17 listopada 2019

45 Filozofia inwestowania

Regał z pułkami pełnymi starych ksiąg
Źródło: https://pixabay.com

"Dojrzali w większości dziedzin naszego życia, w kontakcie z pieniędzmi stajemy się nadętymi pętakami" – William Bloom

W tym poście opowiem jak sam widzę proces inwestowania, jakie są moje szanse i przewagi jako inwestora indywidualnego.

Aby inwestować trzeba najpierw mieć co inwestować.

Inwestuje własne środki, które sukcesywnie co miesiąc staram się powiększać, dzięki oszczędzaniu.

Uważam że jedynie inwestowanie środków, które nie są nam potrzebne ma sens, ponieważ daje ono duże poczucie bezpieczeństwa i pozwala oderwać się od nieuchronnego stresu związanego z nieustannymi zmianami cen poszczególnych aktywów. Inwestowanie cudzych środków, środków pochodzących  z kredytu to poważny błąd.

Alokacja kapitału - czyli różne rodzaje aktywów

Inwestor indywidualny ma dostęp do wszelkich możliwych typów aktywów: akcje, obligacje, nieruchomości, private capital, venture capital. Tych które nie może kupić bezpośrednio może zakupić po przez wybór odpowiedniego funduszu inwestycyjnego. Każde z tych aktywów ma inne historyczne stopy zwrotu, inne są także oczekiwania co do przyszłych stóp zwrotu i ryzyka inwestycyjnego. Osobiście wolę inwestować w aktywa przynoszące kilka procent zysku więcej w długim okresie czasu nawet jeśli prowadziłyby one do większej zmienności niż stabilniejsze ale mniej zyskowne aktywa.
Inwestowanie przynosi zysk przez trzy zjawiska, choć dwa z nich dominują:

  • Cash flow z inwestycji (dla akcji zysk/dywidenda),
  • Wzrost cash flow z inwestycji (dla akcji będzie to wzrost zysków/dywidendy),
  • Wzrosty wskaźników wyceny aktywów do cash flow (dla akcji będzie to wzrost wskaźnika P/E).
Warto tu zwrócić uwagę, że te pierwsze dwa czynniki odpowiadają za większość zysków inwestorów w długim terminie. Fluktuacje wskaźnika P/E właściwie nie mają wpływu na wyniki inwestycyjne w długim terminie.

Przewaga inwestora indywidualnego

Często zastanawiam się jaką przewagę mogę mieć jako inwestor indywidualny nad profesjonalistami zarządzającymi nieraz miliardowymi funduszami inwestycyjnymi. Nie jest to prosty temat, gdyż na pierwszy rzut oka pojedynczy inwestor indywidualny nie ma szans w starciu z profesjonalistami. Widzę jednak parę aspektów w których realnie mogę spróbować swoich sił:

1. Własna wiedza i jej doskonalenie - dużo czasu poświęcam na dokształcanie się, skończyłem studia IT oraz niezależnie studia z zarządzania, wydaje się, że mam solidne podstawy. Dla mnie inwestowanie to hobby, pasja, której poświęcam naprawdę dużo czasu. Jednocześnie dla wielu profesjonalistów z branży inwestycyjnej inwestowanie jest pracą na etat od 8 do 16, od której po pracy chcą się oderwać. Dodatkowo inwestuje własne środki, podchodzę do inwestowania z dużo większą dozą staranności, niż przeciętna osoba podchodzi do inwestowania cudzych środków.

2.Aktywa o niskiej płynności - zarządzający funduszami inwestycyjnymi zawsze są ograniczeni wielkością swoich środków pod zarządzaniem, mając ich miliony zwyczajnie nie mogą inwestować ich w najmniejsze firmy, gdyż taka inwestycja byłaby jedynie kroplą w morzu potrzeb. Ograniczenia czasowe dnia roboczego uniemożliwiają im zajmowanie się takimi nie znaczącymi inwestycjami. Ja jako indywidualny mając bardzo ograniczone środki pod zarządzanie powinienem zaglądnąć pod każdy kamień, gdyż tylko na tym polu ma, szansę wygrać. Inwestor indywidualny nie dowiem się więcej o takiej firmie jak Orlen niż wie o niej analityk giełdowy mający dostęp do zarządu firmy, mający dostęp do danych o których nie profesjonaliści mogę jedynie pomarzyć.Zaś inwestując w małe firmy ma równe szanse, gdyż tu nie ma żadnych profesjonalnych graczy.

3. Naprawdę długi horyzont inwestycyjny - Inwestuje własne środki dlatego też określam swój horyzont inwestycyjny. Z premedytacją tworze go na całe dziesięciolecia, bo wiem że przyjmując takie długie okresy jestem wstanie zyskać istotną premię. Mając taki okres nie panikuję widząc istotne wahania rynkowe. Powiem więcej spadki mnie cieszą, gdyż mogę uśrednić w dół. Jedna rzecz której obawiam się jak każdy to bankructwo firmy lub rozwodnienia akcjonariatu, dlatego jak ognia unikam tego typu spółek.

3 listopada 2019

44 Zmienność WIG

Fotografia gazety z wykresem indeksu giełdowego Dow Jones na przestrzeni roku
Źródło: https://unsplash.com/

"Pieniądzom trzeba rozkazywać, a nie służyć" – Seneka
Postanowiłem przyjrzeć się z bliska zmienności na polskiej giełdzie. Motywem mojego zainteresowania były najmniejsze i największe zmiany dzienne, miesięczne, roczne oraz średnie, mediany i odchylenia standardowe dla tych zmian.

Całość obliczeń podrzucam jako plik Excel, dostępny do pobrania.


Za okres od 2000-11-20
Za okres  2018-10-19
Dzienne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w % Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 53,1 0,3% -2479,8 -7,1% 174,8 0,3% -1312,7 -2,3%
Max 3481,4 10,7% 2590,9 6,1% 1887,9 3,4% 1381,4 2,5%
Średnia 492,0 1,3% -11,4 0,0% 617,3 1,1% -46,1 -0,1%
Mediana 422,5 1,1% -1,1 0,0% 550,0 1,0% -44,4 -0,1%
Odchylenie standardowe 230,2 0,5% 287,6 0,7% 217,7 0,4% 361,1 0,6%
Miesięczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 571,0 2,8% -5223,3 -19,3%
Max 14110,6 58,5% 9054,6 24,2%
Średnia 3197,6 8,9% -153,8 -0,7%
Mediana 2806,9 7,4% -134,5 -0,4%
Odchylenie standardowe 1375,4 3,8% 2165,6 5,8%
Roczne Zasięg w pkt Zasięg w % Różnica w pkt Różnica w %
Min 2265,5 13,4% -14945,4 -45,2%
Max 31941,4 132,4% 28473,9 51,1%
Średnia 12732,7 43,4% -1967,3 -9,3%
Mediana 11458,4 31,4% -4287,5 -9,2%
Odchylenie standardowe 4719,2 20,3% 9752,3 24,5%

Ciekawe fakty na temat zmienności WIG:

  • Warto przyjrzeć się maksymalnym różnicom dziennych otwarć i zamknięć, naprawdę zadziwiają. W swojej najnowszej historii (dane od 20 listopada 2000 roku) GPW giełda potrafiła zaliczyć 7,1% spadek jednego dnia oraz 6,1% wzrost pojedynczego dnia.
  • Warto przyjrzeć się także maksimom i minimom miesięcznych zamknięć, tam już można zauważyć bardzo "dziwne" wartości  -19,3% i +24,2%. Dla danych rocznych wynoszą one odpowiednie -45,2% i +51,1%.
  • Zauważyć można również różnice w danych dla całego okresu w stosunku do danych z ostatniego roku. Wyraźnie widać, że maksymalny zasięg z ostatniego roku to jedynie 1/3 tego z całego okresu, zaś maksymalne i minimalne różnice pomiędzy otwarciem i zamknięcie notwować to mniej niż połowa wartości ekstremów z całego okresu. Przy czym wartość odchylenia standardowego jest bardzo podobna.

Podsumowanie zmienności WIG:

Przedstawione podsumowania liczbowe pokazują dość dobitnie, że giełda nie dostarcza efektownych wycen przedsiębiorstw. W skrajnych sytuacjach wyceny te potrafią się zmienić o 6-7 % w ciągu jednego dnia dla całej giełdy, i odpowiednio nawet o 20-24% w ciągu miesiąca, sytuacja wszystkich paruset przedsiębiorstw nie zmienia się o taki rząd wielkości z dnia na dzień. Odniesienie się do postaci "Mr Market" z książki Inteligenty Inwestor Bena Grahama jest tu bardzo na miejscu, aby je zilustrować posłużę się tu cytatem wypowiedzi Warrena Buffeta:

“Mr. Market is kind of a drunken psycho. Some days he gets very enthused, some days he gets very depressed. And when he get really enthused you sell to him, and if he gets depressed, you buy from him. There’s no moral taint attached to that.”

27 października 2019

43 W co inwestują insiderzy

Gimnastyczna artystyczna wykonujące ćwiczenie na koźle
Źródło: https://pixabay.com/

"Problem pieniędzy towarzyszy nam przez cały czas, wywierając na nasze życie wpływ tak silny i stały, jak żaden inny czynnik warunkujący naszą egzystencję" – Jacob Needleman.

Podstawy strategii inwestycyjnej polegającej na śledzeniu zakupów insiderów

Jedną z ciekawych strategii inwestycyjnych  jest inwestowanie w spółki w których sami tak zwani insiderzy kupują akcje. Insiderem jest osoba związana ze spółką, przeważnie zasiadająca w jej radzie nadzorczej lub zarządzie, jest to również osoba dobrze zorientowana w sprawach spółki, znająca jej wyniki i perspektywy na przyszłość. Skoro taka osoba inwestuje swoje własne środki w akcje firmy, to dla inwestorów jest to informacja bardzo pozytywna. Analogicznie informacja o tym, że taka osoba sprzedaje swoje akcje powinno wzbudzić naszą uwagę i czujność.

Jak znaleźć informacje na ten temat?

Można oczywiście czytać raporty ESPI ze spółek, gdzie każda osoba zasiadająca w radzie nadzorczej lub zarządzie spółki giełdowej musi przesłać do spółki informację o dokonanych przez nią transakcjach na walorach spółki, a spółka musi tą informację upublicznić przez raport ESPI.

Dużo wygodniejszym narzędziem, które grupuje wszystkie tego typu operacje dla całego rynku GPW jest: https://www.topstock.pl/stock/insiders

Zanim dokonasz inwestycji, sprawdź spółkę w którą zamierzasz zainwestować.


19 października 2019

42 Snowball - Alice Schroeder - recenzja biografii Warrena Buffeta

Kula śnieżna
Źródło: https://pixabay.com/

"Wall Street to jedyne miejsce, do którego przyjeżdżają ludzie w Rolls-Royce’ach po poradę do tych, którzy dojeżdżają tam metrem" – Warren Buffett
Książka pt "Snowball" autorstwa Alice Schroeder to biografia Warrena Buffeta. Jest to obowiązkowa lektura dla każdego inwestora zafascynowanego postacią Warrena, jednakże trzeba pamiętać że jest to jednak biografia, która opowiada o życiu Warrena, podaje sporo informacji na temat jego rodziny. Dodatkiem do książki są informacje o kolejnych jego inwestycjach, co ciekawe książka prawie wcale nie podaje informacji o sposobach czy meandrach procesu inwestycyjnego.

Plusy:

  • Biografia Warrena Buffeta,
  • 700+ stron rzetelnie sprawdzonych informacji,
Minusy:
  • To jednak biografia, więc jest w niej wiele informacji o rodzinie w aspekcie towarzyskim, itp,
  • Brak tłumaczenia, książka jest napisana w języku angielskim. 
  • Mimo, że istnieje drugie wydanie- uzupełnione, to książka kończy się na roku 2009, czyli właściwie brakuje kolejnych 10 lat.
Jeśli szczególnie interesuje cię to jak Warren myśli i inwestuje, warto sięgnąć po teksty samego Warrena, np treści listów jakie pisał do swoich klientów, czy udziałowców:

Mimo wszystko zdecydowanie polecam przeczytać tą książkę, naprawdę warto, choćby z uwagi że informacje w niej zawarte są naprawdę cenne i sprawdzone. Wokół postaci Warrenie narosło już tyle mitów, że warto niektóre treści zweryfikować. 


13 października 2019

41 Fundusze typu ETF - inwestowanie pasywne

Lornetka stojąca na stole, obok zeszyt w tle krajobraz dziewiczej natury
Źródło: https://pixabay.com/

"Pieniądze są dobrym sługą, ale złym panem" – francuskie przysłowie.

Czym jest inwestowanie pasywne?

Inwestowanie pasywne jest przeciwieństwem inwestowania aktywnego, czyli takiego sposobu inwestowania który polega na aktywnym szukaniu i wybieraniu spółek do zainwestowania. Inwestowanie pasywne polega na automatycznym wyborze spółek. Dla przykładu inwestowaniem pasywnym będzie zakup wszystkich spółek z danego indeksu giełdowego lub na przykład zakup określonej ilości spółek o najniższym wskaźniku "Cena do zysku" na danym rynku. Inwestowanie pasywne to również inwestowanie w oparciu o ściśle określoną strategię, która dokładanie określa co i w jakich ilościach kupujemy.

Czym jest ETF? 

Z języka angielskiego Exchange-traded fund to fundusz inwestycyjny, którego jednostki są przedmiotem obrotu na giełdzie, przy czym obrót ten jest zarządzany przez animatora rynku, który dba o to, aby cena jednostki na giełdzie odpowiadała wartości aktywów netto funduszu.

Z praktycznego punktu widzenia jednostka ETF jest notowana na giełdzie tak samo jak akcje, które kupujemy i sprzedajemy przez zwykłe zlecenia giełdowe.

Inwestowanie w Indeksy, Sektory, itd...

Obecnie istnieje wiele typów strategii pasywnych, od zakupu funduszu indeksowego (jak SP500, WIG20, itd) po fundusze sektorowe, fundusze różnych klas aktywów, fundusze replikujące określone strategie inwestycyjne, fundusze inwestujące w określone regiony, kraje, fundusze odwzorowujące ceny surowców czy walut. Jest to ogromny rynek, który można lepiej zrozumieć po przejściu na stronę https://etfdb.com/etfs/.  Warto zobaczyć jak bogata w opcje jest wyszukiwarka funduszy typu ETF.

Dostępność funduszy typu ETF w Polsce

Na polskim rynku działa kilka funduszy typu ETF. Poniżej zamieszczam listę wraz z linkami do prospektów emisyjnych z którymi zalecam się dokładnie zapoznać:


5 października 2019

40 Kiedy zarobisz na prowizję - kalkulator inwestora

Plik jednodolarowych banknotów
Źródło: https://unsplash.com/

"Inteligencję człowieka można zobaczyć w tym, jak zarabia pieniądze. Jego mądrość w tym, jak je wydaje" – greckie przysłowie.

Postanowiłem stworzyć prosty kalkulator, pozwalający policzyć o ile musi wzrosnąć cena akcji, aby inwestycja zarobiła na prowizje, którą płaci się przy okazji realizacji zleceń maklerskich (zarówno przy zakupie jak i przy sprzedaży). Plik do pobrania poniżej:

29 września 2019

39 Jak znaleźć spółki dywidendowe

Niewielka roślinka kiełkuje z małej kupki ziemi usypanej na kilku monetach
Źródło: https://pixabay.com/

"Niektórzy ludzie są tak oszczędni, jakby mieli wiecznie żyć, inni tak rozrzutni, jakby mieli natychmiast umrzeć" – Arystoteles.
Jak znaleźć spółkę dywidendową?

Sposób jest kilka np; można zajrzeć na stronę: https://www.biznesradar.pl/dywidendy/ na której zebrano firmy, które wpłaciły lub planują wypłacić dywidendę w danym roku. Innym podobnym źródłem informacji jest strona: https://strefainwestorow.pl/artykuly/dywidendy/ gdzie również możemy znaleźć spółki dywidendowe.

Warto wiedzieć jak wyglądają spółki będące liderami w zakresie wypłat dywidend, dlatego polecam zapoznać się z poniższymi artykułami:



Wszystkie prawa zastrzeżone © 2018- Stanisław Gurgacz » Inwestor indywidualny