Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Akcje. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Akcje. Pokaż wszystkie posty

10 stycznia 2019

16 System giełdowy stosowany przez GPW - UTP

Wykres giełdowy
Źródło: https://unsplash.com/
"Chciwość i strach mogą w każdej chwili spowodować twoją porażkę.
Powinieneś się kierować rozumem, a nie emocjami.
Inwestor, który z powodu zysków traci głowę, przypomina adwokata, zaczynającego obliczać swoje honorarium w trakcie trwania procesu.
Natomiast inwestor pokonany przez straty przypomina chirurga mdlejącego na widok krwi"
– Aleksander Elder

I Sesje giełdowe

Giełda jest czynna w każdy dzień roboczy, za wyjątkiem wybranych dni bez sesji, których listę można zobaczyć pod adresem: https://www.gpw.pl/szczegoly-sesji/

II Notowania

Giełda stosuje dwa podstawowe sposoby notowań:
  • notowania ciągłe,
  • notowania jednolite.


Notowania ciągłe

Notowania ciągłe



Wyjaśnienie dla kolejnych faz:.
  • Faza przed otwarciem to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza otwarcia to moment w którym giełda wylicza kurs otwarcia..
  • Faza notowań ciągłych to okres w którym można składać zlecenia. Kolejne zlecenia wchodzą do arkusza zleceń i jeśli mogą być wykonane są od razu wykonywane.
  • Faza przed zamkniecie to okres przyjmowania zleceń, nie są one realizowane są jedynie przyjmowane do arkusza zleceń.
  • Faza zamknięcia to moment w którym giełda wylicza kurs zamknięcia.
  • Faza dogrywki to moment w którym można dokonywać jeszcze transakcji ale tylko po kursie zamknięcia.


Notowania jednolite

Notowania jednolite

Jak widać notowania jednolite właściwie składają się z dwóch fixingów realizowanych o godzinie 11:00 i 15:00. Bo zamknięciu o godzinie 15:00 następuje jeszcze dogrywka trwająca 30 minut. Pozostały czas jest czasem na przyjmowanie zleceń od inwestorów. W systemie tym notowane są tylko wyjątkowe akcje, o czym dalej w rozdziale V Lista alertów.

III Arkusz zleceń

Arkusz zleceń prowadzony jest dla każdego instrumentu osobno. Zawiera on wszystkie zlecenia kupna i sprzedaży jakie wpłynęły na giełdę, a nie zostały zrealizowane. Poniżej przykład arkusza zleceń. Widać wyraźmy podziałem na część zleceń od kupujących i sprzedających.

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
89,00 1000 1 91,00 3070 4
83,00 5050 3 93,00 330 2
80,00 200 1 97,00 1400 2
75,00 676 2 99,00 214 1

Każda z części kupo i sprzedaż ma trzy kolumny:
  • Kurs - będący ceną za jaką inni uczestnicy chcą kupić lub sprzedać daną akcję.
  • Łączny wolumen - będący informacją o liczbie akcji jaką w danej chwili można kupić bądź sprzedać po danej cenie.
  • Ilość zleceń - to informacja o liczbie zleceń, które w sumie dają łączny wolumen.
Część kupno sortuje się od najwyższej ceny malejąco, zaś w części sprzedaj od ceny najniższej rosnąco. Takie ułożenie ułatwia śledzenie najlepszych ofert, po obu stronach teraz są pierwszymi w tabeli.

Na przykładzie widać, że wszyscy kupujący chcą kupić tajniej niż ktokolwiek chce sprzedać. Czyli żadna transakcja w tej chwili nie zachodzi, a giełda czeka na kolejne wpływające zlecenia.

Rozważmy teraz trzy przykłady w których wpływa nowe zlecenie:
1. Zlecenie kupna po cenie 90 zł, 100 akcji,
Ponieważ nowe zlecenie kupna ma niższą cenę niż pierwsze zlecenie sprzedaży to dalej nie dojdzie do tranzycji, zaś nowe zlecenie kupna zostanie dopisane do arkusza zleceń na pierwszym miejscu. Tym samym spychając pozostałe zlecenia na pozycję o jeden niższą. Arkusz będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 3070 4
89,00 1000 1 93,00 330 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

2. Zlecenie kupna po cenie 91 zł, 100 akcji.Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, z puli akacji na sprzedaż po cenie 91 zł zostanie sprzedanych 100 akcji, zmniejszając tą pulę do 2970 akcji.
W arkuszu były 4 zlecenia z ceną 91 zł. Do sprzedaży zostanie wybrane to które zostało złożone najwcześniej (najstarsze). Jeśli to zlecenie opiewało na mniej niż 100 akcji, to zostanie wybrane także kolejne najstarsze itd. Załóżmy, że to najstarsze zlecenie dotyczyło dokładnie na 100 akcji. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał jak niżej:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
90,00 100 1 91,00 2970 3
89,00 1000 1 93,00 30 2
83,00 5050 3 97,00 1400 2
80,00 200 1 99,00 214 1
75,00 676 2

3. Zlecenie kupna po cenie 94 zł, 5000 akcji.
Ponieważ nowe zlecenie jest w cenie pierwszego zlecenia sprzedaży dojdzie do transakcji, cała ta pula zostanie sprzedana. Następnie cała pula akcji wystawiona na sprzedaż po 93 zł także zostanie sprzedana. Zaś pozostała niezrealizowana część (1700 akcji) zostanie dopisana co arkusza Kupno. Zatem arkusz zleceń po transakcji będzie wyglądał tak:

Kupno Sprzedaż
Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń Kurs Łączny Wolumen Ilość zleceń
94,00 1700 1 97,00 1400 2
90,00 100 1 99,00 214 1
89,00 1000 1
83,00 5050 3
80,00 200 1
75,00 676 2

IV. Krok kursu notowań

Kroki notowań są wyznaczane w oparciu o tabele kroków. Istnieje 6 tabel kroków. Każda z tabel zawiera stosowane minimalne kroki w zależności o ceny zlecenia.

Tabela nr 8:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0005
0,1 < cena < 0,2 0,001
0,2 < cena < 0,5 0,002
0,5 < cena < 1 0,005
1 < cena < 2 0,01
2 < cena < 5 0,02
5 < cena < 10 0,05
10 < cena < 20 0,1
20 < cena < 50 0,2
50 < cena < 100 0,5
100 < cena < 200 1
200 < cena < 500 2
500 < cena < 1 000 5
1 000 < cena < 2 000 10
2 000 < cena < 5 000 20
5 000 < cena < 10 000 50
10 000 < cena < 20 000 100
20 000 < cena < 50 000 200
50 000 < cena 500

Tabela nr 9:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0002
0,1 < cena < 0,2 0,0005
0,2 < cena < 0,5 0,001
0,5 < cena < 1 0,002
1 < cena < 2 0,005
2 < cena < 50,01
5 < cena < 100,02
10 < cena < 200,05
20 < cena < 500,1
50 < cena < 1000,2
100 < cena < 2000,5
200 < cena < 5001
500 < cena < 1 0002
1 000 < cena < 2 0005
2 000 < cena < 5 00010
5 000 < cena < 10 00020
10 000 < cena < 20 00050
20 000 < cena < 50 000100
50 000 < cena200

 Tabela nr 10:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0002
0,2 < cena < 0,5 0,0005
0,5 < cena < 1 0,001
1 < cena < 2 0,002
2 < cena < 5 0,005
5 < cena < 100,01
10 < cena < 200,02
20 < cena < 500,05
50 < cena < 1000,1
100 < cena < 2000,2
200 < cena < 5000,5
500 < cena < 1 0001
1 000 < cena < 2 0002
2 000 < cena < 5 0005
5 000 < cena < 10 00010
10 000 < cena < 20 00020
20 000 < cena < 50 00050
50 000 < cena100

Tabela nr 11:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0002
0,5 < cena < 1 0,0005
1 < cena < 2 0,001
2 < cena < 5 0,002
5 < cena < 10 0,005
10 < cena < 200,01
20 < cena < 500,02
50 < cena < 1000,05
100 < cena < 2000,1
200 < cena < 5000,2
500 < cena < 1 0000,5
1 000 < cena < 2 0001
2 000 < cena < 5 0002
5 000 < cena < 10 0005
10 000 < cena < 20 00010
20 000 < cena < 50 00020
cena < 50 00050

Tabela nr 12:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0002
1 < cena < 2 0,0005
2 < cena < 5 0,001
5 < cena < 10 0,002
10 < cena < 20 0,005
20 < cena < 500,01
50 < cena < 1000,02
100 < cena < 2000,05
200 < cena < 5000,1
500 < cena < 1 0000,2
1 000 < cena < 2 0000,5
2 000 < cena < 5 0001
5 000 < cena < 10 0002
10 000 < cena < 20 0005
20 000 < cena < 50 00010
cena < 50 00020

Tabela nr 13:
Zakresy ceny
( w PLN)
Minimalna wielkość zmiany ceny
(krok notowania)
(w PLN)
0,01 < cena < 0,1 0,0001
0,1 < cena < 0,2 0,0001
0,2 < cena < 0,5 0,0001
0,5 < cena < 1 0,0001
1 < cena < 2 0,0002
2 < cena < 5 0,0005
5 < cena < 10 0,001
10 < cena < 20 0,002
20 < cena < 50 0,005
50 < cena < 1000,01
100 < cena < 2000,02
200 < cena < 5000,05
500 < cena < 1 0000,1
1 000 < cena < 2 0000,2
2 000 < cena < 5 0000,5
5 000 < cena < 10 0001
10 000 < cena < 20 0002
20 000 < cena < 50 0005
cena < 50 00010

Zarząd giełdy w ogłasza dla każdej firmy, którą tabelę należy stosować dla danego przedsiębiorstwa. Decyzja jest podejmowana na podstawie płynności akcji. Przez płynność rozumiemy tu ilość akcji jakie zmieniają właściciela średnio w danym okresie czasu.

Prześledźmy przykład. Załóżmy, że akcje naszego przedsiębiorstwa są notowane w oparciu o tabelę nr 6. Zatem dozwolone są wszystkie ceny od 0 do 100 zł z krokiem notowania 1 grosz, następnie pomiędzy 100, a 200 zł krok notowań to 2 grosze, zatem dostępne ceny to 100,02 zł, 100,04 zł, itd... Dalej pomiędzy 200 zł a 500 zł, dostępne są ceny 200 zł, 200,05 zł, 200,10 zł, itd.
Uwaga: Zlecenie muszą opiewać tylko na dozwolone kwoty. Zlecenia opiewające na inne kwoty są automatycznie odrzucane.

V. Lista alertów

Lista alertów, to lista firm notowanych na GPW, które zarząd giełdy uznał za najbardziej ryzykowne. Lista powstaje po to aby ostrzec inwestorów, że inwestycje w daną firmę są bardzo ryzykowne.
Aktualna lista jest dostępna pod adresem: https://www.gpw.pl/lista-alertow
Warto się upewnić, czy dana firma nie znajduje się na tej liście. Dodatkową karą dla tych firm jest wykluczenie ich z systemu notowań ciągłych. Ich notowania odbywają się w systemie notowań jednolitych.

VI. Indeksy giełdowe

Istnieje co najmniej kilkanaście indeksów giełdowych, czyli wskaźników obejmujących zarobki inwestorów  w akcje wielu firm.
Podstawowym indeksem GPW jest indeks WIG. Indeks ten grupuje wszystkie spółki giełdowe spełniające minimalne kryteria co do procentu i wartości akcji w wolnym obrocie na GPW. Wpływ jednej spółki na WIG nie może przekroczyć 10%, a udział jednego sektora w indeksie nie może być większy niż 30%. Ewentualna modyfikacja składu indeksu WIG przeprowadzana jest cztery razy do roku (trzeci piątek marca, czerwca, września, grudnia). WIG jest indeksem dochodowym, czyli poza zmianami cen akcji obejmuje także zyski z dywidend i praw poboru.

Indeks WIG jest uzupełniany o trzy indeksy odwzorowujące największe i najpłynniejsze spółki na giełdzie:
  • WIG20 - indeks 20 największych spółek giełdy,
  • mWIG40 - indeks grupujący kolejnych 40 spółek,
  • sWIG80 - indeks grupujący kolejnych 80 spółek. 
Obok WIG20, od jakiegoś czasu funkcjonuje WIG30, który grupuje 30 największych spółek giełdy.
Wszystkie te indeksy są indeksami cenowymi. Indeks cenowy obejmuje jedynie zmiany cen akcji, nie uwzględniania zysków z dywidend i praw poboru.

Obok głównych indeksów GPW publikuje także indeksy sektorowe jak: WIG-BANKI, WIG-BUDOW, WIG-CHEMIA, itd.. Indeksy sektorowe grupują spółki giełdowe danego sektora.

VII. Typy zleceń


W systemie UTP stosowanym przez GPW istnieją także kilka typy zleceń dla akcji, omówimy je po kolei:

1. Limit

Przedstawiając arkusz zleceń, ująłem w nim zlecenia zarówno kupna i sprzedaży po określonej cenie. Tego typy zlecenia nazwa się zleceniem typu "limit", gdyż zawierają określony limit najwyższej ceny za jaką kupujący chce kupić, lub najniższą cenę za jaką sprzedający chce sprzedać.


2. PKC - zlecenie Po Każdej Cenie.

Zlecenie PCK oznacza, że inwestor je składający chce sprzedać/kupić akcje po dowolnej cenie wynikającej z bieżącego arkusza zleceń.
Wróćmy do naszego arkusza zleceń zobaczmy jak ono działa. Wyobraźmy sobie że wpływa zlecenie sprzedaży 6100 akcji po cenie PKC.

Tabela przed wpłynięciem zlecenia wygląda tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001000191,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,002141

Zlecenie zostanie zrealizowane i transakcja obejmie 1000 akcji po 89 zł, oraz 5050 akcji po 83 zł i 50 akcji po 80 zł. Arkusz zleceń po zrealizowaniu zlecenia będzie wyglądać tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
80,00150191,0030704
76,00676293,003302
97,0014002
99,002141



3. PCR - zlecenie Po Cenie Rynkowej.

Takie zlecenia służy do tego aby dokonać transakcji po cenie rynkowej. Przez cenę rynkową rozumiemy cenę po jakiej została zawarta ostatnia transakcja. Nie zrealizowane od razu zlecenie PCR lub jego nie zrealizowana część zostaje wpisana do arkusza jako zwykłe zlecenie limit z ceną ostatniej transakcji.
Zlecenie PCR wchodzące w arkusz w ramach  fixing zachowuje się tak samo jak zlecenie PCK.


4. PEG - zlecenie ze zmiennym limitem realizacji.

Zlecenie PEG służy do tego aby dokonać transakcji po najlepszej cenie dostępnej w arkuszu. Przy czym wraz ze zmianą arkusza jest ono automatyczne zmieniane.

Przykład:
Znów mamy naszą pierwotny arkusz zleceń i wpływa do niego zlecenie PEG nabycia 100 akcji.
Ponieważ w chwili jego złożenia najlepsza cena kupna to 89 zł, to zlecenie to zostanie wpisane z tą kwotą. Nasze zlecenie jest drugim w kolejności realizacji w cenie 89 zł. Arkusz wygląda zatem tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
89,001100291,0030704
83,005050393,003302
80,00200197,0014002
75,00676299,00214

Po chwili napływa zlecenie od innego inwestora, który zlecił kupno 50 akcji po cenie 90 zł. Zatem zostanie ono dopisane na pierwszą pozycję przed zleceniami kupna po 89 zł. Czyli arkusz będzie wyglądał tak:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,0050191,0030704
89,001100293,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Ponieważ nasze zlecenie jest zleceniem kupna PEG, automatycznie zmieni swoją cenę. Nowa cena zostanie ustalona tak aby dostosować ją do najlepszej ceny kupna. Zlecenie PEG zostanie ostatnim  w kolejności do realizacji zleceń kupna po 90 zł. Zatem arkusz zleceń będzie wyglądać tak:
KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
90,00150291,0030704
89,001000193,003302
83,005050397,0014002
80,00200199,002141
75,006762
Zatem jeśli zlecenie za na te 50 akcji zostało by zrealizowane to zlecenie PEG znów zmieni swoją cenę. Nowa cenę będzie 89,00 zł, gdyż to jest najlepszą cenę kupna. Tak samo jeśli znów by wpadło zlecenie kupna dajmy na to po 90,50 zł, zlecenie PEG także dostosuje do niego cenę.

Jeśli zlecenie PEG zostanie w części zrealizowane, staje się zwykłym zleceniem z limitem. Przy czym cena w zleceniu limit to cena tej częściowej realizacji.

VIII. Opcje dotyczące dat ważności zleceń

  • WLA - Zlecenie Wykonań lub Anuluj. Zlecenie jest albo od razu realizowane w całości, albo jest od razu anulowane.
  • WIA - Zlecenie Wykonaj i Anuluj. Zlecenie jest ważne do momentu zawarcia przy jego pomoc transakcji (jednej lub wielu jednoczesnych). Pozostała niezrealizowana część jest anulowana.
  • WNF - Zlecenie Ważne na Fixing. Zlecenie zostanie ujawnione dopiero w najbliższym fixingu (na otwarcie, zamknięcie, lub równoważenie). Zlecenie takie będzie miało priorytet zgodny z czasem wpłynięcia.
  • WNZ - Zlecenie Ważne na Zamknięcie. Podobne do WNF, ale ujawniane tylko na zamknięcie. 
  • WDC - Zlecenie Ważne do określonego Czasu. Zlecenie jest ważne do chwili określonej w parametrze czasu, przy czym nie dłużej niż do końca danej sesji. Czas ważności podaje się tu z dokładnością do sekundy. 
  • WDA - Zlecenie Ważne do Anulowania. Zlecenie ważne bezterminowo do jego całkowitej realizacji lub anulowania. Zlecenie nie może być ważne dłużej niż 365 dni.
  • WDD - Zlecenie ważne do podanego dnia. Zlecenie ważne do podanego dnia, lecz nie dłużej niż 365 dni.
  • D, Dzień- Zlecenie ważne do końca sesji w dniu jego zlecenia.

IX. Inne dodatkowe możliwe opcje dla zleceń 

  1. Limit aktywacji. Zlecenie ujawniane dopiero po zawarciu transakcji o cenie określonej w limicie aktywacji. 
  2. MWW czy też Liczba minimalna realizacji. Zlecenie z określonym limitem minimalnej realizacji. Zlecenie może być zrealizowane częściowo, tylko jeśli realizacja obejmuje większą liczbę akcji niż limit MWW. Pozostała część staje się zwykłym zleceniem bez tej opcji.
  3. WUJ. Zlecenie z warunkiem wielkości ujawnianej.  Zlecenie tego typu ma dodatkowy parametr określający ilość ujawnioną. Parametr ten nie może być mniejszy niż 10 akcji. Wartość zlecenia z warunkiem WUJ w chwili złożenia zlecenia na giełdę nie może być mniejsza niż 50 tyś zł dla akcji. Opcja ta umożliwia ukrycie wielkości zlecenia. Zlecenie dla innych uczestników będzie wyglądało jako zlecenie o rozmiarze WUJ. Pozostała część będzie tworzyć zlecenie o wielkości ujawnianej. Po każdej realizacji jest tworzone nowe zlecenie o wielkości WUJ, aż do realizacji całego dużego zlecenia.

X. Fixing

Fixing czyli moment w który następuje wyznaczenie ceny czy to otwarcia, czy zamknięcia. Fixing realizowany jest w oparciu o arkusz zleceń do którego przez pewien czas spływały zlecenia.

Kurs otwarcia jest określany na takim poziomie, aby zrealizować w całości (kryterium równowagi):
  • wszystkie zlecenia kupna z limitem ceny wyższym od tego kursu,
  • wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem ceny niższym od tego kursu.
Dodatkowo przy ustalaniu kursu stosuje się kolejno 3 zasady:
  1. Maksymalizacji wolumenu obrotu.
  2. Minimalizacji różnicy między liczbą akcji w zleceniach sprzedaży i zleceniach kupna możliwych do zrealizowania po określonym kursie,
  3. minimalizacji różnicy między kursem określanym a kursem odniesienia.
Czasem już pierwsza zasada wystarcza. Czasem potrzebne są naraz dwie pierwsza, a czasem potrzebne są wszystkie trzy.

Przykład fixingu w którym są potrzebne aż 3 zasady.

Na moment fixingu w arkuszu zleceń zebrano następujące zlecenia:

KupnoSprzedaż
KursŁączny WolumenIlość zleceńKursŁączny WolumenIlość zleceń
PKC101PKC51
PCR251PCR251
1015399151
10151

Kurs odniesienia dla akcji to 100 zł, krok notowania to 1 zł.

Prześledźmy 3 zasady w kolejności ich stosowania:
1) Maksymalizacja obrotu. Największy obrót będzie przy kursie 99 zł, 100 zł, 101 zł. Przy każdej z tych cen obrót wyniesie 40 sztuk akcji. Kupujący który wystawił po 101zł, zaakceptuje także cenę niższą np 99 zł, 100 zł i 101 zł. Zaś kupujący z zleceniami PKC i PCR akceptują każdą wyznaczoną cenę. Podobnie Sprzedający z zleceniami PKC i PCR. Zaś sprzedający z zleceniem za 99 zł także zaakceptuje cenę wyższą, czyli 100 zł czy 101 zł.

2) Zatem przechodzimy do drugiej zasady. Nadwyżka między kupnem a sprzedażą jest najmniejsza przy cenach 99 zł i 100 zł. Wynosi wtedy 5 sztuk. Zaś dla ceny 101 zł nadwyżka wynosi 10 sztuk.
Przy kursie 99 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 100 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15 = 40 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 5 szt.
Przy kursie 101 zł mamy:. Sprzedaż 5+25+15+5 = 45 szt. Kupno 10+25 = 35 szt. Różnica 10 szt.
Zatem cena 101 zł odpada.

3) Przechodzimy do zasady nr 3. Z kursów  99 zł i 100 zł najbliższy kursowi odniesienia (100 zł), jest kurs 100 zł. W tym miejscu sprawdzamy czy ten kurs spełnia kryterium równowagi. Kurs 100 zł, nie jest kursem równowagi. Gdyż nie wszystkie zlecenia sprzedaży z limitem 99 zł zostaną zrealizowane. Czyli istnieje zlecenie sprzedaży nie zrealizowane w całości którego cena była by niższa niż kurs otwarcia.
Zatem ostatecznie za kurs otwarcia zostanie przyjęty kurs 99 zł. Jest on kursem równowagi.

XI. Widełki dynamiczne i statyczne dla notowań ciągłych

System notowań ciągłych przewiduje dwa typy ograniczeń utrudniających zbyt gwałtowny wzrost lub spadek ceny akcji w krótki okresie czasu. Wyróżniamy dwa typy ograniczeń dotyczących wahania się ceny:
  • widełki dynamiczne (węższe) - odnoszą się do możliwego wahania się ceny w ramach realizacji pojedynczego zlecenia. Ceną odniesienia jest cena poprzedniej transakcji.
  • widełki statyczne (szersze) - odnoszące się do możliwego wahania się ceny w trakcie całej sesji giełdowej. Ceną odniesienia jest kurs otwarcia.

Widełki dynamiczne:

Widełki dynamiczne na GPW są wynoszą:
  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 3,5% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuję przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,01 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,14 jednostki waluty notowania.
    • 6,50% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,15 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie.Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 1,5.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 10% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje przyjęcie nie zrealizowanej części zlecenia.
    • Mnożnik 2.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Widełki dynamiczne mogą ulec także rozszerzeniu w oparciu o podany powyżej mnożnik.

Widełki statyczne:

  1. Dla akcji wchodzących w skład indeksu WIG20:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia, które to przekroczenie wywołało.
  2. Dla akcji wychodzących w skład indeksu mWIG40
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  3. Dla pozostałych akcji
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  4. Dla akcji w dniu debiutu
    • 30% od kursu odniesienia.
    • Przy przekroczeniu widełek dynamicznych następuje równoważenie. Następuje odrzucenie nie zrealizowanej części zlecenia.
  5. Dla akcji wobec których stosuje się ograniczenia wynikające z przepisów amerykańskiego prawa papierów wartościowych - mają jeszcze inne widełki, ale ich już nie opisuję.
Równoważenie wywołane przekroczeniem widełek czy to statycznych czy dynamicznych wyznacza nowy kurs odniesienia i nowe widełki statyczne i dynamiczne.

XII. Widełki statyczne dla notowań jednolitych

W systemie notowań jednolitych występują jedynie widełki statyczne:
    • 0,02 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,01 - 0,19 jednostki waluty notowania.
    • 0,03 jednostki waluty notowania od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,20 - 0,29 jednostki waluty notowania.
    • 10,00% od kursu odniesienia - przy kursie odniesienia 0,30 jednostki waluty notowania lub wyższym.
    • Przy przekroczeniu widełek statycznych następuje równoważenie.


XIII. Równoważenie rynku

Równoważnie jest procesem który może zajść w trakcie notowań gdy :
  • wyznaczony kurs wykracza poza wyznaczone widełki,
  • do arkusza wprowadzono zlecenie PKC lub PCR, które nie mogło zostać zrealizowane w całości.
W takiej sytuacji giełda automatycznie zawiesza notowania, następuje równoważenie.
Równoważnie odbywa się na tych samych zasadach co fixing. W tym okresie inwestorzy mogą zmienić swoje zlecenia, dodać nowe. Na bieżąco podawany jest teoretyczny kurs otwarcia (TKO).
Po zakończeniu fazy równoważenia dochodzi do wyznaczenia nowego kursu i nowych widełek statycznych.
Jeśli pomimo fazy równoważenia nie udało się wyznaczyć nowej ceny TKO, giełda ogłasza tak zwany kurs nietransakcyjny.
Mechanizm równoważenia ma za zadanie ochronić papiery przed zbyt dużymi zmianami cen w zbyt krótkim okresie czasie. Chodzi o to aby dać inwestorom czas na zapoznanie się z sytuacją i weryfikację własnych zleceń.

XIV. Inne ograniczenia dla zleceń maklerskich

Giełda wyznacza także dodatkowe ograniczenia na:
  • Wielkość zlecenia - wartość zlecenie - Maksymalnie 1 mln zł dla akcji wchodzących w WIG20. Maksymalnie 0,5 mln dla pozostałych akcji,
  • Wielkość zlecenia - wolumen zlecenia - Maksymalnie 2% instrumentów finansowych wprowadzonych do obrotu giełdowego i oznaczonych tym samym kodem ISIN. W przypadku gdy 2% tych instrumentów stanowi mniej niż 1.000.000 instrumentów – nie więcej niż 1.000.000 instrumentów.
  • Maksymalne i minimalne wartości dla limitów cen - muszą mieścić się w przedziale wyznaczanym przez widełki statyczne.

Możliwość łączenia typów zleceń maklerskich z poszczególnymi warunkami dodatkowymi i okresami ważności w systemie UTP

Nie wszystkie możliwe opcje dla zleceń maklerskich można łączyć z sob. Niektóre z nich ze względu na swoją logikę wykluczają się wzajemnie.

Poniżej tabela z informacją na temat możliwych połączeń:

Limit PCR PCK PEG
Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych Faza przed otwarciem Faza notowań ciągłych
WIA - 1 TAK 1 TAK 1 TAK 6 6
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
WLA - 2 TAK 2 TAK 2 TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ 9 9 4 4 4 4 6 6
D, WDD, WDA, WDC - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 8 TAK
MWW 3 TAK 3 TAK 5 5 5 5
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 4 4
WNF, WNZ - TAK TAK TAK TAK TAK TAK 6 6
MWW 7 7 7 7 5 5 6 6
WUJ TAK TAK 4 4 4 4 6 6

Objaśniania:
  • TAK - kombinacja warunków jest dozwolona ramach danej fazy.
  • 1 - Zlecenia WIA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 2 - Zlecenia WLA nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 3 - Zlecenia MWW nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 4 - Warunek WUJ nie jest dozwolony dla zleceń PCK, PCR, PEG.
  • 5 - Warunek minimalnej wielkości wykonania MWW nie jest dozwolony dla zleceń PKC i PEG.
  • 6 - Oznaczenia WIA, WLA, WNF i WNZ nie są dozwolone dla zleceń PEG.
  • 7 - Warunek minimalnego wykonania WWW nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WLA, WNF i WNZ.
  • 8 - Zlecenia PEG nie są przyjmowane w Fazie Przed Otwarciem.
  • 9 - Warunek wielkości ujawnianej (WUJ) nie jest dozwolony dla zleceń z oznaczeniem WIA i WLA.
UWAGA: Dla Fazy równoważenia i Fazy przed zamknięciem stosuje się te same zasady co dla Fazy przed otwarciem.

4 stycznia 2019

15 Akcje czy fundusze akcyjne

Tablet z wyświetlonymi wykresami
Zródło: https://www.pexels.com/

Inwestowanie na giełdzie, co wybrać akcje czy fundusz akcyjny?

Uważam że bezpośrednie inwestowanie na giełdzie to lepsze rozwiązanie, niż kupno funduszu inwestycyjnego. Prześledźmy skąd wzięła się u mnie taka opinia, sprawdźmy:
  1. Opłaty,
  2. Dostępną wiedzę umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu,
  3. Efektywność funduszy konta efektywność rynku akcji.

1. Opłaty.

Porównajmy opłaty związane inwestycją w akcje i w fundusz akcyjny.

Rodzaj opłaty Inwestycja w akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Kupno Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć nawet 0,13%  Zwykle 4% jednorazowo. Czasem 2% przy kupnie i 2% przy sprzedaży. Choć istnieją wyjątki, że opłaty te wynoszą 0%
Sprzedaż Zwykle 0,39%. Choć da się znaleźć do nawet 0,13%
Zarządzanie/Obsługa 0% - z dokładnością do Twojego czasu Zwykle 4% rocznie

Jak dla mnie to zwyczajnie fundusze są zwyczajnie drogie w utrzymaniu. Cóż, idźmy dalej może jak będę mógł wybrać porządny fundusz z dobrymi wynikami to warto będzie za niego zapłacić, aż tyle.

W tym roku, dokładnie w 3 stycznia 2018 r. weszło w życie rozporządzenie ministra finansów w zakresie maksymalnych opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, które trochę ureguluję kwestie tych opłat. Jednakże fundusze akcji najpewniej nadal utrzymają maksymalne opłaty dopuszczone przez to rozporządzenie oraz wprowadzą dodatkowe opłaty od wyniku (tzw succes fee).

Więcej o kosztach inwestowania w akcje znajdziesz tutaj.

2. Dostępna wiedza umożliwiająca podjęcie przemyślanej decyzji czy to w stosunku do akcji czy funduszu.

Ok, to jak wybrać akcję lub fundusz? Porównajmy jakimi danymi dysponujemy w obu sytuacjach:

Rodzaj danych Inwestycja akcje Inwestycja w fundusz akcyjny
Dostępność danych historycznych na temat wycen Tak pełna Tak pełna
Dostępność danych dotyczących powodów dlaczego wycena wynosi tyle ile wynosi Tak częściowa, są dostępne historyczne dane finansowe firm, można prześledzić sytuację firmy, branż, giełdy, gospodarki Brak – fundusze nie publikują pełnych danych na temat posiadanych akcji
Dostępność danych mogących być podstawą do estymacji przyszłych cen Tak, w większości przypadków znane są strategie czy plany inwestycyjne firm, można je podać weryfikacji, można podać je ocenie Właściwie brak, prospekt dostarcza jedynie bardzo ogólnych informacji jak fundusz zamierza działać
Dane bieżące Tak, firmy mają obowiązek informować w oficjalnych komunikatach o każdym istotnym zdarzeniach biznesowych. Reguły są bardzo precyzyjne i przewidziano kary za ich nie stosowanie Minimalne dane, np. w zakresie przekraczania określonych progów udziałów w danym przedsiębiorstwie (np. próg 5%)

Jak dla mnie kupowanie funduszu akcyjnego to kupowanie kota w worku. Właściwie nie wiesz co kupiłeś. Możesz się dowiedzieć odrobinę na temat tego jak twoje pieniądze będą inwestowane (polityka inwestycyjna). Poza tym nic więcej nie wiesz. Wiem, że kupowanie akcji firmy także można tak odbierać. Jednak inwestowanie w akcje na ślepo to nie inwestowanie, to granie w ruletkę. Inwestując w akcje z głową ilość wiedzy jaką można bez problemu pozyskać w tym zakresie jest nieporównywanie większa niż inwestując w fundusz.

Zatem może wyniki takich funduszy są takie świetne, że nie powinienem się tym przejmować, w końcu pracują tam prawdziwi profesjonaliści, prawda?

3. Efektywność funduszy vs rynek

Sprawdźmy zatem jak radzą sobie fundusze versus rynek. Gdy piszę te słowa mamy 3 grudnia 2018r., sam post pewnie zostanie opublikowany z opóźnieniem.

Przyjmijmy 3 letni okres inwestycji. 3 grudnia 2018r. indeks WIG zakończył dzień na poziomie 59 176,60 pkt. 3 lata temu w dniu 3 grudnia 2015r. indeks WIG zakończył dzień na poziomie 46 693,09 pkt. Przez 3 lata indeks WIG wzrósł o 26,735%. Ile zatem w tym samym okresie wzrosły fundusze?

Posłużę się tu zewnętrznym wsparciem. Poniżej załączam tablę zaczerpniętą z portalu analizy.pl. Ograniczyłem listę do uniwersalnych funduszy akcyjnych działających w Polsce. Posortowałem także listę po wielkość zwrotu za ostatnie 36 miesięcy. Zrzut wykonałem po zamknięciu sesji giełdowej w dniu 3 grudnia.

Tabela z wynikami funduszy inwestycyjnych inwestujących w akcje
Źródło: https://www.analizy.pl/

Na rynku działa 49 funduszy, które istnieją od co najmniej 36 miesięcy. Dokładnie zero, powtarzam zero z nich, przebiło rynek (to jest zarobiło więcej niż średnio zarobił rynek). Powtarzam jeszcze raz, ani jeden z 49 funduszy nie przebił rynku. Czyli wszystkie fundusze zarobiły w tym okresie mniej niż ślepa inwestycja w indeks. Ba jest jeszcze gorzej. Gdy rynek wzrósł o ponad 26%, to w tym samym czasie aż 16 z 49 funduszy przyniosło swoim inwestorom straty!!! Jedna trzecia funduszy przyniosła swoim inwestorom straty, podczas gdy giełda w tym czasie wzrosła średnio o 26%! Jak widzisz zarządzający funduszami to prawdziwi spece od inwestowania ...

Jak to możliwe? Cóż, na to pytanie nie znam dokładnej odpowiedzi. Oczywiście nie może być tak że wszystkie fundusze są lepsze niż rynek, to jest nie możliwe, ale któreś powinny wystawać ponad średnią, ale niestety fundusze akcji to tacy słabsi przeciętniacy na tle rynku. Istotnym z podstawowych czynników są tu absurdalnie wysokie opłaty za zarządzanie. Przecież przez te 3 lata każdy z tych funduszy swoje wynagrodzenie sobie pobrał, nie ważne czy przyniósł swoim inwestorom zysk czy stratę. Jak wiesz fundusz najpierw pobiera z środków jakie w nim są opłatę dla siebie, on zawsze zarabia.

Podsumowanie: akcje czy fundusz akcyjny

Fundusze są:
  • Bardzo drogie - opłaty za zarządzanie dosłownie zjadają twoje pieniądze,
  • Właściwie kupujesz kota w worku,
  • Osiągają beznadziejne wyniki, że nawet najlepsze są poniżej średniej rynku.
Może to tylko ja i moje poglądy. Wcale nie muszę się znać najlepiej. Posłuchajmy co na temat funduszy giełdowych, mówi i myśli, ktoś bardziej doświadczony:
"Podczas kiedy inwestorzy na Wall Street pobierają sowite opłaty za zarządzanie bilionami dolarów, zwykle to właśnie oni osiągają najlepsze zyski, nie ich klienci" - Warren Buffet
Cóż Wall Street nie jest tu wyjątkiem, na GPW w Polsce jest dokładnie tak samo.

Jest jeszcze alternatywa, jeśli całkowicie nie masz czasu na zajmowanie się samemu giełdą. Rozwiązaniem jest zakup fundusz typu ETF. Tego typu fundusze obierają minimalne opłaty za zarządzanie (rzędu np 0,5%). Dodatkowo nie starają się być mądrzejsze niż rynek, one wiernie odwzorowują wybrany indeks. Czyli kupują dokładnie tyle akcji i takich akcji jakich jest w danym indeksie giełdowym. Dzięki temu wycena funduszu ETF rośnie i spada dokładnie tam samo jak indeks giełdowy. Taki fundusz zapewnia zarobek/stratę na poziomie średniej rynku. Czyli taki prosty ETF na indeks WIG za ostatnie 3 lata przebił by wszystkie fundusze zarządzane przez specjalistów. O funduszach typu ETF i ich dostępności w Polsce będzie osobny dedykowany post w przyszłości.

12 grudnia 2018

10 Które akcje wybrać - czym jest strategia inwestycyjna

Podejmowanie decyzji biznesowej
Źródło: https://www.pexels.com/
“Inwestowanie powinno być raczej jak oglądanie schnącej farby lub rosnącej trawy. Jeśli chcesz emocji, weź 800 dolarów i ruszaj do Las Vegas.” – Paul Samuelson

Chce inwestować w akcje, ale w które?

Dlaczego akcje, skoro  można przecież wybrać inne instrumenty finansowe jakie oferuje giełda. Piszę o akcjach bo się na nich znam.
Warto także opowiedzieć o funduszach inwestycyjnych, opowiadam o nich w poście: Akcje czy fundusze akcyjne?

Zatem jakie wybrać akcje? Na GPW w dniu 30 listopada 2018 jest notowanych 467 spółek. Kolejnych 387 spółek jest notowanych na rynku NewConnect. NewConnect najogólniej mówiąc, to wydzielona część giełdy dla mniejszych spółek. W sumie spółek jest tyle, że nie da się już wszystkich ogarnąć.
Trzeba znaleźć jakieś "sito" i przesiać ten gąszcz, aby wybrać z niego perełki. A gdy już wiemy, które firmy to perełki to trzeba się zastanowić czy kupić je po obecnej cenie. Strategia inwestycja odpowiada na wszystkie z tych pytań.
W tym poście chcę Cię zaprosić do lektury dalszych postów, w których będę omawiać strategie inwestycyjne znanych inwestorów giełdowych.

Strategie inwestycje wybranych znanych inwestorów

Opowiem krótko o strategiach inwestycyjnych takich inwestorów jak:
  1. Peter Lynch,
  2. Benjamin Graham,
  3. Warren Buffet,
  4. John Neff,
  5. Joel Greenblatt.

11 grudnia 2018

9 Jak rozpocząć inwestycje w akcje


Tabala z danymi z giełdy
Źródło: https://www.pexels.com/

Chce inwestować na giełdzie w akcje, co zrobić?


Był taki moment kiedy podjąłem decyzję, że chce zostać inwestorem i chce zainwestować na giełdzie. Wtedy zacząłem się zastanawiać jak to konkretnie zrobić. Poniżej odpowiadam na to pytanie.

Przygoda zaczyna się od założenia rachunku maklerskiego. Taki rachunek możesz założyć w dowolnym domu (biurze) maklerskim. Większość z nich działa jako część banku (choć ze względów prawnych są to wydzielone spółki). Nie mniej jest duża szansa, że Twój bank prowadzi także dom maklerski. Takie rozwiązanie jest stosunkowo wygodne, choć nie zawsze najtańsze. Rachunek taki będzie niejako skojarzony z Twoim kontem osobistym. Rachunek maklerski można obsługiwać na wiele sposobów przez telefon, fax, osobiście lub samodzielnie przez serwis www.
Uwaga: zdecydowana większość biur liczy sobie dużo wyższe prowizje za obsługę osobistą lub telefoniczną. Niektóre banki wręcz połączyły strony www bankowości internetowej z stroną internetową rachunku maklerskiego, dzięki czemu nie ma np konieczności podwójnego logowania, ani pamiętania dwóch oddzielnych loginów i haseł, itp.

Zakładanie rachunku maklerskiego

Zatem jedna droga to wybranie się do swojego banku, albo rozejrzenie w bankowości internetowej. Całkiem możliwe, że założenie rachunku maklerskiego uda się załatwić w całości online.
Druga droga to przeglądnięcie ofert innych banków (biur maklerskich czy domów maklerskich). Warto zwrócić uwagę na opłaty. Jako osoba która chce głównie kupować i sprzedawać akcje, powinniśmy skupić się na paru podstawowych opłatach:

  • Opłata za założenie czy otworzenie rachunku maklerskiego (płatna na start). Standardem jest opłata w wysokości 0 zł.
  • Opłata za dostęp do notowań ciągłych. Standardem jest brak opłat za dostęp do 1 najlepszej oferty.
  • Opłata za prowadzenie rachunku maklerskiego (płatna miesięcznie lub rocznie). Standardem jest opłata rzędu 0-200 zł rocznie. Można spotkać zapisy że nie jest pobierana przy wykonaniu iluś tam transakcji (np jednej na rok).
  • Prowizje od transakcji. Standardem jest 0,39% wartości transakcji. Przy czym minimalna kwota prowizji wynosi około 5 zł. Można znaleźć też takie oferty gdzie procent wynosi 0,29% czy nawet 0,13%. 
Bez większego problemu powinieneś znaleźć biuro, które nie pobiera opłaty za założenie, prowadzanie rachunku i jedną najlepszą ofertę. Jednocześnie pobierając prowizję zgodną z opisanym standardem.
Jeśli Twój bank pobiera wyższe opłaty, to zalecam poszukać innego tutaj: Analiza ofert rachunków maklerskich.

Obliczanie prowizji od zlecenia maklerskiego - jak to się liczy?

Warto, abyśmy przeliczyli jakiś przykład z prowizją, aby zrozumieć jak jest ona naliczana. Weźmy prosty przykład: mamy budżet na inwestycję 2000 zł. Chcemy kupić akcje firmy X. Jedna akcja firmy X kosztuje 50 zł.
Ile zatem możemy kupić akcji firmy X?  Ile wyniesie prowizja jeśli wynosi 0,39% i min 5 zł?
Łatwo policzyć, że możemy kupić 39 akcji firmy X za łącznie 1950 zł. Prowizja od transakcji o wartości 1950 zł wyniesie 0,39% * 1950 zł = 7,60 zł.
Staliśmy się właścicielami 39 akcji firmy X (akcje kosztowały 1950 zł, a prowizja biura 7,6 zł), z naszego rachunku maklerskiego pobrano 1957,60 zł.

Teraz podliczmy co się stanie, gdy sprzedamy te akcje, przyjmując, że inwestycja się powiodła. Akcje firmy X po pewnym czasie kosztują 60 zł.
Zatem wartość transakcji wyniesie: 60 zł/akcje * 39 akcji = 2340 zł. Prowizja od tej transakcji wyniesie: 0,39%*2340 zł = 9,13 zł.
Tym samym do naszego rachunku zostanie dopisane 2340 zł - 9,13 zł = 2330,87 zł. Jednocześnie zniknie zapis o 39 akcjach firmy X.

Obliczanie zysku i podatku od inwestycji kapitałowej

Podliczmy więc zysk i podatek jaki trzeba zapłacić.
Zyskiem jest: 2340 zł - 1950 zł = 390 zł.
Dodatkowym kosztem są prowizje dla biura maklerskiego w wysokości: 7,60 zł + 9,13 zł = 16,73 zł.
Zatem zysk do opodatkowania to: 390 zł - 16,73 zł = 373,27 zł.
Obecnie obowiązująca stawka podatku od zysków kapitałowych to 19%.
Zatem podatek wyniesie: 19% * 373,27 zł = 70,92 zł.
Zysk netto wynosi: 373,27 zł - 70,92 zł = 302,35 zł.

Jeśli dokonałeś paru zakupów i paru sprzedaży po różnych cenach, w takim wypadku obowiązuje metoda FIFO - First In, First Out. Czyli jeśli sprzedajesz akcje to Urząd Skarbowy uznaje, że sprzedałeś te które nabyłeś najwcześniej.

UWAGA:. Biura nie pobierają tego podatku automatycznie, jak np to robią banki w przypadku lokat. Podatek trzeba zapłacić przed 1 maja po zakończaniu roku w którym dokonano sprzedaży akcji.

Rozliczanie podatku od zysków kapitałowych. Co to jest PIT-8C?

Biuro maklerskie po zakończeniu roku podatkowego wysyła każdemu posiadaczowi rachunku dokument PIT-8C. Jest to podsumowanie operacji wykonanych w przeciągu roku na potrzeby podatkowe.

PIT-8C to swego rodzaju brat bliźniak dokumentu PIT-11, który co rok każdy pracodawca ma obowiązek wysłać do każdego z pracowników.

Tak jak podstawie PIT-11 wypełniamy coroczny PIT-37 (lub PIT-37L lub PIT-38).
Tak na podstawie PIT-8C wypełniamy PIT-38.

Jest to formularz dotyczący zysków kapitałowych. W osobnym poście w przyszłości opiszę dokładnie jak to zrobić.

10 grudnia 2018

8 W co inwestować - dlaczego wybrałem akcje i nieruchomości

Dom na sprzedaż
Źródło: https://www.pexels.com/

Mój wybór to akcje i nieruchomości

Chciałbym Ci wytłumaczyć dlaczego podjąłem taki wybór, a nie inny? Czyli dlaczego obecnie skupiam się na akcjach a w przyszłości chciałbym dodać do portfela także nieruchomości.

Przede wszystkim jest co najmniej kilka powodów takiego wyboru, gdyż oba aktywa:
  • mają całkiem sensowne stopy zwrotu,
  • poziom ryzyka jest dla mnie  do przyjęcia,
  • wymagają wiedzy i doświadczenia, a w niewielkim stopniu polegają na losowości,
  • ceny zmieniają się w zgodnie z cyklem gospodarczym,
  • nie podlegają zbytnio "modom".
Zwróć uwagę, że cały ten blog dotyczy inwestowania w długim okresie. W krótkim terminie ceny akcji podlegają istotnym fluktuacją. Przewidywanie ceny akcji w dłuższym terminie to próba odpowiedzi na pytanie jakie zyski dana firma będzie przynosić w przyszłości. Takie zagadnienie można już poddać wnikliwej analizie, a następnie na podstawie wyników tej analizy podjąć przemyślaną decyzję inwestycyjną.

Różnice w inwestowaniu w akcje i w nieruchomości

Co różni akcje i nieruchomości. Dla inwestora indywidualnego ważna jest:.
  • Bariera wejścia związana z wielkością inwestycji:.
    • Akcje mają naprawdę minimalny próg wejścia kapitałowego. Jest co najmniej parę biur maklerskich gdzie zarówno otworzenie jak i obsługa rachunku maklerskiego jest bezpłatna. Jednocześnie prowizje przeważnie to 0,39%, nie mniej niż 5 zł. Można znaleźć biura jeszcze tańsze. Łatwo policzyć, że prowizję 5 zł zapłacisz za transakcję o wartości około 1282 zł. I To już całość kosztów finansowych. Więcej na ten temat w rankingu najtańszych rachunków maklerskich.
    • Nieruchomości to już dużo większe inwestycje. W Krakowie gdzie mieszkam najtańsze mieszkania to koszt rzędu 200 tys zł. Nawet kupując na kredyt, to minimalny wkład w inwestycję to jakieś 20-40 tys zł.
  • Bariera wejścia związana z niezbędną wiedzą i doświadczeniem:.
    • To przez akcje - trzeba rozumieć zasady rachunkowości, w szczególności pojęcie bilansu, rachunku zysków i strat. Konieczna staje się wiedza o cyklach gospodarczych. Musisz rozumieć zasady handlu akcjami. I przede wszystkim bardzo dobrze znać daną firmę.
    • Nieruchomości - to wiedza o cyklach gospodarczych. Do tego dochodzą  kwestie prawa związane z nieruchomościami, czyli notariusz, księga wieczysta, hipoteka itd. Wiedza o opłatach związanych z utrzymaniem nieruchomości, oraz wiedza o lokalnych poziomach cen, wiedza z zakresu produktów bankowych związanych z kredytowaniem nieruchomości.
  • Możliwy zysk :.
    • W akcjach można oczekiwać zysków w granicach 10% rocznie. W długim okresie powinno to być kilka punktów procentowych ponad średni wzrost gospodarczy. Przyjmuję procent powyżej wzrostu całej gospodarki, z uwagi że firmy na giełdzie to swoista śmietanka. Przedsiębiorstwa te cieszą się lepszą opinią, są bardziej znane i mają przez to silniejsze marki. Po przez giełdę mają dostęp do dodatkowego finansowania. Stąd powinny przynosić wyższe stopy zwrotu niż średnia całej gospodarki.
    • W nieruchomościach w wynajmie można oczekiwać zysków rzędu 5-8% rocznie. Oczywiście przy zakupie nieruchomości za rozsądną cenę. Jednocześnie wartość nieruchomości powinna rosnąc mniej więcej w tempie inflacji.

7 W co inwestować - który rodzaj inwestycji jest najlepszy

Osoba zastanawiająca się nad decyzją
Źródło: https://www.pexels.com/

To który rodzaj inwestycji wybrać?

Na sam początek trzeba, wyjaśnić, że pytanie postawione w temacie, to jakieś nieporozumienie.

To jak pytać kogoś jakie owoce są najlepsze, albo jaki kolor jest najładniejszy. Takie pytanie nie ma sensu, gdyż odpowiedź właściwie w całości zależy od opinii konkretnej osoby.

Autorzy wielu tekstów w sieci oraz znanych książek wprost piszą, że to ich rodzaj inwestycji jest najlepszy. W pełni zgadzam się z każdym z nich. Dla każdego z nich ten rodzaj inwestycji jest najlepszy, ponieważ na tym temacie się znają. Jednakże dla czytelnika nie koniecznie jest to najlepszy rodzaj inwestycji.

To tak jakbym ktoś chciał Ci powiedzieć, że banany to najlepsze owoce, bo:
  • sam kupuje codziennie banany,
  • jem banany każdego dnia,
  • nie mam żadnych problemów z żołądkiem,
  • czasami jem banany jak są jeszcze zielone, a czasem jak są już brązowe,
  • banany mają jeszcze wiele innych ważnych i pożytecznych cech,
  • a co najważniejsze banany od gruszek różnią się tym, że rosną w ciepłych krajach.
Rozumiem, że już mi wierzysz, że banany są najlepszymi owocami? Dokładnie tak samo jest z opowiadaniem o najlepszym rodzaju inwestycji. Oczywiście trochę przesadzam, ale tylko trochę.

Przykład inwestycji w nieruchomość

Wczoraj czytałem książkę: "Jak kupować nieruchomości poniżej ich wartości rynkowej" Marcina Marczaka. Autor stawia w niej tezę, że inwestowanie w nieruchomości jest lepszą inwestycją niż inwestowanie w akcje. Czyli takie" banany są lepsze od gruszek". Co gorsza autor uzasadnia tą tezę  tym, że akcje mogą stracić całkiem na wartości np w skutek upadłości firmy, a nieruchomość zawsze będzie coś warta. To oczywiście prawda, tylko że to jedynie pół prawda. Faktycznie firma może upaść np w skutek zadłużenia i wtedy twoje akcje najpewniej stracą całkowicie na wartości. Twoja strata wyniesie więc 100%. Tyle, że zadłużona nieruchomość może być jeszcze gorszą inwestycją. Bo co z tego, że nieruchomości zawsze są coś warte, jeśli w trudnej sytuacji możesz być zmuszony ją sprzedać poniżej wartości kredytu. Uzyskana kwota w wyniku sprzedaży nie pokryje całości zadłużenia. A twoja strata na tej inwestycji wyniesie wtedy nawet więcej niż 100%. Tracisz cały wkład własny i jeszcze na koniec zostaje Ci dług do spłacenia.

Kiedy zatem można powiedzieć, że dana inwestycja jest najlepsza

Może to jednak akcje są lepszą inwestycją? No nie, żadne z dwojga nie jest lepszą inwestycją. W pytaniu co jest lepszą inwestycją zawsze właściwą odpowiedzią jest: "To zależy". Pytanie ma sens tylko w dwóch sytuacjach:.
  1. Gdy mówimy o sytuacji porównywania dwóch inwestycji. Pierwsza dotyczy inwestycji w nieruchomość. Znamy tą nieruchomość, jej cenę, koszt remontu, wiemy za ile można ją sprzedać, czy wynająć. Znamy wszelkie opłaty, horyzont inwestycji. Druga zaś dotyczy inwestycji w akcje firmy X. Znamy firmę X, jej parametry finansowe, rentowność, dług, zyski, znamy jej historię, zarząd, innych akcjonariusz, branżę, otoczenie gospodarcze, wiemy jak firma się rozwija. Wreszcie znamy jej produkty, mamy wiedzę o ich cenach, jakości i innych istotnych czynnikach, znamy ryzyko działalności firmy, itd. Odpowiedz w takim wypadku będzie zależała od wyboru czynnika decydującego. Może nim być rentowność obu inwestycji w danym okresie albo ocena ryzyka obu inwestycji lub innych parametrów.
  2. Gdy mówimy o konkretnym inwestorze. Gdy inwestor z znanych nam względów wybiera jedne inwestycje od drugich. Inwestor, który skupia się w danym typie inwestycji zawsze będzie je zachwalał ponad inne.

Jakie inwestycja powinienem wybrać?

Sam musisz zdecydować które rodzaje inwestycji Ci bardziej odpowiadają. Musisz lubić to co robisz. Praca inwestora wymaga ogromnej wiedzy i wkładu czasu. Kiedy lubisz to co robisz łatwiej o motywację.

Na koniec mała przestroga. Nie ufaj nikomu kto mówi lub piszę, że proponowany przez niego typ inwestycji jest najlepszy. Tak jest najlepszy dla tej osoby, ale już nie koniecznie dla Ciebie.

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny