22 stycznia 2019

19 Jak nie płacić podatku od zysków kapitałowych - IKE i IKZE



"Unikanie podatków jest jedynym zajęciem intelektualnym, które niesie ze sobą jakieś wynagrodzenie." - John Maynard Keynes

IKE i IKZE

Inwestycje giełdowe wiążą się z koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych w wysokości, który wynosi obecnie 19%. Mało kto wie, że dla inwestycji giełdowych do kwoty około 20 tyś złotych rocznie można nie płacić tego podatku. Wiąże się to z pewnymi ograniczeniami o których opowiem dalej. Kwota którą podałem to suma limitów wpłat na IKE (Indywidualne konto emerytalne) i IKZE (Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego) za rok 2019.

Jak zatem to działa w praktyce?

IKE - Indywidualne konto emerytalne

IKE może przybierać wiele form, np. IKE jako konto oszczędnościowe, jako fundusz inwestycyjny. Blog ten jest poświęcony inwestycjom w akcje, zatem będę omawiał IKE jako rachunek maklerski. Przy czym większość opisanych zasad dotyczy wszystkich rodzajów IKE.

Korzyści z inwestowania przez IKE 

Korzyścią z inwestowania przez IKE, jest zwolnienie zysków z podatku Belki (podatek od zysków kapitałowych). Oznacza to, że każda złotówka zysku osiągnięta na tym rachunku nie jest opodatkowywana. Nie ważne czy pochodzi ona ze sprzedaży akcji powyżej ceny zakupu, czy z dywidend, czy innych operacji - nie podlega opodatkowaniu (np sprzedaż praw poboru).

Wypłata emerytalna

W takiej sytuacji uzyskasz całą kwotę zgromadzoną na rachunku, zaś podatek 19% nigdy nie zostanie naliczony. Jest jednak parę warunków:
Trzeba mieć ukończone 60 lat albo 55 lat przy czym należy wtedy nabyć uprawnienia emerytalne. Oprócz tego należy spełnić jeszcze jeden z dwóch dodatkowych warunków:
  1. Dokonywać wpłat na IKE przez co najmniej 5 lat kalendarzowych,
  2. Dokonać ponad połowy wartości wpłat na IKE wcześniej niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o wypłatę środków.

Wypłata w dowolnym momencie

Z IKE można wypłacać środki w każdym momencie zarówno w całości, jak i w dowolnej części. Taka wypłata wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych („podatku Belki”) w wysokości 19% osiągniętych zysków.

Zobaczmy prosty przykład:
Oszczędzałeś na IKE przez 10 lat. W tym czasie wpłaciłeś na nie 100 tys zł, a twoje obecne saldo wynosi 150 tys zł. Zatem twój zysk to 50 tys zł.

Rozważmy dwa przypadki:
  1. Wypłata całości.
  2. Skoro zysk to 50 tys zł, w tym wypadku  podatek wyniesie 19% * 50 tys zł = 9,5 tys zł. Zatem wypłacone zostanie Ci 140,5 tys zł i 9,5 tys zł odprowadzonego podatku.
  3. Wypłata częściowa w wysokości 50 tys zł.
  4. Przy wypłacie częściowej obowiązuje zasada proporcjonalności zysku do wypłaty. Zetem kwocie wypłaty 75 tys zł zostanie przypisany proporcjonalny zysk do całości salda, ponieważ zysk w przykładzie 50 tys zł zysku / 150 tys zł salda to 1/3. To zysk przypisany do wypłaty 75 tys zł, to 1/3 z 75 tys zł, czyli 25 tys zł. Zatem podatek wyniesie: 19% * 25 tys zł = 4,75 tys zł. Wypłata wyniesie 70,25 tys zł i 4,75 tys zł odprowadzonego podatku.
Należy zwrócić uwagę, że wypłata z IKE w sytuacji emerytalnej a także w sytuacji awaryjnej wypłaty po zapłaceniu podatku od zysku kapitałowych nie jest obciążana żadnym dodatkowym podatkiem.

IKZE - Indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego

IKZE także może przybierać wiele form, IKZE jako konto oszczędnościowe, czy fundusz inwestycyjny. Omówię IKZE jako rachunek maklerski. Przy czym większość opisanych zasad dotyczy wszystkich rodzajów IKZE.

Korzyści z inwestowania przez IKZE 

Korzyścią z inwestowania przez IKZE jest zwolnienie zysków z podatku Belki (podatek od zysków kapitałowych). Zatem IKZE zachowuje się w tej kwestii tak samo jak IKE.

IKZE jednakże ma także jeszcze jedną dodatkową korzyść. IKZE uprawnia do corocznego odliczenia sumy wpłaconych kwot w danym roku od przychodu wpisanego PIT.
Zatem od każdego wpłaconego 1000 zł na IKZE urząd skarbowy zwraca nadpłacony podatek, zgodnie z określoną skalą podatkową, to może być 18%, 19% lub 32% tej kwoty. Odliczenie jest realizowane przez PIT-O dołączany do PIT-36, PIT-37 lub bezpośrednio w PIT-36L.
Mała uwaga, IKZE musi być założone na podatnika, podatnik musi posiadać dochód. Nie osiągający dochodów współmałżonek nie odliczy nic od przychodu bo go nie ma.

IKZE przenosi moment zapłaty podatku dochodowego w momencie osiągnięcia przychodu na później. Stąd teraz mamy zwrot, ale w przyszłości trzeba będzie ten podatek zapłacić.

Wypłata emerytalna

W takiej sytuacji można uzyskać całą kwotę zgromadzoną na rachunku, a podatek 19% nigdy nie zostanie naliczony. Jest jednak parę warunków:
Trzeba mieć ukończone 60 lat albo 55 lat przy czym wtedy należy nabyć uprawnienia emerytalne. Oprócz tego należy spełnić jeszcze jeden z dwóch dodatkowych warunków:
  1. Dokonywać wpłat na IKZE przez co najmniej 5 lat kalendarzowych,
  2. Dokonać ponad połowy wartości wpłat na IKZE wcześniej niż 5 lat przed dniem złożenia wniosku o wypłatę środków.


Wypłata w dowolnym momencie

Z IKZE można wypłacać środki w każdym momencie, przy czym musi to być wypłata całości. Taka wypłata wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych („podatku Belki”) w wysokości 19% osiągniętych zysków. Przykład 1) z całościową wypłatą z IKE ma zastosowanie, stąd nie powtarzam go.

Dodatkowo przy wypłacie suma wypłaty jaką otrzymujemy (już po odprowadzeniu „podatku Belki") jest naszym przychodem w zakresie PIT. Ten dodatkowy przychód trzeba będzie rozliczyć w PIT za ten rok. Czyli trzeba będzie zapłacić podatek dochodowy od tej kwoty 18%, 19% lub 32%. Stąd warto wpłacając środki na IKZE myśleć o nich jako wpłaconych tam aż do emerytury, gdyż przedwczesna wypłata całości z IKZE zwyczajnie jest zbyt mocno opodatkowana.

Wypłata emerytalna

W takiej sytuacji można uzyskać całą kwotę zgromadzoną na rachunku, a podatek 19% nigdy nie zostanie naliczony. Należy spełnić dwa warunki:
  1. Mieć ukończone 65 lat.
  2. Dokonywać wpłat na konto w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych.
Dodatkowo przy wypłatach emerytalnych nie ma już podatku dochodowego. Jego miejsce zastępuje 10% ryczałt, co jest dodatkową korzyścią. Zamieniliśmy podatek dochodowy od zarobków w wysokości na podatek od wypłaty z inwestycji w wysokości 10%.

IKE i IKZE dodatkowe fakty

  1. Strat poniesionych na inwestycji w IKE i IKZE nie można odliczyć w PIT-38 od innych zysków kapitałowych.
  2. Osoba może mieć tylko jedno IKE i tylko jedno IKZE, można mieć naraz jedno IKE i jedno IKZE, lub tylko jedno z nich, lub wcale ich nie mieć.
  3. Istnieje coś takiego jak transfer środków z IKE na inne IKE, z IKE na IKZE i z IKZE na IKZE. Chodzi o sytuację w której chcemy przenieść środki pomiędzy różnymi instytucjami. Czyli niejako nie zamykamy IKE ani IKZE, a jedynie zmieniamy instytucję obsługującą. Takie transfery nie są traktowane jako wypłaty.
  4. Istnieją limity wpłat na IKE i IKZE. Instytucje prowadzące rachunki IKE i IKZE mają obowiązek pilnowania czy nie wpłacono zbyt dużo środków. Kwota nadwyżki ponad limit jest zwracana i nie może brać udziału w inwestycji. Corocznie na przełomie października i listopada Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłasza limity na kolejny rok. 
  5. Dla przedwczesnych wypłat z IKE i IKZE to instytucja je prowadząca płaci za nas podatek od zysków kapitałowych. Inaczej niż ma to miejsce w przypadku zwykłych rachunków maklerskich.

Limit wpłat na IKE i IKZE

Zestawienie limitów wpłat rocznych na IKE i IKZE w poszczególnych latach:
Rok Limit wpłat IKE Limit wpłat IKZE
2019 14 295,00 5 718,00
2018 13 329,00 5 331,60
2017 12 789,00 5 115,60
2016
12 165,00 4 866,00
2015 11 877,00 4 750,80
2014 11 238,00 4 495,20
2013 11 139,00 4 231,20
2012 10 578,00 4 030,80
2011 10 077,00 -
2010 9 579,00 -
2009 9 579,00 -
2008 4 055,00 -
2007 3 697,00 -
2006 3 521,00 -
2005 3 635,00 -
2004 3 435,00 -

IKE i IKZE dlaczego rachunek maklerski przynosi dodatkową korzyść.

Chodzi o to, że nawet w sytuacji awaryjnej przy przedwczesnej wypłacie podatek płaci się od łącznych zysków kapitałowych, a nie co rok. Możemy reinwestować wyższą kwotę i uzyskiwać dodatkowe zyski z reinwestowania pełnych zysków.

Zobaczmy to zjawisko na przykładzie:
Sprawdźmy dla uproszenia rachunek IKE, przez co nie będziemy musieli uwzględniać dodatkowo kwestii odraczania podatku dochodowego. Porównajmy go z inwestycją na zwykłym rachunku maklerskim. Dla uproszczenia pomijam wszelkie prowizje maklerskie. Oba rachunki zasilamy taką samą kwotą: 10 tyś zł co rok, przez 10 lat. Na obu rachunkach wykonujemy te same inwestycje na całą dostępną kwotę. Dla uproszczenia przyjmiemy, że w każdym z 10 lat nasz zysk wynosi 10%. Przy czym w każdym roku na zwykłym rachunku maklerskim musimy opłacić podatek od zysków. Zaś na rachunku IKE podatek zapłacimy raz ale dopiero po 10 latach.

Zatem obliczmy jaką kwotą będziemy dysponowali po 10 latach po opłaceniu wszystkich wymagany podatków.

Wyniki:
  1. Wariant IKE - wypłata z IKE po odprowadzeniu podatku to 161 002,45 zł.
  2. Wariant bez IKE - stan po opłaceniu podatku od zysków w 10 roku to 157 345,36 zł.
Różnica to 3 657,09 zł jest na korzyść IKE. Widać jasno, że lepiej inwestować z IKE, nawet jeśli po jakimś czasie je zamkniemy. Różnica będzie tym większa im wyższa będzie kwota wpłaty rocznej oraz im dłuższy będzie okres inwestowania. Zamieszczam także Excela umożliwiającego własne przeliczenie korzyści z IKE.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny