiednim obrocie, ale to i tak nie dla mnie. Inwestując długoterminowo trzeba obracać już naprawdę znacząca kwotą aby spełnić kryteria obrotu, albo obracać akcjami często co nie jest inwestowaniem długoterminowym. Dodatkowo niektóre domy maklerskie wyróżniają konta obsługiwane tylko online przez Internet, od tych które mają także obsługę stacjonarną w oddziałach. To co różni te dwa typy rachunków to koszt prowadzenia rachunku z korzyścią na rzecz tych internetowych.
Wszystkie powyższe założenia powodują, że jestem wstanie utrzymać koszt rachunku maklerskiego na naprawdę niskim poziomie.

To co dodatkowo obniża koszty inwestycji to ich regularność. Wiele biur maklerskich nie pobiera opłat za prowadzenie rachunku w sytuacji gdy są na nim wykonywane regularne operacje, lub utrzymywana jest odpowiednia ilość aktywów.

UWAGA: Zestawienie zawiera opłaty dla osób fizycznych, czyli osób które inwestują własne środki, bez lub poza działalnością gospodarczą.


26 stycznia 2019

20 Dostępne narzędzia w poszukiwaniu spółek wartych dalszej analizy

Dwa znaki wyboru w dwie różne strony
Źródło: https://pixabay.com/
"Szeroka dywersyfikacja jest wymagana tylko wtedy, gdy inwestorzy nie rozumieją, co robią.” – Warren Buffett


Jak znaleźć akcje które spełniają kryteria aby warto je przejrzeć dokładniej.

W tym artykule opowiem o prostych sposobach poszukiwania okazji inwestycyjnych i o stronach www z których sam korzystam.


Niskie Cena


Chyba nikomu nie trzeba tłumaczyć, że jeśli akcje danej firmy są tanie to mogą być okazją inwestycyjną. Oczywiście nie chodzi o samą cenę, a o cenę w porównaniu do cen danych akcji z np roku wstecz. Na przykład jeśli akcje są najtańsze od roku to warto się im przyjrzeć bliżej i dowiedzieć się dlaczego tak potaniały? Może zmieniła się sytuacja gospodarcza, może branża stała się ryzykowniejsza, może zyski spadają, albo na firmie ciążą inne ryzyka, powodów może być bardzo wiele. Znając je dokładnie możemy nakreślić perspektywę. Czy może ten wpływ właśnie się kończy i warto zainwestować, bo cena akcji niedługo powinna powrócić na właściwe tory.
Jak zatem wyszukać firmy których cena zbliża się do minimum z ostatniego roku? Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Kurs i obrót", tam wybieramy wskaźnik "Min 52 tyg. [%]".

Pokazuje on o ile procent obecny kurs akcji jest wyższy od minimum ceny akcji z okresu 52 tygodni. Zatem jeśli wskaźnik wynosi 0% to właśnie akcje firmy osiągnęły 52 tygodniowe minimum. Jeśli zaś wynosi 5% to znaczy że obecna cena akcji jest o 5% wyższa od minimum z 52 tygodni.

Niskie P/E

Do niskich cen akcji można podejść inaczej tzn szukając spółek o niskim wskaźniku Cena do Zysk. Przy czym niskie jako porównanie do jego wysokości na przestrzeni na przykład ostatniego roku.
Jak zatem wyszukać firmy których wskaźnik Cena do Zysku zbliża się do minimum z ostatniego roku? Nie znalazłem gotowego narzędzia w tym zakresie. Sam tworzę  tu własną bazą danych, w której zbieram dane o kwartalnych zyskach z spółek i wrzucam dane o cenach akcji spółek. W ten sposób wyliczam za każdym razem wskaźnik Cena do Zysku. Dzięki temu obserwuję jak wskaźnik zmienia się w czasie dla każdej spółki.

Dodatkowo polecam tu stronę: https://stooq.com/, gdzie możemy dla wielu akcji obejrzeć tabelę z kolumną wskaźnika P/E (cena do zysk). Dodatkowo każdy link z wykresu danej akcji np https://stooq.com/q/?s=acp wystarczy wzbogacić na końcu o dopisek: "_pe", aby obejrzeć wykres zmian wskaźnika. Czyli link https://stooq.com/q/?s=acp_pe prowadzi do tego wykresu.

Wysokie ROE, ROA


Firmy, które osiągają wysoki wskaźnika ROE i ROA to przeważnie bardzo dobre inwestycje. Przy czym ważna jest tu cena zakupu oraz to jak długo firma będzie w stanie je utrzymać. Tylko firmy z naprawdę silną i trudną do skopiowania przewagą konkurencyjną są wstanie utrzymać je dość długo.

Jak zatem znaleźć firmy posiadające wysoki wskaźnik ROA i ROE? Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Wskaźniki rentowności", następnie wybieramy wskaźniki ROA i ROE, później szukamy firm, które mają stosunkowo wysokie oba wskaźniki.

UWAGA: Posiadanie stosunkowo wysokiego ROE i stosunkowo niskiego ROA. Wskazuje na wysokie zadłużenie firmy. Nikomu chyba nie trzeba tłumaczyć, że takie zadłużenie może być bardzo niebezpieczne.

Bardzo istotny wpływ na wskaźniki ROA i ROE ma branża. Istnieją branże bardzo kapitało chłonne (np przemysł) oraz branże nie wymagające wysokich wydatków kapitałowych (np produkcja oprogramowania). Właśnie dla tego wskaźnik ROE i ROA należy odnosić do innych firm działających w tej samej branży.

Rosnące przychody i zyski

Firmy, których przychody i zyski rosną są na pewno firmami którym warto bliżej się przyjrzeć i być może zainwestować, jeśli ich akcje są w dobrej cenie. Zatem jak znaleźć takie firmy?

Można to zrobić używając na przykład skanera akcji z portalu biznesradar.pl:  https://www.biznesradar.pl/skaner-akcji/

Będąc tam wybieramy grupę "Finanse: RZiS", następnie wskaźniki:
  • Przychody ze sprzedaży kwart k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży kwart r/r [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K k/k [%],
  • Przychody ze sprzedaży O4K r/r [%],
  • Zysk netto kwart k/k [%],
  • Zysk netto kwart r/r [%],
  • Zysk netto O4K k/k [%],
  • Zysk netto O4K r/r [%].
Warto zwrócić uwagę na sezonowość biznesu wtedy bardziej polecane będą wskaźniki r/r, niż k/k, oraz te O4K niż kwart.

Powyżej opisałem kilka wybranych strategii inwestycyjnych w oparciu o które można wyszukać spółki warte dalszego zainteresowania. Warto jednak pamiętać , że samo spełnianie przez spółkę nawet wszystkich tych kryteriów naraz nie jest żadną gwarancją sukcesu.

Wiesz już jak szukać akcji pod zakup, w kolejny, artykule opowiadam kiedy i jak dokonać zakupu akcji.

10 stycznia 2019

16 System giełdowy stosowany przez GPW - UTP

Wykres giełdowy
Źródło: https://unsplash.com/
"Chciwość i strach mogą w każdej chwili spowodować twoją porażkę.
Powinieneś się kierować rozumem, a nie emocjami.
Inwestor, który z powodu zysków traci głowę, przypomina adwokata, zaczynającego obliczać swoje honorarium w trakcie trwania procesu.
Natomiast inwestor pokonany przez straty przypomina chirurga mdlejącego na widok krwi"
– Aleksander Elder

I Sesje giełdowe

Giełda jest czynna w każdy dzień roboczy, za wyjątkiem wybranych dni bez sesji, których listę można zobaczyć pod adresem: https://www.gpw.pl/szczegoly-sesji/

II Notowania

Giełda stosuje dwa podstawowe sposoby notowań:
  • notowania ciągłe,
  • notowania jednolite.


Notowania ciągłe

Notowania ciągłe



Wyjaśnienie dla kolejnych faz:.
  • Faza przed otwarciem to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza otwarcia to moment w którym giełda wylicza kurs otwarcia.
  • Faza notowań ciągłych to okres w którym można składać zlecenia. Kolejne zlecenia wchodzą do arkusza zleceń i jeśli mogą być wykonane to są od razu wykonywane.
  • Faza przed zamkniecie to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza zamknięcia to moment w którym giełda wylicza kurs zamknięcia.
  • Faza dogrywki to moment w którym można dokonywać jeszcze transakcji, ale tylko po kursie zamknięcia.


Notowania jednolite

Notowania jednolite

Jak widać notowania jednolite właściwie składają się z dwóch fixingów realizowanych o godzinie 11:00 i 15:00. O godzinie 15:00 następuje jeszcze dogrywka trwająca 30 minut. Pozostały czas to przyjmowanie zleceń od inwestorów, w którym notowane są tylko wyjątkowe akcje, o czym dalej w rozdziale V Lista alertów.

III Arkusz zleceń

Arkusz zleceń prowadzony jest dla każdego instrumentu osobno. Zawiera on wszystkie zlecenia kupna i sprzedaży jakie wpłynęły na giełdę, a nie zostały zrealizowane. Poniżej przykład arkusza zleceń. Widać wyraźny podział na część zleceń od kupujących i sprzedających.

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
89,00 1000 1 91,00 3070 4
83,00 5050 3 93,00 330 2
80,00 200 1 97,00 1400 2
75,00 676 2 99,00 214 1

Każda z części kupna i sprzedaży ma trzy kolumny:
  • Kurs - będący ceną za jaką inni uczestnicy chcą kupić lub sprzedać daną akcję.
  • Łączny wolumen - będący informacją o liczbie akcji jaką w danej chwili można kupić bądź sprzedać po danej cenie.
  • Ilość zleceń - to informacja o liczbie zleceń, które w sumie dają łączny wolumen.
Część kupno sortuje się malejąco, zaś w części sprzedaj rosnąco. Takie ułożenie ułatwia śledzenie najlepszych ofert.

Na przykładzie widać, że wszyscy kupujący chcą kupić tajniej niż ktokolwiek chce sprzedać. Czyli żadna transakcja w tej chwili nie zachodzi, a giełda czeka na kolejne wpływające zlecenia.

Rozważmy teraz trzy przykłady w których wpływa nowe zlecenie:
1. Zlecenie kupna po cenie 90 zł, 100 akcji,
W sytuacji w której nowe zlecenie kupna ma niższą cenę niż pierwsze zlecenie sprzedaży nie dochodzi do tranzycji. Nowe zlecenie kupna zostanie dopisane do arkusza zleceń na pierwszym miejscu. Tym samym spychając pozostałe zlecenia na niższą pozycję. Arkusz będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 3070 4
89,00 1000 1 93,00 330 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

2. Zlecenie kupna po cenie 91 zł, 100 akcji.Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży w takiej sytuacji dojdzie do transakcji, z puli akacji na sprzedaż po cenie 91 zł zostanie sprzedanych 100 akcji, zmniejszając tą pulę do 2970 akcji.
W arkuszu były 4 zlecenia z ceną 91 zł. Do sprzedaży zostanie wybrane to które zostało złożone najwcześniej (najstarsze). Jeśli to zlecenie opiewało na mniej niż 100 akcji, to zostanie wybrane także kolejne najstarsze itd. Załóżmy, że to najstarsze zlecenie dotyczyło na 100 akcji. Arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał jak niżej:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 2970 3
89,00 1000 1 93,00 30 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

3. Zlecenie kupna po cenie 94 zł, 5000 akcji.
Gdy nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji. Oznacza to również, że cała pula zostanie sprzedana. Następnie cała pula akcji wystawiona na sprzedaż po 93 zł także zostanie sprzedana. Pozostała niezrealizowana część (1700 akcji) zostanie dopisana do arkusza Kupno. Arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
94,00 1700 1 97,00 1400 2
90,00 100 1 99,00 214 1
89,00 1000 1
83,00 5050 3
80,00 200 1
75,00 676 2

IV. Krok kursu notowań

Kroki notowań są wyznaczane w oparciu o tabele kroków. Istnieje 6 tabel kroków. Każda z tabel zawiera stosowane minimalne kroki w zależności od ceny zlecenia.

Tabela nr 8:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0005
0,1 < cena < 0,2 0,001
0,2 < cena < 0,5 0,002
0,5 < cena < 1 0,005
1 < cena < 2 0,01
2 < cena < 5 0,02
5 < cena < 10 0,05
10 < cena < 20 0,1
20 < cena < 50 0,2
50 < cena < 100 0,5
100 < cena < 200 1
200 < cena < 500 2
500 < cena < 1 000 5
1 000 < cena < 2 000 10
2 000 < cena < 5 000 20
5 000 < cena < 10 000 50
10 000 < cena < 20 000 100
20 000 < cena < 50 000 200
50 000 < cena 500

Tabela nr 9:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0002
0,1 < cena < 0,2 0,0005
0,2 < cena < 0,5 0,001
0,5 < cena < 1 0,002
1 < cena < 2 0,005
2 < cena < 50,01
5 < cena < 100,02
10 < cena < 200,05
20 < cena < 500,1
50 < cena < 1000,2
100 < cena < 2000,5
200 < cena < 5001
500 < cena < 1 0002
1 000 < cena < 2 0005
2 000 < cena < 5 00010
5 000 < cena < 10 00020
10 000 < cena < 20 00050
20 000 < cena < 50 000100
50 000 < cena200

 Tabela nr 10:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0002
0,2 < cena < 0,5 0,0005
0,5 < cena < 1 0,001
1 < cena < 2 0,002
2 < cena < 5 0,005
5 < cena < 100,01
10 < cena < 200,02
20 < cena < 500,05
50 < cena < 1000,1
100 < cena < 2000,2
200 < cena < 5000,5
500 < cena < 1 0001
1 000 < cena < 2 0002
2 000 < cena < 5 0005
5 000 < cena < 10 00010
10 000 < cena < 20 00020
20 000 < cena < 50 00050
50 000 < cena100

Tabela nr 11:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0002
0,5 < cena < 1 0,0005
1 < cena < 2 0,001
2 < cena < 5 0,002
5 < cena < 10 0,005
10 < cena < 200,01
20 < cena < 500,02
50 < cena < 1000,05
100 < cena < 2000,1
200 < cena < 5000,2
500 < cena < 1 0000,5
1 000 < cena < 2 0001
2 000 < cena < 5 0002
5 000 < cena < 10 0005
10 000 < cena < 20 00010
20 000 < cena < 50 00020
cena < 50 00050

Tabela nr 12:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0002
1 < cena < 2 0,0005
2 < cena < 5 0,001
5 < cena < 10 0,002
10 < cena < 20 0,005
20 < cena < 500,01
50 < cena < 1000,02
100 < cena < 2000,05
200 < cena < 5000,1
500 < cena < 1 0000,2
1 000 < cena < 2 0000,5
2 000 < cena < 5 0001
5 000 < cena < 10 0002
10 000 < cena < 20 0005
20 000 < cena < 50 00010
cena < 50 00020

Tabela nr 13:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0001
1 < cena < 2 0,0002
2 < cena < 5 0,0005
5 < cena < 10 0,001
10 < cena < 20 0,002
20 < cena < 50 0,005
50 < cena < 1000,01
100 < cena < 2000,02
200 < cena < 5000,05
500 < cena < 1 0000,1
1 000 < cena < 2 0000,2
2 000 < cena < 5 0000,5
5 000 < cena < 10 0001
10 000 < cena < 20 0002
20 000 < cena < 50 0005
cena < 50 00010

Zarząd giełdy ogłasza dla każdej firmy, którą tabelę należy stosować dla danego przedsiębiorstwa. Decyzja jest podejmowana na podstawie płynności akcji. Przez płynność rozumiemy tu ilość akcji, jakie zmieniają właściciela średnio w danym okresie czasu.

Prześledźmy przykład. Załóżmy, że akcje naszego przedsiębiorstwa są notowane w oparciu o tabelę nr 6. Zatem dozwolone są wszystkie ceny od 0 do 100 zł z krokiem notowania 1 grosz, następnie pomiędzy 100 zł, a 200 zł krok notowań to 2 grosze, zatem dostępne ceny to 100,02 zł, 100,04 zł, itd... Dalej pomiędzy 200 zł a 500 zł, dostępne są ceny 200 zł, 200,05 zł, 200,10 zł, itd.
Uwaga: Zlecenie musi opiewać tylko na dozwolone kwoty. Zlecenia opiewające na inne kwoty są automatycznie odrzucane.

V. Lista alertów

Lista alertów, to lista firm notowanych na GPW, które zarząd giełdy uznał za najbardziej ryzykowne. Lista powstaje po to, aby ostrzec inwestorów przed ryzykownym inwestycjami.
Aktualna lista alertów jest dostępna pod adresem: https://www.gpw.pl/lista-alertow
Warto się upewnić przed inwestycją, czy dana firma nie znajduje się na tej liście. Dodatkową karą dla firm umieszczonych na liście jest wykluczenie ich z systemu notowań ciągłych. Ich notowania odbywają się w systemie notowań jednolitych.

VI. Indeksy giełdowe

Istnieje co najmniej kilkanaście indeksów giełdowych, czyli wskaźników obejmujących zarobki inwestorów w akcje wielu firm.
Podstawowym indeksem GPW jest indeks WIG. Indeks ten grupuje wszystkie spółki giełdowe spełniające minimalne kryteria co do procentu i wartości akcji w wolnym obrocie na GPW. Wpływ jednej spółki na WIG nie może przekroczyć 10%, a udział jednego sektora w indeksie nie może być większy niż 30%. Ewentualna modyfikacja składu indeksu WIG przeprowadzana jest cztery razy do roku (trzeci piątek marca, czerwca, września, grudnia). WIG jest indeksem dochodowym, czyli poza zmianami cen akcji obejmuje także zyski z dywidend i praw poboru.

Indeks WIG jest uzupełniany o trzy indeksy odwzorowujące największe i najpłynniejsze spółki na giełdzie:
  • WIG20 - indeks 20 największych spółek giełdy,
  • mWIG40 - indeks grupujący kolejnych 40 spółek,
  • sWIG80 - indeks grupujący kolejnych 80 spółek. 
Obok WIG20, od jakiegoś czasu funkcjonuje WIG30, który grupuje 30 największych spółek giełdy.
Wszystkie te indeksy są indeksami cenowymi obejmującymi jedynie zmiany cen akcji, bez uwzględniania zysków z dywidend i praw poboru.

Obok głównych indeksów GPW publikuje także indeksy sektorowe jak: WIG-BANKI, WIG-BUDOW, WIG-CHEMIA, itd.. Indeksy sektorowe grupują spółki giełdowe danego sektora.

VII. Typy zleceń


W systemie UTP stosowanym przez GPW istnieje kilka typów zleceń dla akcji. Omówię je po kolei:

1. Limit

Przedstawiając arkusz zleceń, ująłem w nim zlecenia kupna i sprzedaży po określonej cenie. Tego typy zlecenia nazwa się zleceniem typu "limit", gdyż zawierają określony limit najwyższej ceny za jaką kupujący chce coś kupić, lub najniższą cenę za jaką sprzedający chce coś sprzedać.


2. PKC - zlecenie Po Każdej Cenie.

Zlecenie PCK oznacza, że inwestor składający chce sprzedać/kupić akcje po dowolnej cenie wynikającej z bieżącego arkusza zleceń.
Wróćmy jeszcze raz do naszego arkusza zleceń, zobaczmy jak działa w nim zlecenie PKC. Wyobraźmy sobie że wpływa zlecenie sprzedaży 6100 akcji po cenie PKC.

Tabela przed wpłynięciem zlecenia wygląda tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001000191,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,002141

Zlecenie zostanie zrealizowane, transakcja obejmie 1000 akcji po 89 zł, oraz 5050 akcji po 83 zł i 50 akcji po 80 zł. Arkusz zleceń po zrealizowaniu zlecenia będzie wyglądać tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
80,00150191,0030704
76,00676293,003302
97,0014002
99,002141



3. PCR - zlecenie Po Cenie Rynkowej.

Takie zlecenie służy do tego, aby dokonać transakcji po cenie rynkowej. Przez cenę rynkową rozumiemy cenę po jakiej została zawarta ostatnia transakcja. Nie zrealizowane od razu zlecenie PCR lub jego część zostaje wpisane do arkusza jako zwykłe zlecenie limit z ceną ostatniej transakcji.
Zlecenie PCR wchodzące w arkusz w ramach  fixing zachowuje się tak samo jak zlecenie PCK.


4. PEG - zlecenie ze zmiennym limitem realizacji.

Zlecenie PEG służy do tego aby dokonać transakcji po najlepszej cenie dostępnej w arkuszu. Przy czym wraz ze zmianą arkusza jest ono automatyczne zmieniane.

Przykład:
Znów mamy pierwotny arkusz zleceń do którego wpływa do niego zlecenie PEG nabycia 100 akcji.
W chwili jego złożenia najlepsza cena kupna to 89 zł, to zlecenie to zostanie wpisane z tą kwotą. Nasze zlecenie jest drugim w kolejności realizacji w cenie 89 zł. Arkusz wygląda następująco:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001100291,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,00214

Po chwili napływa zlecenie od innego inwestora, który zlecił kupno 50 akcji po cenie 90 zł. Zatem zostanie ono dopisane na pierwszą pozycję przed zleceniami kupna po 89 zł. Czyli arkusz będzie wyglądał tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,0050191,0030704
89,001100293,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Ponieważ nasze zlecenie jest zleceniem kupna PEG, automatycznie zmieni swoją cenę. Nowa cena zostanie ustalona tak, aby dostosować ją do najlepszej ceny kupna. Zlecenie PEG zostanie ostatnim  w kolejności do realizacji zleceń kupna po 90 zł. Zatem arkusz zleceń będzie wyglądać tak:
KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,00150291,0030704
89,001000193,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Jeśli zlecenie na 50 akcji zostało by zrealizowane to zlecenie PEG znów zmieni swoją cenę. Nowa cenę będzie 89,00 zł, gdyż to jest nowa najlepsza cena kupna. Tak samo jeśli znów by wpadło zlecenie kupna dajmy na to po 90,50 zł, zlecenie PEG także dostosuje do niego cenę.

Jeśli zlecenie PEG zostanie w części zrealizowane, staje się zwykłym zleceniem z limitem. Przy czym cena w zleceniu limit to cena jej częściowej realizacji.

VIII. Opcje dotyczące dat ważności zleceń

  • WLA - Zlecenie Wykonań lub Anuluj. Zlecenie jest albo od razu realizowane w całości, albo od razu zostanie anulowane.
  • WIA - Zlecenie Wykonaj i Anuluj. Zlecenie jest ważne do momentu zawarcia przy jego pomoc transakcji (jednej lub wielu jednoczesnych). Pozostała niezrealizowana część jest anulowana.
  • WNF - Zlecenie Ważne na Fixing. Zlecenie zostanie ujawnione dopiero w najbliższym fixingu (na otwarcie, zamknięcie, lub równoważenie). Zlecenie takie będzie miało priorytet zgodny z czasem wpłynięcia.
  • WNZ - Zlecenie Ważne na Zamknięcie. Podobne do WNF, ale ujawniane tylko na zamknięcie. 
  • WDC - Zlecenie Ważne do określonego Czasu. Zlecenie jest ważne do chwili określonej w parametrze czasu, przy czym nie dłużej niż do końca danej sesji. Czas ważności podaje się tu z dokładnością do sekundy. 
  • WDA - Zlecenie Ważne do Anulowania. Zlecenie ważne bezterminowo do jego całkowitej realizacji lub anulowania. Zlecenie nie może być ważne dłużej niż 365 dni.
  • WDD - Zlecenie ważne do podanego dnia. Zlecenie ważne do podanego dnia, lecz nie dłużej niż 365 dni.
  • D, Dzień- Zlecenie ważne do końca sesji w dniu jego zlecenia.

IX. Inne dodatkowe możliwe opcje dla zleceń 

  1. Limit aktywacji. Zlecenie ujawniane dopiero po zawarciu transakcji o cenie określonej w limicie aktywacji. 
  2. MWW czy też Liczba minimalna realizacji. Zlecenie z określonym limitem minimalnej realizacji. Zlecenie może być zrealizowane częściowo, tylko w sytuacji gdy realizacja obejmuje większą liczbę akcji niż limit MWW. Pozostała część staje się zwykłym zleceniem bez tej opcji.
  3. WUJ. Zlecenie z warunkiem wielkości ujawnianej.  Zlecenie tego typu ma dodatkowy parametr określający ilość ujawnioną. Parametr ten nie może być mniejszy niż 10 akcji. Wartość zlecenia z warunkiem WUJ w chwili złożenia zlecenia na giełdę nie może być mniejsza niż 50 tyś zł dla akcji. Opcja ta umożliwia ukrycie wielkości zlecenia. Zlecenie dla innych uczestników będzie wyglądało jako zlecenie o rozmiarze WUJ. Pozostała część będzie tworzyć zlecenie o wielkości ujawnianej. Po każdej realizacji jest tworzone nowe zlecenie o wielkości WUJ, aż do realizacji całego dużego zlecenia.

X. Fixing

Fixing czyli moment w który następuje wyznaczenie ceny otwarcia, lub zamknięcia. Fixing realizowany jest w oparciu o arkusz zleceń do którego przez pewien czas spływały zlecenia.

Kurs otwarcia jest określany na takim poziomie, aby zrealizować w całości (kryterium równowagi):
  • wszystkie zlecenia kupna z limitem ceny wyższym od tego kursu,
  • wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem ceny niższym od tego kursu.
Dodatkowo przy ustalaniu kursu stosuje się kolejno 3 zasady:
  1. Maksymalizacji wolumenu obrotu.
  2. Minimalizacji różnicy między liczbą akcji w zleceniach sprzedaży i zleceniach kupna możliwych do zrealizowania po określonym kursie,
  3. Minimalizacji różnicy między kursem określanym a kursem odniesienia.
Czasem już pierwsza zasada wystarcza. Czasem potrzebne  kolejne zasady.

Przykład fixingu w którym potrzebne są 3 zasady.

W arkuszu zleceń zebrano następujące zlecenia:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
PKC101PKC51
PCR251PCR251
1015399151
10151

Kurs odniesienia dla akcji to 100 zł, krok notowania to 1 zł.

Prześledźmy trzy zasady w kolejności ich stosowania:
1) Maksymalizacja obrotu. Największy obrót będzie przy kursie 99 zł, 100 zł, 101 zł. Przy każdej z tych cen obrót wyniesie 40 sztuk akcji. Kupujący który wystawił akcje po 101 zł, zaakceptuje także niższą cenę np 99 zł, 100 zł i 101 zł. Zaś kupujący z zleceniami PKC i PCR akceptują każdą wyznaczoną cenę. Podobnie Sprzedający z zleceniami PKC i PCR. Z kolei sprzedający z zleceniem za 99 zł również zaakceptuje cenę wyższą, czyli 100 zł czy 101 zł.

2) Przechodzimy do drugiej zasady. Nadwyżka między kupnem a sprzedażą jest najmniejsza przy cenach 99 zł i 100 zł. Wynosi wtedy 5 sztuk. Zaś dla ceny 101 zł nadwyżka wynosi 10 sztuk.
Przy kursie 99 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 100 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 101 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15+5 = 45 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 10 szt.
Zatem cena 101 zł odpada.

3) Przechodzimy do zasady trzeciej. Z kursów  99 zł i 100 zł najbliższy kursowi odniesienia (100 zł), jest kurs 100 zł. W tym miejscu sprawdzamy czy ten kurs spełnia kryterium równowagi. Kurs 100 zł, nie jest kursem równowagi, gdyż nie wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem 99 zł zostałyby zrealizowane. Oznacza to, że istnieje zlecenie sprzedaży nie zrealizowane w całości którego cena byłaby niższa niż kurs otwarcia.
Ostatecznie za kurs otwarcia zostanie przyjęty kurs 99 zł, który jest kursem równowagi.

XI. Widełki dynamiczne i statyczne dla notowań ciągłych

System notowań ciągłych przewiduje dwa typy ograniczeń utrudniających zbyt gwałtowny wzrost lub spadek cen akcji w krótkim okresie czasu. Wyróżniamy dwa typy ograniczeń dotyczących wahania się ceny:
  • widełki dynamiczne (węższe) - odnoszą się do możliwego wahania się ceny w ramach realizacji pojedynczego zlecenia. Ceną odniesienia jest cena poprzedniej transakcji.
  • widełki statyczne (szersze) - odnoszące się do możliwego wahania się ceny w trakcie całej sesji giełdowej. Ceną odniesienia jest kurs otwarcia.

Widełki dynamiczne:

Widełki dynamiczne na GPW są wynoszą:
  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 3,5% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie, które oznacza przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,14 jednostki waluty notowania.
    • 6,50% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,15 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie, które oznacza przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 1,5.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 10% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się przepisy amerykańskiego prawa papierów wartościowych - stosuje się jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Widełki dynamiczne mogą ulec rozszerzeniu w oparciu o podany powyżej mnożnik.

Widełki statyczne:

  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie, oznaczające odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia, które to przekroczenie wywołało.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie, oznaczające odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie, oznaczające  odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 30% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się przepisy amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Równoważenie wywołane przekroczeniem widełek czy to statycznych czy dynamicznych wyznacza nowy kurs odniesienia oraz nowe widełki statyczne i dynamiczne.

XII. Widełki statyczne dla notowań jednolitych

W systemie notowań jednolitych występują jedynie widełki statyczne:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie.


XIII. Równoważenie rynku

Równoważnie jest procesem, który może zajść w trakcie notowań gdy :
  • wyznaczony kurs wykracza poza wyznaczone widełki,
  • do arkusza wprowadzono zlecenie PKC lub PCR, które nie mogło zostać zrealizowane w całości.
W takiej sytuacji giełda automatycznie zawiesza notowania, następuje równoważenie.
Równoważnie odbywa się na tych samych zasadach co fixing. W tym okresie inwestorzy mogą zmienić swoje zlecenia, dodać nowe. Na bieżąco podawany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO).
Po zakończeniu fazy równoważenia dochodzi do wyznaczenia nowego kursu i nowych widełek statycznych.
Jeśli pomimo fazy równoważenia nie udało się wyznaczyć nowej ceny TKO, giełda ogłasza tak zwany kurs nietransakcyjny.
Mechanizm równoważenia ma za zadanie chronić papiery przed zbyt dużymi zmianami cen w zbyt krótkim okresie czasie. Innymi słowy, aby dać inwestorom czas na zapoznanie się z sytuacją i weryfikację własnych zleceń.

XIV. Inne ograniczenia dla zleceń maklerskich

Giełda wyznacza także dodatkowe ograniczenia na:
  • Wielkość zlecenia - wartość zlecenie - Maksymalnie 1 mln zł dla akcji wchodzących w WIG20. Maksymalnie 0,5 mln dla pozostałych akcji,
  • Wielkość zlecenia - wolumen zlecenia - Maksymalnie 2% instrumentów finansowych wprowadzonych do obrotu giełdowego i oznaczonych tym samym kodem ISIN. W przypadku gdy 2% tych instrumentów stanowi mniej niż 1.000.000 instrumentów – nie więcej niż 1.000.000 instrumentów.
  • Maksymalne i minimalne wartości dla limitów cen - muszą mieścić się w przedziale wyznaczanym przez widełki statyczne.

Możliwość łączenia typów zleceń maklerskich z poszczególnymi warunkami dodatkowymi i okresami ważności w systemie UTP

Nie wszystkie możliwe opcje dla zleceń maklerskich można łączyć ze sobą. Niektóre z nich ze względu na swoją logikę wykluczają się wzajemnie.

Poniżej przedstawiam tabelę z informacją na temat możliwych połączeń:

Limit PCR PCK PEG
Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych
WIA - 1 TAK 1 TAK 1 TAK 6 6
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
WLA - 2 TAK 2 TAK 2 TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
D, WDD, WDA, WDC - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 8 TAK
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 5 5
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 4 4
WNF, WNZ - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 6 6

Objaśniania:
  • TAK - kombinacja warunków jest dozwolona w ramach danej fazy.
  • 1 - Zlecenia WIA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 2 - Zlecenia WLA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 3 - Zlecenia MWW nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 4 - Warunek WUJ nie jest dozwolony dla zleceń PCK, PCR, PEG.
  • 5 - Warunek minimalnej wielkości wykonania MWW nie jest dozwolony dla zleceń PKC i PEG.
  • 6 - Oznaczenia WIA, WLA, WNF i WNZ nie są dozwolone dla zleceń PEG.
  • 7 - Warunek minimalnego wykonania WWW nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WLA, WNF i WNZ.
  • 8 - Zlecenia PEG nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 9 - Warunek wielkości ujawnianej (WUJ) nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WIA i WLA.
UWAGA: Dla Fazy równoważenia i Fazy przed zamknięciem stosuje się te same zasady co dla Fazy przed otwarciem.

4 stycznia 2019

15 Akcje czy fundusze akcyjne

Tablet z wyświetlonymi wykresami
Zródło: https://www.pexels.com/

Inwestowanie na giełdzie. Co wybrać akcje czy fundusz akcyjny?

Uważam, że bezpośrednie inwestowanie na giełdzie to lepsze rozwiązanie, niż kupno funduszu inwestycyjnego, ze względu na:
  1. Opłaty,
  2. Dostępną wiedzę umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu,
  3. Efektywność funduszy konta efektywność rynku akcji.

1. Opłaty.

Porównajmy opłaty związane inwestycją w akcje i w fundusz akcyjny.

Rodzaj opłaty Inwestycja w akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Kupno Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć nawet 0,13%  Zwykle 4% jednorazowo. Czasem 2% przy kupnie i 2% przy sprzedaży. Choć istnieją wyjątki, że opłaty te wynoszą 0%
Sprzedaż Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć do nawet 0,13%
Zarządzanie/Obsługa 0% - z dokładnością do Twojego czasu Zwykle 4% rocznie

Zauważyć można, że fundusze są zwyczajnie drogie w utrzymaniu.

3 stycznia 2018 r. weszło w życie rozporządzenie ministra finansów w zakresie maksymalnych opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, które trochę reguluję kwestie wspominanych opłat.

Więcej o kosztach inwestowania w akcje przeczytasz w rankingu najtańszych rachunków maklerskich.

2. Podjęcie przemyślanej decyzji w stosunku do akcji czy funduszu.

W jaki sposób wybrać akcję lub fundusz? By móc odpowiedzieć na to pytanie musimy porównać jakimi danymi dysponujemy w obu sytuacjach:

Rodzaj danych Inwestycja akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Dostępność danych historycznych na temat wycen Pełna Pełna
Dostępność danych dotyczących powodów dlaczego wycena wynosi tyle ile wynosi Częściowa, są dostępne historyczne dane finansowe firm, można prześledzić sytuację firmy, branż, giełdy, gospodarki Fundusze nie publikują pełnych danych na temat posiadanych akcji
Dostępność danych mogących być podstawą do estymacji przyszłych cen W większości przypadków znane są strategie, plany inwestycyjne firm, można je podać weryfikacji oraz ocenie Właściwie brak, prospekt dostarcza jedynie bardzo ogólnych informacji na temat działania funduszu
Dane bieżące Firmy mają obowiązek informować w oficjalnych komunikatach o każdym istotnym zdarzeniu biznesowym. Reguły są bardzo precyzyjne. Przewidziano kary za ich nie stosowanie Przekazywane są jedynie minimalne dane, np. w zakresie przekraczania określonych progów udziałów w danym przedsiębiorstwie (np. próg 5%)

Jak dla mnie kupowanie funduszu akcyjnego to kupowanie kota w worku. Właściwie nie wiemy co kupujemy. Można inwestować w akcje na ślepo ale to nie inwestowanie, a loteria. Inwestując w akcje jest nieporównywanie lepsze niż inwestowanie w fundusz, choć wymaga dużo więcej czasu.

3. Efektywność funduszy vs rynek

Sprawdźmy zatem jak radzą sobie fundusze versus rynek.

Przyjmijmy 3 letni okres inwestycji. 3 grudnia 2018r. ndeks WIG zakończył dzień na poziomie 59 176,60 pkt. 3 lata temu w dniu 3 grudnia 2015r. Indeks WIG zakończył dzień na poziomie 46 693,09 pkt. Przez 3 lata indeks WIG wzrósł o 26,735%. Ile zatem w tym samym okresie wzrosły fundusze?

Posłużę się tu zewnętrznym wsparciem. Poniżej załączam tablę zaczerpniętą z portalu analizy.pl. Ograniczyłem listę do uniwersalnych funduszy akcyjnych działających w Polsce. Posortowałem także listę po wielkości zwrotu za ostatnie 36 miesięcy. Zrzut wykonałem po zamknięciu sesji giełdowej w dniu 3 grudnia.

Tabela z wynikami funduszy inwestycyjnych inwestujących w akcje
Źródło: https://www.analizy.pl/

Na rynku działa 49 funduszy, które istnieją od co najmniej 36 miesięcy. Dokładnie zero, przebiło rynek (to jest zarobiło więcej niż średnio zarobił rynek). Czyli wszystkie fundusze zarobiły w tym okresie mniej niż ślepa inwestycja w indeks. Ba jest jeszcze gorzej. Gdy rynek wzrósł o ponad 26%, to w tym samym czasie aż 16 z 49 funduszy przyniosło swoim inwestorom straty!!! Jedna trzecia funduszy przyniosła swoim inwestorom straty, podczas gdy giełda w tym czasie wzrosła średnio o 26%!

Jak to możliwe? Cóż, na to pytanie nie znam dokładnej odpowiedzi. Oczywiście nie może być tak, że wszyscy inwestorzy są lepsi niż rynek, to jest nie możliwe, ale profesjonaliści pracujący w funduszach powinni, ale niestety fundusze akcji to tacy słabsi przeciętniacy na tle rynku. Jednym z podstawowych czynników są tu absurdalnie wysokie opłaty za zarządzanie. Przecież przez te 3 lata każdy z tych funduszy pobrał swoje wynagrodzenie, nie ważne czy przyniósł swoim inwestorom zysk czy stratę. Jak widzisz fundusz najpierw pobiera ze środków opłatę dla siebie, zawsze zarabia.

Podsumowanie: akcje czy fundusz akcyjny?

Fundusze są:
  • Bardzo drogie - opłaty za zarządzanie dosłownie zjadają twoje pieniądze,
  • Właściwie kupujesz kota w worku,
  • Osiągają beznadziejne wyniki, że nawet najlepsze są poniżej średniej rynku.
Może to tylko ja i moje poglądy. Wcale nie muszę się znać najlepiej. Posłuchajmy co na temat funduszy giełdowych, mówi i myśli, ktoś bardziej doświadczony:
"Podczas kiedy inwestorzy na Wall Street pobierają sowite opłaty za zarządzanie bilionami dolarów, zwykle to właśnie oni osiągają najlepsze zyski, nie ich klienci" - Warren Buffet
Cóż Wall Street nie jest tu wyjątkiem, na GPW w Polsce jest dokładnie tak samo.

Jest jeszcze alternatywa, jeśli całkowicie nie masz czasu na zajmowanie się samemu giełdą. Rozwiązaniem jest zakup fundusz typu ETF. Tego typu fundusze obierają minimalne opłaty za zarządzanie (rzędu np 0,5%). Dodatkowo nie starają się być mądrzejsze niż rynek, one wiernie odwzorowują wybrany indeks. Czyli kupują dokładnie tyle akcji jakie składają się na dany indeks giełdowy. Dzięki temu wycena funduszu ETF rośnie lub spada dokładnie jak indeks giełdowy. Taki fundusz zapewnia zarobek/stratę na poziomie średniej rynku. Czyli taki prosty ETF na indeks WIG za ostatnie 3 lata przebiłby wszystkie fundusze zarządzane przez specjalistów. O funduszach typu ETF i ich dostępności w Polsce pojawi się osobny post w przyszłości.

12 grudnia 2018

10 Które akcje wybrać - czym jest strategia inwestycyjna

Podejmowanie decyzji biznesowej
Źródło: https://www.pexels.com/
“Inwestowanie powinno być raczej jak oglądanie schnącej farby lub rosnącej trawy. Jeśli chcesz emocji, weź 800 dolarów i ruszaj do Las Vegas.” – Paul Samuelson

Chce inwestować w akcje, ale w które?

Dlaczego akcje, skoro  można przecież wybrać inne instrumenty finansowe jakie oferuje giełda. Piszę o akcjach bo się na nich znam.
Warto także opowiedzieć o funduszach inwestycyjnych, opowiadam o nich w poście: Akcje czy fundusze akcyjne?

Zatem jakie wybrać akcje? Na GPW w dniu 30 listopada 2018 jest notowanych 467 spółek. Kolejnych 387 spółek jest notowanych na rynku NewConnect. NewConnect najogólniej mówiąc, to wydzielona część giełdy dla mniejszych spółek. W sumie spółek jest tyle, że nie da się już wszystkich ogarnąć.
Trzeba znaleźć jakieś "sito" i przesiać ten gąszcz, aby wybrać z niego perełki. A gdy już wiemy, które firmy to perełki to trzeba się zastanowić czy kupić je po obecnej cenie. Strategia inwestycja odpowiada na wszystkie z tych pytań.
W tym poście chcę Cię zaprosić do lektury dalszych postów, w których będę omawiać strategie inwestycyjne znanych inwestorów giełdowych.

Strategie inwestycje wybranych znanych inwestorów

Opowiem krótko o strategiach inwestycyjnych takich inwestorów jak:
  1. Peter Lynch,
  2. Benjamin Graham,
  3. Warren Buffet,
  4. John Neff,
  5. Joel Greenblatt.

11 grudnia 2018

9 Jak rozpocząć inwestycje w akcje


Tabala z danymi z giełdy
Źródło: https://www.pexels.com/

Chce inwestować na giełdzie w akcje, co zrobić?


Był taki moment kiedy podjąłem decyzję, że chce zostać inwestorem i chce zainwestować na giełdzie. Wtedy zacząłem się zastanawiać jak to konkretnie zrobić. Poniżej odpowiadam na to pytanie.

Przygoda zaczyna się od założenia rachunku maklerskiego. Taki rachunek możesz założyć w dowolnym domu (biurze) maklerskim. Większość z nich działa jako część banku (choć ze względów prawnych są to wydzielone spółki). Nie mniej jest duża szansa, że Twój bank prowadzi także dom maklerski. Takie rozwiązanie jest stosunkowo wygodne, choć nie zawsze najtańsze. Rachunek taki będzie niejako skojarzony z Twoim kontem osobistym. Rachunek maklerski można obsługiwać na wiele sposobów przez telefon, fax, osobiście lub samodzielnie przez serwis www.
Uwaga: zdecydowana większość biur liczy sobie dużo wyższe prowizje za obsługę osobistą lub telefoniczną. Niektóre banki wręcz połączyły strony www bankowości internetowej z stroną internetową rachunku maklerskiego, dzięki czemu nie ma np konieczności podwójnego logowania, ani pamiętania dwóch oddzielnych loginów i haseł, itp.

Zakładanie rachunku maklerskiego

Zatem jedna droga to wybranie się do swojego banku, albo rozejrzenie w bankowości internetowej. Całkiem możliwe, że założenie rachunku maklerskiego uda się załatwić w całości online.
Druga droga to przeglądnięcie ofert innych banków (biur maklerskich czy domów maklerskich). Warto zwrócić uwagę na opłaty. Jako osoba która chce głównie kupować i sprzedawać akcje, powinniśmy skupić się na paru podstawowych opłatach:

  • Opłata za założenie czy otworzenie rachunku maklerskiego (płatna na start). Standardem jest opłata w wysokości 0 zł.
  • Opłata za dostęp do notowań ciągłych. Standardem jest brak opłat za dostęp do 1 najlepszej oferty.
  • Opłata za prowadzenie rachunku maklerskiego (płatna miesięcznie lub rocznie). Standardem jest opłata rzędu 0-200 zł rocznie. Można spotkać zapisy że nie jest pobierana przy wykonaniu iluś tam transakcji (np jednej na rok).
  • Prowizje od transakcji. Standardem jest 0,39% wartości transakcji. Przy czym minimalna kwota prowizji wynosi około 5 zł. Można znaleźć też takie oferty gdzie procent wynosi 0,29% czy nawet 0,13%. 
Bez większego problemu powinieneś znaleźć biuro, które nie pobiera opłaty za założenie, prowadzanie rachunku i jedną najlepszą ofertę. Jednocześnie pobierając prowizję zgodną z opisanym standardem.
Jeśli Twój bank pobiera wyższe opłaty, to zalecam poszukać innego tutaj: Analiza ofert rachunków maklerskich.

Obliczanie prowizji od zlecenia maklerskiego - jak to się liczy?

Warto, abyśmy przeliczyli jakiś przykład z prowizją, aby zrozumieć jak jest ona naliczana. Weźmy prosty przykład: mamy budżet na inwestycję 2000 zł. Chcemy kupić akcje firmy X. Jedna akcja firmy X kosztuje 50 zł.
Ile zatem możemy kupić akcji firmy X?  Ile wyniesie prowizja jeśli wynosi 0,39% i min 5 zł?
Łatwo policzyć, że możemy kupić 39 akcji firmy X za łącznie 1950 zł. Prowizja od transakcji o wartości 1950 zł wyniesie 0,39% * 1950 zł = 7,60 zł.
Staliśmy się właścicielami 39 akcji firmy X (akcje kosztowały 1950 zł, a prowizja biura 7,6 zł), z naszego rachunku maklerskiego pobrano 1957,60 zł.

Teraz podliczmy co się stanie, gdy sprzedamy te akcje, przyjmując, że inwestycja się powiodła. Akcje firmy X po pewnym czasie kosztują 60 zł.
Zatem wartość transakcji wyniesie: 60 zł/akcje * 39 akcji = 2340 zł. Prowizja od tej transakcji wyniesie: 0,39%*2340 zł = 9,13 zł.
Tym samym do naszego rachunku zostanie dopisane 2340 zł - 9,13 zł = 2330,87 zł. Jednocześnie zniknie zapis o 39 akcjach firmy X.

Obliczanie zysku i podatku od inwestycji kapitałowej

Podliczmy więc zysk i podatek jaki trzeba zapłacić.
Zyskiem jest: 2340 zł - 1950 zł = 390 zł.
Dodatkowym kosztem są prowizje dla biura maklerskiego w wysokości: 7,60 zł + 9,13 zł = 16,73 zł.
Zatem zysk do opodatkowania to: 390 zł - 16,73 zł = 373,27 zł.
Obecnie obowiązująca stawka podatku od zysków kapitałowych to 19%.
Zatem podatek wyniesie: 19% * 373,27 zł = 70,92 zł.
Zysk netto wynosi: 373,27 zł - 70,92 zł = 302,35 zł.

Jeśli dokonałeś paru zakupów i paru sprzedaży po różnych cenach, w takim wypadku obowiązuje metoda FIFO - First In, First Out. Czyli jeśli sprzedajesz akcje to Urząd Skarbowy uznaje, że sprzedałeś te które nabyłeś najwcześniej.

UWAGA:. Biura nie pobierają tego podatku automatycznie, jak np to robią banki w przypadku lokat. Podatek trzeba zapłacić przed 1 maja po zakończaniu roku w którym dokonano sprzedaży akcji.

Rozliczanie podatku od zysków kapitałowych. Co to jest PIT-8C?

Biuro maklerskie po zakończeniu roku podatkowego wysyła każdemu posiadaczowi rachunku dokument PIT-8C. Jest to podsumowanie operacji wykonanych w przeciągu roku na potrzeby podatkowe.

PIT-8C to swego rodzaju brat bliźniak dokumentu PIT-11, który co rok każdy pracodawca ma obowiązek wysłać do każdego z pracowników.

Tak jak podstawie PIT-11 wypełniamy coroczny PIT-37 (lub PIT-37L lub PIT-38).
Tak na podstawie PIT-8C wypełniamy PIT-38.

Jest to formularz dotyczący zysków kapitałowych. W osobnym poście w przyszłości opiszę dokładnie jak to zrobić.

10 grudnia 2018

7 W co inwestować - który rodzaj inwestycji jest najlepszy

Osoba zastanawiająca się nad decyzją
Źródło: https://www.pexels.com/

To który rodzaj inwestycji wybrać?

Na sam początek trzeba, wyjaśnić, że pytanie postawione w temacie, to jakieś nieporozumienie.

To jak pytać kogoś jakie owoce są najlepsze, albo jaki kolor jest najładniejszy. Takie pytanie nie ma sensu, gdyż odpowiedź właściwie w całości zależy od opinii konkretnej osoby.

Autorzy wielu tekstów w sieci oraz znanych książek wprost piszą, że to ich rodzaj inwestycji jest najlepszy. W pełni zgadzam się z każdym z nich. Dla każdego z nich ten rodzaj inwestycji jest najlepszy, ponieważ na tym temacie się znają. Jednakże dla czytelnika nie koniecznie jest to najlepszy rodzaj inwestycji.

To tak jakbym ktoś chciał Ci powiedzieć, że banany to najlepsze owoce, bo:
  • sam kupuje codziennie banany,
  • jem banany każdego dnia,
  • nie mam żadnych problemów z żołądkiem,
  • czasami jem banany jak są jeszcze zielone, a czasem jak są już brązowe,
  • banany mają jeszcze wiele innych ważnych i pożytecznych cech,
  • a co najważniejsze banany od gruszek różnią się tym, że rosną w ciepłych krajach.
Rozumiem, że już mi wierzysz, że banany są najlepszymi owocami? Dokładnie tak samo jest z opowiadaniem o najlepszym rodzaju inwestycji. Oczywiście trochę przesadzam, ale tylko trochę.

Przykład inwestycji w nieruchomość

Wczoraj czytałem książkę: "Jak kupować nieruchomości poniżej ich wartości rynkowej" Marcina Marczaka. Autor stawia w niej tezę, że inwestowanie w nieruchomości jest lepszą inwestycją niż inwestowanie w akcje. Czyli takie" banany są lepsze od gruszek". Co gorsza autor uzasadnia tą tezę  tym, że akcje mogą stracić całkiem na wartości np w skutek upadłości firmy, a nieruchomość zawsze będzie coś warta. To oczywiście prawda, tylko że to jedynie pół prawda. Faktycznie firma może upaść np w skutek zadłużenia i wtedy twoje akcje najpewniej stracą całkowicie na wartości. Twoja strata wyniesie więc 100%. Tyle, że zadłużona nieruchomość może być jeszcze gorszą inwestycją. Bo co z tego, że nieruchomości zawsze są coś warte, jeśli w trudnej sytuacji możesz być zmuszony ją sprzedać poniżej wartości kredytu. Uzyskana kwota w wyniku sprzedaży nie pokryje całości zadłużenia. A twoja strata na tej inwestycji wyniesie wtedy nawet więcej niż 100%. Tracisz cały wkład własny i jeszcze na koniec zostaje Ci dług do spłacenia.

Kiedy zatem można powiedzieć, że dana inwestycja jest najlepsza

Może to jednak akcje są lepszą inwestycją? No nie, żadne z dwojga nie jest lepszą inwestycją. W pytaniu co jest lepszą inwestycją zawsze właściwą odpowiedzią jest: "To zależy". Pytanie ma sens tylko w dwóch sytuacjach:.
  1. Gdy mówimy o sytuacji porównywania dwóch inwestycji. Pierwsza dotyczy inwestycji w nieruchomość. Znamy tą nieruchomość, jej cenę, koszt remontu, wiemy za ile można ją sprzedać, czy wynająć. Znamy wszelkie opłaty, horyzont inwestycji. Druga zaś dotyczy inwestycji w akcje firmy X. Znamy firmę X, jej parametry finansowe, rentowność, dług, zyski, znamy jej historię, zarząd, innych akcjonariusz, branżę, otoczenie gospodarcze, wiemy jak firma się rozwija. Wreszcie znamy jej produkty, mamy wiedzę o ich cenach, jakości i innych istotnych czynnikach, znamy ryzyko działalności firmy, itd. Odpowiedz w takim wypadku będzie zależała od wyboru czynnika decydującego. Może nim być rentowność obu inwestycji w danym okresie albo ocena ryzyka obu inwestycji lub innych parametrów.
  2. Gdy mówimy o konkretnym inwestorze. Gdy inwestor z znanych nam względów wybiera jedne inwestycje od drugich. Inwestor, który skupia się w danym typie inwestycji zawsze będzie je zachwalał ponad inne.

Jakie inwestycja powinienem wybrać?

Sam musisz zdecydować które rodzaje inwestycji Ci bardziej odpowiadają. Musisz lubić to co robisz. Praca inwestora wymaga ogromnej wiedzy i wkładu czasu. Kiedy lubisz to co robisz łatwiej o motywację.

Na koniec mała przestroga. Nie ufaj nikomu kto mówi lub piszę, że proponowany przez niego typ inwestycji jest najlepszy. Tak jest najlepszy dla tej osoby, ale już nie koniecznie dla Ciebie.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny